Logo Media Nauka

Facebook

Czy gąsienice są nudne?

Mówiąc o motylach mamy na myśli przede wszystkim postać imago. Przeglądając atlasy motyli, często w ogóle pomija się gąsienice. Dlaczego? Czyżby były nudne?

Gąsienica
© gordzam - stock.adobe.com

Rzeczywiście tylko niektóre atlasy motyli prezentują zdjęcia larw motyli. Może dlatego, że gąsienica to tylko stadium rozwoju motyla, którego finałem jest właśnie motyl - postać o dużych, często kolorowych skrzydłach, urzekająca lotem, delikatnością i pięknem.

Tymczasem w świecie motyli często więcej i dłużej dzieje się w czasie, gdy motyl spędza życie jako larwa. Zdarza się, że imago żyje zaledwie kilka dni. Równie często postać imago nie ma nawet czym pobierać pokarmu, a jego głównym zadaniem jest prokreacja. Tymczasem niektóre gąsienice żyją nawet 4 lata, zanim staną się pięknymi motylami (na przykład trociniarki).

Głównym zadaniem gąsienicy jest oczywiście jeść i ... przetrwać. Jedzenie można uznać za nudne, ale już przetrwanie wprost przeciwnie.

Pokarm

Pokarmem gąsienic są zazwyczaj rośliny, ale zdarzają się takie motyle, których gąsienice zjadają grzyby, porosty, mchy, martwe szczątki roślinne, a nawet wosk pszczeli. Są też gąsienice drapieżniki, polujące na inne owady, ale to rzadkość.

Gatunki, które odżywiają się wybranym gatunkiem rośliny to monofagi. Gąsienice, które zjadają gatunki spokrewnione ze sobą to oligofagi. Polifagi to takie motyle, które zjadają rośliny z różnych rodzin.

Gąsienice odżywiają się różnymi tkankami. Mogą to być części zielone, kwiaty, a nawet owoce.

Gąsienice możemy znaleźć na roślinach pokarmowych, ale także we wnętrzu ich tkanek.

Schronienie

Znajdowanie lub budowa schronienia to jedna ze strategii przetrwania. Część gąsienic, tak jak trociniarki, żyją wewnątrz roślin. Mają więc naturalne schronienie. Są jednak gatunki, które zwijają liście, łączą je przędzą, podoją oprzędy lub nawet budują sobie domki, tak jak koszówka przedstawiona na poniższym zdjęciu. Tak,to jest gąsienica w zbudowanym przez siebie koszyczku z suchych listków i źdźbła trawy.

Gąsienica
© PIXATERRA - stock.adobe.com

Zimowanie

Jedną z form przetrwania jest przezimowanie. Nie jest to łatwe, gdyż nierzadko delikatna gąsienica ma za zadanie przetrwać ostre mrozy. Nie każdemu gatunkowi w Polsce się to udaje. Wiele gatunków dociera do nas z południa, ale nie jest w stanie przetrwać niskich temperatur.

Najczęściej gąsienice na zimę chowają się pośród liści, ściółki lub w glebie.

Wygląd

Inna strategia to przyjmowanie groźnych kształtów, monstrualnych rysunków na ciele. Wiele gatunków ma takie ubarwienie ciała i rysunki na ciele, że trudno je dostrzec pośród roślinności. Maskują się w ten sposób w sposób doskonały. Inne ostrzegają swym ubarwieniem, że są silnie trujące.

Różnorodność barw, kształtów, owłosienia jest ogromna i może zachwycać. Mamy gąsienice niemalże całkiem gładkie, pokryte szczecinkami, włoskami, kolcami i rogami, garbami, brodawkami, biczykami.

Galeria

Przedstawiamy małą galerię zdjęć gąsienic różnych gatunków.

