Logo Serwisu Media Nauka

Papugowe (Psittaciformes)

Papugi, papugowe (Psittaciformes) - to rząd ptaków, skupiający tylko jedną rodzinę, w ramach której wyróżniamy łącznie aż 356 gatunków. Jest to bardzo stara grupa ptaków. Najstarsze skamieniałości papug pochodzą sprzed 55 milionów lat.

Papugi, papugowate (Psittacidae)

Jest to rodzina ptaków z rzędu papugowych. Rodzina ta liczy dziś 80 rodzajów i 356 gatunków. W Polsce nie żyje wolno ani jeden przedstawiciel tej rodziny.

Podrodziny papugowatych

Gatunki papug łączymy w 7 podrodzin:

  • papugi (właściwe) (Psittacinae) - 265 gatunków w 57 rodzajach,
  • lory (Lorinae) - 54 gatunki w 12 rodzajach,
  • nestory (Nestorinae) - 4 gatunki w 1 rodzaju,
  • kakapo (Strigopinae) - 1 gatunek w 1 rodzaju,
  • kakadu (Cacatuinae) - 20 gatunków w 5 rodzajach,
  • nimfy (Nymphicinae) - 1 gatunek w 1 rodzaju,
  • karłówki (Micropsittinae) - 11 gatunków w 3 rodzajach.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Amazonka niebieskoczelnaAmazonka niebieskoczelna (Amazona aestiva)

Amazonka niebieskoczelna to papuga właściwa o zielonym upierzeniu z niebieskim czołem, jedna z najbardziej pospolitych papug w Ameryce Południowej.


Amazonka pąsowaAmazonka pąsowa (Amazona vinacea)

Amazonka pąsowa to zagrożona wyginięciem papuga z Ameryki Południowej, zamieszkująca lasy araukariowe.


Ara epoletowa, ara czerwonoramiennaAra epoletowa, ara czerwonoramienna (Diopsittaca nobilis)

Ara epoletowa, zwana czeronoramienną, to najbardziej znany przedstawiciel małych ar.


Ara hiacyntowaAra hiacyntowa (Anodorhynchus hyacinthinus)

Ara hiacyntowa (Anodorhynchus hyacinthinus) to największa papuga właściwa.


Ara zielonaAra zielona (Ara militaris)

Ara zielona to duża papuga z Ameryki Południowej i Środkowej, żyjąca wysoko w górach.


Ara zielonoskrzydła, arakangAra zielonoskrzydła, arakang (Ara chloroptera)

Ara zielonoskrzydła, zwana arakangiem, o duża papuga o zielonym upierzeniu pokryw skrzydeł.


Ara zwyczajna, ararauna zwyczajnaAra zwyczajna, ararauna zwyczajna (Ara ararauna)

Ara zwyczajna to duża często hodowana w ogrodach zoologicznych.


Kakadu molucka, kakadu molukańskaKakadu molucka, kakadu molukańska (Cacatua moluccensis)

Kakadu molucka to papuga z podrodziny kakadu, występująca endemicznie w Indonezji. Ma piękne biało-różowe upierzenie.


Kakadu ognistoczuba, kakadu inkaKakadu ognistoczuba, kakadu inka (Cacatua leadbeateri)

Kakadu ognistoczuba, kakadu inka (Cacatua leadbeateri) to gatunek papugi z podrodziny kakadu. Papuga ta ma charakterystyczny szkarłatny czub.


Kakadu palmowa, żałobnica palmowaKakadu palmowa, żałobnica palmowa (Probosciger aterrimus)

Kakadu arara to papuga z podrodziny kakadu o czarnym upierzeniu i nagich policzkach. Pochodzi z Nowej Gwinei i Australii.


Kakadu różowaKakadu różowa (Eolophus roseicapilla)

Kakadu różowa (Eolophus roseicapilla) to gatunek dość pospolitej papugi z podrodziny kakadu.


Kapturnica, papuga jastrzębiogłowaKapturnica, papuga jastrzębiogłowa (Deroptyus accipitrinus)

Kapturnica, papuga jastrzębiogłowa (Deroptyus accipitrinus) to papuga z rodziny papugowatych. Jest to jedyna papuga która stroszy pióra na głowie.


Konura czarnogłowaKonura czarnogłowa (Aratinga (Nandayus) nenday)

Konura czarnogłowa to piękna papuga popularna wśród hodowców.


Konura jendajKonura jendaj (Aratinga jandaya)

Konura jendaj to piękna i kolorowa papuga z Ameryki Południowej.


