Logo Media Nauka

Kukawkowate

Kukułkowate (Cuculidae) to rodzina ptaków z rzędu kukułkowych. Gatunki żyjące w tropikach są słabo poznane. Rodzina ta liczy dziś 28 rodzajów i 140 gatunków, z czego w Europie lęgną się trzy gatunki, a w Polsce jeden.

Wyróżniamy 6 podrodzin:

  • kukułki (54 gatunki ze Starego Świata),
  • kukawkowate (10 gatunków z Ameryki),
  • kleszczojady (4 gatunki z Ameryki),
  • kukawiki (18 gatunków z Ameryki),
  • kuje, kukuły (26 gatunków z Madagaskaru i Azji),
  • kukale (28 gatunków z Afryki i Azji).

Wygląd

Upierzenie w barwach szarych, popielatych, brunatnych. Dwa palce zwrócone w tył. Dymorfizm słabo zaznaczony. U samic wielu gatunków występują dwa typy upierzenia. Kolorystyka zwykle w odcieniach szarości lub brązu. Od spodu występuje często prążkowanie lub kreskowanie. Zwykle samiec i samica wyglądają tak samo, czasem samce są nieco większe. Ogon często długi. Ciekawostką jest to, iż w ramach jednej płci ptaki mogą się między sobą różnić pod względem rozmiaru.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


GuiraGuira

Guira guira

Guira (Guira guira) to gatunek ptaka z rodziny kukawkowatych, z podrodziny kleszczojadów. Obszar wokół oka nie jest upierzony. Upierzenie na głowie żółtawe, spód ciała białawy.


Kukułka, kukułka zwyczajnaKukułka, kukułka zwyczajna PL

Cuculus canorus

Kukułka zwyczajna znana jest ze swoich zwyczajów lęgowych, a mianowicie z tego, że podrzuca swoje jaja innym ptakom do gniazda. U kukułek występuje zjawisko rzadkie w świecie ptaków - poliandria.


Nazwa rodziny
Kukawkowate (Cuculidae)
Występowanie
Cały świat poza Antarktydą i daleką północą.
Liczba gatunków na świecie
140
Liczba gatunków w Polsce
1
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Kukułkowe (Cuculiformes)
Rodzina: Kukawkowate (Cuculidae)
Długość ciała
Długość: 17-65 cm.
Masa ciała: 30-700 g.
Głos
Gwizdy, kukanie.

Inne gatunki

  • Kukielnik zielony (Carpococcyx viridis)
  • Kukal bażanci (Centropus phasianinus)
  • Kukal czarnogłowy (Centropus steerii)
  • Kukułeczka białobrzucha (Chrysococcyx klaas)
  • Kukułka czubata (Clamator glandarius)
  • Kukawik żółtodzioby (Coccyzus americanus)
  • Kukawik czarnodzioby (Coccyzus erythropthalmus)
  • Kuja czubata (Coua cristata)
  • Kleszczojad bruzdodzioby (Crotophaga sulcirostris)
  • Kukiel wielki (Eudynamys scolopacea)
  • Kukawka kalifornijska (Geococcyx californianus)
  • Żłobianka (Scythrops novaehollandiae)

Występowanie i środowisko

Żyją na całym świecie poza obszarami dalekiej północy i Antarktydą. Kukułkowate preferują tereny leśne, ale są obecne także na obszarach suchych.

Tryb życia i zachowanie

Gatunki chłodniejszych stref są ptakami wędrownymi, pozostałe (większość gatunków) prowadzą osiadły tryb życia. Część gatunków podrzuca swoje jaja do gniazd innych ptaków.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

54 gatunki to pasożyty lęgowe lub gniazdowe. Samice tych gatunków w sezonie składają 8-15 jaj wyglądem przypominające jaja gospodarzy. W przypadku kukułki zwyczajnej ofiarami są ptaki śpiewające. Kukułka podlatuje do gniazda, w którym już są złożone jaja, wyrzuca jedno lub dwa i składa swoje (potem zjada ukradzione jaja). Cała operacja trwa 10 s. Kukułkowate charakteryzują się dużą płodnością i przyspieszonym rozwojem embrionalnym i postembrionalnym. Pisklę kukułki wykluwa się jako pierwsze i instynktownie wypycha pozostałe jaja nawet, jeżeli rodzice patrzą, jak kukułka zabija ich własne młode. Odruchu wypychania wszystkiego z gniazda nie mają wszystkie gatunki kukułek. Wówczas pisklę często tratuje pozostałe pisklęta lub nie pozwala na ich karmienie.

Gatunki niepasożytnicze budują gniazdo z patyków na drzewie lub na ziemi. Samice tych gatunków składają 2-5 dość ciężkich jaj. Pisklęta przebywają w gnieździe 1 miesiąc.

Pożywienie

Są to ptaki prawie wyłącznie owadożerne. Niektóre gatunki zjadają owady, których nie zjadają inne ptaki. Gatunki większych rozmiarów polują także na kręgowce. Jeden rodzaj ptaków dietę uzupełnia roślinami.

Ochrona i zagrożenia

Kukielnik zielony i kukal czarnogłowy są krytycznie zagrożone. Dwa kolejne gatunki są zagrożone, 5 jest narażonych.

Ciekawostki

Brak danych.

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 2014-01-07, RODZ-184


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
kukułka zwyczajna
          

Kukułka zwyczajna wraca z zimowisk do Polsci

         

Kukułka zwyczajna składa jaja.

        

Kukułka zwyczajna odlatuje do Afryki.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.