Wróbel
(Passer domesticus)

Pospolity i liczny w Polsce ptak podobny do mazurka. Występuje tutaj wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec ma szary wierzch głowy, kark, pokrywy uszne, boki głowy - kasztanowatobrązowe. Ma jasnoszare lub białe policzki (w odróżnieniu do mazurka, który ma ciemne plamy). Grzbiet i pokrywy skrzydłowe brunatny z ciemnymi kreskami. Samice są ubarwione mniej okazale, są szarobrunatne (na zdjęciu dwie samice są po lewej stronie, samiec po prawej).

Europa, Azja, północna część Afryki. W 1850 r. został przyniesiony przez ludzi do Ameryki Północnej, Środkowej i Południowej, Australii, południowej Afryki i na Nową Zelandię.

Owady i ich larwy, nasiona, owoce, pączki i zielone części roślin.

Gnieździ się w dziuplach, szczelinach, szparach i zakamarkach, głównie budynków mieszkalnych i zabudowań gospodarczych, czasem w gąszczu pnączy czy korony drzew. Gniazdo w takim przypadku ma kształt dużej kuli z bocznym wejściem. W pozostałych przypadkach gniazda nie są staranne i mają mało budulca. Jaja składa od końca kwietnia. Wyprowadza 2-3 lęgi w roku. Samica w jednym lęgu składa 4-6 jasnych, różnorodnie nakrapianych jaj. Jaja wysiadują samce i samice przez 11-13 dni. Po 13-16 dniach pisklęta opuszczają gniazdo.

Wróble charakterystycznie ćwierkają, które można opisać przez "dszuip", "dszlue", "ćwirr". Poza tym odzywają się miękkim "weed" i głośnym "tetetet" lub "tszet-tszet". Zwykle przebywają w grupach. Ptak osiadły. Żyje w stadach. Cały rok przebywa w sąsiedztwie ludzi. Wiele młodych wróbli nie przeżywa pierwszej zimy. Jesienią młode wróble gromadzą się w noclegowiskach , które zwykle znajdują się w gęstych krzakach, wysokich pnączach.

Wróble pojawiały się wszędzie, gdzie ludzie zaczynali uprawiać rolę. Wiemy że tak było nawet 10-15 tysięcy lat temu.

© Media Nauka, 2011-11-11
ART00459/1528