Lora karmazynowaLora karmazynowa (Eos bornea)

Karmazynka to papuga z podrodziny lor o jaskrawo-czerwonym upierzeniu. Pochodzi z Indonezji. Ma język przystosowany do pobierania nektaru z kwiatów.


Lorysa górskaLorysa górska (Trichoglossus haematodus)

Lorysa górska to bardzo kolorowa papuga pochodząca z Australii i okolicznych wysp, biorąca znaczący udział w zapylaniu roślin.


Lorysa tęczowaLorysa tęczowa (Trichoglossus moluccanus)

Lorysa tęczowa to bardzo kolorowa papuga z podrodziny lor.


Nierozłączka FischeraNierozłączka Fischera (Agapornis fischeri)

Nierozłączka Fischera to piękna papuga z podrodziny papug właściwych pochodząca z Tanzanii.


Papużka falistaPapużka falista (Melopsittacus undulatus)

Papużka falista (Melopsittacus undulatus) to gatunek najbardziej popularnej papugi hodowanej w domach.


Rozella czarnogłowaRozella czarnogłowa (Barnardius zonarius)

Rozella czarnogłowa to piękna papuga australijska zamieszkująca obszary porośnięte luźno drzewami.


Szkarłatka królewskaSzkarłatka królewska (Alisterus scapularis)

Szkarłatka królewska to piękna papuga pochodząca z Australii.


Świergotka seledynowaŚwiergotka seledynowa (Psephotus haematonotus)

Świergotka seledynowa to papuga pochodząca z Australii o wyraźnie zaznaczonym dymorfizmie płciowym, często hodowana w domach.


ŻakoŻako (Psittacus erithacus)

Żako to afrykańska papuga z podrodziny ar o szarym upierzeniu. Jest łatwo oswajalna i łagodna.



Nazwa rzędu
Papugowe (Psittaciformes)
Występowanie
Ameryka Południowa i Środkowa, południowe obszary Ameryki Północnej, południowa i południowo-wschodnia Azja, Australia i Polinezja.
Liczba gatunków na świecie
356
Liczba gatunków w Polsce
0
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Podtyp: Kręgowce (Vertebrata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Papugowe (Psittaciformes)
Wielkość
Długość: 9-100 cm.
Masa ciała: 10 g - 3 kg
Głos
Hałaśliwe okrzyki, niektóre gatunki są zdolne naśladować inne dźwięki, w tym ludzki głos.
Największy gatunek
Kakapo (Strigops habroptilus)
Najmniejszy gatunek
Świergotka złotoskrzydła (Psephotus chrysopterygius)

Inne gatunki

  • Nierozłączka czerwonoczelna (Agapornis roseicollis)
  • Amazonka płomiennosterna (Amazona brasiliensis)
  • Amazonka cesarska (Amazona imperialis)
  • Amazonka czarnoucha (Amazona ventralis)
  • Amazonka niebieskoskrzydła (Amazona vittata)
  • Ara turkusowa (Anodorhynchus glaucus)
  • Konura brązowogardła (Aratinga pertinax)
  • Stokówka ciemnogłowa (Bolborhynchys aymara)
  • Kakadu żółtoczuba (Cacatua galerita)
  • Kakadu krasnogłowa (Callocephalon fimbriatum)
  • Lora czarna (Chalcopsitta atra)
  • Lorika długosterna (Charmosyna papua)
  • Lorika malutka (Charmosyna wilhelminae)
  • Papuga karolińska (Conuropsis carolinensis)
  • Papuzica mała (Coracopsis nigra)
  • Patagonka (Cyanoliseus patagonus)
  • Ara modra (Cyanopsitta spixii)
  • Modrolotka zielona (Cyanoramphus unicolor)
  • Figówka zmienna (Cyclopsitta diophthalma)
  • Barwnica (Eclectus roratus)
  • Krasnogonka krótkodzioba (Enicognathus ferrugineus)
  • Nektarynka złotoucha (Glossopsitta porphyrocephala)
  • Złotniczka (Guaruba guarouba)
  • Amazoneczka żółtolica (Hapalopsittaca fuertesi)
  • Papużka ostrosterna (Lathamus discolor)
  • Zwisogłówka koroniasta (Loriculus galgulus)
  • Karłówka płowolica (Micropsitta pusio)
  • Mnicha nizinna (Myiopsitta monachus)
  • Łąkówka modroskrzydła (Neophema chrysostoma)
  • Łąkówka skalna (Neophema petrophila)
  • Kaka (Nestor meridionalis)
  • Kea (Nestor notabilis)
  • Nestor skalny (Nestor productus)
  • Świergotka ognistobrzucha (Northiella haematogaster)
  • Nimfa (Nymphicus hollandicus)
  • Żółtoliczka (Ognorhynchus icterotis)
  • Papużka ziemna (Pezoporus wallicus)
  • Rozella królewska (Platycercus elegans)
  • Afrykanka żółtogłowa (Poicephalus flavifrons)
  • Świergotka złotoskrzydła (Psephotus chrysopterygius)
  • Aleksandretta śliwogłowa (Psittacula cyanocephala)
  • Aleksandretta chińska (Psittacula derbiana)
  • Aleksandretta krótkosterna (Psittacula echo)
  • Aleksandretta himalajska (Psittacula himalayana)
  • Aleksandretta obrożna (Psittacula krameri)
  • Figówka tęczowa (Psittaculirostris desmarestii)
  • Lorika białooka (Psitteuteles versicolor)
  • Rudosterka błękitnoszyja (Pyrrhura cruentata)
  • Kakapo (Strigops habroptilus)
  • Papuga wielkodzioba (Tanygnathus megalorynchos)
  • Lorysa zielonogłowa (Trichoglossus chlorolepidotus)
  • Loreczka przepasana (Vini stepheni)

