Logo Serwisu Media Nauka

Kukawkowate (Cuculidae)

Kukułkowate (Cuculidae) to rodzina ptaków z rzędu kukułkowych. Gatunki żyjące w tropikach są słabo poznane. Rodzina ta liczy dziś 28 rodzajów i 140 gatunków, z czego w Europie lęgną się trzy gatunki, a w Polsce jeden.

Wyróżniamy 6 podrodzin:

  • kukułki (54 gatunki ze Starego Świata),
  • kukawkowate (10 gatunków z Ameryki),
  • kleszczojady (4 gatunki z Ameryki),
  • kukawiki (18 gatunków z Ameryki),
  • kuje, kukuły (26 gatunków z Madagaskaru i Azji),
  • kukale (28 gatunków z Afryki i Azji).

Wygląd

Upierzenie w barwach szarych, popielatych, brunatnych. Dwa palce zwrócone w tył. Dymorfizm słabo zaznaczony. U samic wielu gatunków występują dwa typy upierzenia. Kolorystyka zwykle w odcieniach szarości lub brązu. Od spodu występuje często prążkowanie lub kreskowanie. Zwykle samiec i samica wyglądają tak samo, czasem samce są nieco większe. Ogon często długi. Ciekawostką jest to, iż w ramach jednej płci ptaki mogą się między sobą różnić pod względem rozmiaru.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


GuiraGuira (Guira guira)

Guira (Guira guira) to gatunek ptaka z rodziny kukawkowatych, z podrodziny kleszczojadów.


Kukułka, kukułka zwyczajnaKukułka, kukułka zwyczajna (Cuculus canorus) ikona-polska

Kukułka zwyczajna znana jest ze swoich zwyczajów lęgowych, a mianowicie z tego, że podrzuca swoje jaja innym ptakom do gniazda.


Nazwa rodziny
Kukawkowate (Cuculidae)
Występowanie
Cały świat poza Antarktydą i daleką północą.
Liczba gatunków na świecie
140
Liczba gatunków w Polsce
1
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Kukułkowe (Cuculiformes)
Rodzina: Kukawkowate (Cuculidae)
Długość ciała
Długość: 17-65 cm.
Masa ciała: 30-700 g.
Głos
Gwizdy, kukanie.

Inne gatunki

  • Kukielnik zielony (Carpococcyx viridis)
  • Kukal bażanci (Centropus phasianinus)
  • Kukal czarnogłowy (Centropus steerii)
  • Kukułeczka białobrzucha (Chrysococcyx klaas)
  • Kukułka czubata (Clamator glandarius)
  • Kukawik żółtodzioby (Coccyzus americanus)
  • Kukawik czarnodzioby (Coccyzus erythropthalmus)
  • Kuja czubata (Coua cristata)
  • Kleszczojad bruzdodzioby (Crotophaga sulcirostris)
  • Kukiel wielki (Eudynamys scolopacea)
  • Kukawka kalifornijska (Geococcyx californianus)
  • Żłobianka (Scythrops novaehollandiae)

Występowanie i środowisko

Żyją na całym świecie poza obszarami dalekiej północy i Antarktydą. Kukułkowate preferują tereny leśne, ale są obecne także na obszarach suchych.

Tryb życia i zachowanie

Gatunki chłodniejszych stref są ptakami wędrownymi, pozostałe (większość gatunków) prowadzą osiadły tryb życia. Część gatunków podrzuca swoje jaja do gniazd innych ptaków.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

54 gatunki to pasożyty lęgowe lub gniazdowe. Samice tych gatunków w sezonie składają 8-15 jaj wyglądem przypominające jaja gospodarzy. W przypadku kukułki zwyczajnej ofiarami są ptaki śpiewające. Kukułka podlatuje do gniazda, w którym już są złożone jaja, wyrzuca jedno lub dwa i składa swoje (potem zjada ukradzione jaja). Cała operacja trwa 10 s. Kukułkowate charakteryzują się dużą płodnością i przyspieszonym rozwojem embrionalnym i postembrionalnym. Pisklę kukułki wykluwa się jako pierwsze i instynktownie wypycha pozostałe jaja nawet, jeżeli rodzice patrzą, jak kukułka zabija ich własne młode. Odruchu wypychania wszystkiego z gniazda nie mają wszystkie gatunki kukułek. Wówczas pisklę często tratuje pozostałe pisklęta lub nie pozwala na ich karmienie.

Gatunki niepasożytnicze budują gniazdo z patyków na drzewie lub na ziemi. Samice tych gatunków składają 2-5 dość ciężkich jaj. Pisklęta przebywają w gnieździe 1 miesiąc.

Pożywienie

Są to ptaki prawie wyłącznie owadożerne. Niektóre gatunki zjadają owady, których nie zjadają inne ptaki. Gatunki większych rozmiarów polują także na kręgowce. Jeden rodzaj ptaków dietę uzupełnia roślinami.

Ochrona i zagrożenia

Kukielnik zielony i kukal czarnogłowy są krytycznie zagrożone. Dwa kolejne gatunki są zagrożone, 5 jest narażonych.

Ciekawostki

Brak danych.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© medianauka.pl, 2014-01-07, RODZ-184


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
kukułka zwyczajna
   tlo-ikonatlo-ikona       

Kukułka zwyczajna wraca z zimowisk do Polsci

    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     

Kukułka zwyczajna składa jaja.

      tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  

Kukułka zwyczajna odlatuje do Afryki.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.