Rodziny

  • Papugi (Psittacidae)

Występowanie i środowisko

Te piękne ptaki pochodzą z obszarów równikowych i podzwrotnikowych całej ziemi, najliczniejsze są jednak na obszarach Amazonii w Ameryce Południowej oraz Australii. Zamieszkują lasy i zadrzewienia, rzadziej lasy górskie i otwarte tereny trawiaste.

Tryb życia i zachowanie

Papugi słabo latają. Nie mogą latać na duże odległości. Wspaniale wspinają się po gałęziach, pomagając sobie dziobem. Są hałaśliwe i towarzyskie. Żyją w stadach. Notowano tak duże stada np. papużek falistych, że przesłaniały niebo. Nocują także w grupie. Papugi nie odbywają wędrówek.

To niezwykle inteligentne ptaki. Ich inteligencja wprawia czasem właścicieli ptaków w zakłopotanie. Niektóre gatunki potrafią naśladować pojedyncze słowa wypowiedziane przez człowieka, a nawet całe zdania.

Morfologia i anatomia

Zwykle bardzo kolorowe i jaskrawe upierzenie. Ptaki te mają długie ogony. Dziób krótki, masywny, zakrzywiony w dół. U nasady nabrzmiała woskówka. Szczęka górna połączona z czaszką ruchomo. Papugi mają krótką szyję, gruby język. Brak dymorfizmu płciowego. Papugi mają zwrotny skrajny palec. Szczęka górna jest ruchomo zestawiona z czaszką.

Rozmnażanie

Papugi są w zasadzie monogamiczne i łączą się w pary na całe życie. Gnieżdżą się w dziuplach drzew. Nie wiją gniazd. Samica składa 1-8 białych jaj niewielkich rozmiarów. Wysiadywanie trwa 17-35 dni. Młode są gniazdownikami. Przebywają w dziupli 21-70 dni. Rodzice karmią je wymiotowanym, częściowo strawionym pokarmem.

Pożywienie

Są roślinożerne, zjadają głównie owoce, nasiona, orzechy, jagody, nektar, pyłek kwiatowy.

Ochrona i zagrożenia

Niestety blisko 1/3 gatunków, bo aż 97 znalazło się na liście zwierząt zagrożonych: 15 jest krytycznie zagrożonych, 34 - zagrożone, 48 jest narażonych. Do przyczyn takiego stanu rzeczy można zaliczyć wyniszczanie naturalnego środowiska ptaków, chwytanie okazów do hodowli oraz introdukcja drapieżników na nowych terenach.

Ciekawostki

Wiele gatunków jest hodowanych w domach ze względu na piękno tych ptaków oraz ich inteligencję. Jednakże jedyną faktycznie udomowioną papugą jest australijska papużka falista, która na Zachodzie jest po psach i kotach, najczęściej hodowanym zwierzęciem w domach.

Powszechnie sądzi się, że papugi potrafią jedynie powtarzać słowa wymawiane przez ludzi. Przeprowadzono eksperymenty, z których wynika, że papuga może nie tylko uczyć się pojedynczych słów, ale z powodzeniem może też łączyć je w zdania, co więcej - może używać negacji (!) oraz samodzielnie uczyć się nowych wyrażeń.

Galeria zdjęć


© Media Nauka, 2014-01-07, ART-RZAD30





Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
papużka falista
         tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonaOkres rozrodu papużki falistej.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia



© Media Nauka 2008-2017 r.