Widłogonka siwica - gąsienica
Widłogonka siwica © v_blinov - stock.adobe.com

Potwora buczynówka - gąsienica
Potwora buczynówka © imageBROKER - stock.adobe.com

Bielinek rzepnik - gąsienica
Bielinek rzepnik © randimal - stock.adobe.com

Znamionówka starka - gąsienica
Znamionówka starka © Mauro Rodrigues - stock.adobe.com

Niestrzęp głogowiec - gąsienica
Niestrzęp głogowiec © nmelnychuk - stock.adobe.com

Zorzynek rzezuchowiec - gąsienica
Zorzynek rzeżuchowiec © creativenature.nl - stock.adobe.com
Garbatka zygzakówka - gąsienica
Garbatka zygzakówka © Henri Koskinen - stock.adobe.com

Papilio troilus - gąsienica
Papilio troilus © ondreicka - stock.adobe.com

Paź królowej - gąsienica
Paź królowej © ASakoulis - stock.adobe.com

Paź żeglarz - gąsienica
Paź żeglarz © asfloro- stock.adobe.com

Rusałka pawik - gąsienica
Rusałka pawik © butterfly-photos.org - stock.adobe.com

Trociniarka czerwica - gąsienica
Trociniarka czerwica © medianauka.pl

Poruszanie się

Sposób poruszania się jest niezwykle różnorodny. W bardzo ciekawy sposób poruszają się gąsienice miernikowcowatych, które zdają się podczas poruszania odmierzać odległości.

Różne strategie

Gąsienice przyjmują różne strategie obronne, maskujące, aby uniknąć zjedzenia przez ptaki, czy inne owady, takie jak błonkówki, czy muchówki. Te ostatnie są szczególnie brutalne, bo nierzadko wyjadają gąsienicę żywcem od środka. Bardzo często z zebranych w terenie poczwarek wcale nie wykluwają się motyle, a właśnie pasożytnicze błonkówki lub muchówki.

Jedne gąsienice żerują wyłącznie w nocy, za dnia kryjąc się w roślinności inne za dnia.

Wiele gatunków wydziela trujące substancje. Ptaki skutecznie unikają tych gąsienic.

Część gatunków żyje w społecznościach. Nawet mamy w Polsce gatunki motyli, których gąsienice potrafią wędrować w rządku jedna za drugą w poszukiwaniu pokarmu. Grupa gąsienic może doszczętnie ogołocić drzewo z liści. Na jednym drzewie może się znajdować nawet 100 000 gąsienic!

Są takie gąsienice, które są nawet groźne dla człowieka. Szczecinki na gąsienicach korowódki dębowej (na poniższym zdjęciu) są toksyczne. Łamie je nawet wiatr i wraz z nim są unoszone, powodując poważne stany zapalne skóry, a także reakcje alergiczne u ludzi. Czasem pojawia się wysoka temperatura, duszności, wysypka, podrażnienie oczu.

Korowódka dębowa - gąsienica
Korowódka dębowa © conserver - stock.adobe.com

W służbie człowiekowi

Gąsienice bywają użytkowane gospodarczo na dużą skalę. Tak! Z przędzy niektórych gąsienic pozyskuje się jedwab. Największe znaczenie ma jedwabnik morwowy.

Gąsienica jedwabnika
© Eric Isselee- stock.adobe.com

Przepoczwarzanie się w motyla

Ten proces jest chyba jedną z najbardziej fascynujących cech gąsienic. Wobec przeobrażenia zupełnego gąsienicy w kokonie lub oprzędzie nie można przejść obojętnie. To jeden z najbardziej zachwycających procesów w przyrodzie, symbol przemiany w ogóle. Z brzydkiej gąsienicy powstaje piękny, kolorowy motyl, z niezdarnej gąsienicy, która wydaje się mieć problemy z poruszaniem się powstaje skrzydlaty, wolny, zdolny do lotu owad.

Tuż po wyjściu motyla z poczwarki motyl musi w spokoju rozwinąć skrzydła. Robi to, pompując hemolimfę do żyłek skrzydła. Proces ten może trwać od kilku do kilkudziesięciu minut. Wiele godzin potem motyl jeszcze czeka na utwardzenie się skrzydeł.

Podsumowanie

Gąsienice są równie, a może nawet ciekawsze niż postać imago. Każdy z tych etapów rozwoju motyla jest ciekawy. Różnorodność wyglądu, zachowań, strategii obronnych jest bardzo bogata i często niezbadana. Zachęcam do łamania przyjętych schematów i zapamiętanie, że motyl, to także stadium gąsienicy, bez której równowaga w przyrodzie nie istnieje.


© medianauka.pl, 2020-07-11, ART-3917

 




Ostatnio opublikowane w Pytajniku ...

Biec czy iść w deszczu?
Biec czy iść w deszczu?

To klasyczne pytanie: czy aby mniej zmoknąć trzeba biec, czy spokojnie iść? Jak to jest na prawdę?

Dlaczego Beduini noszą czarne szaty?
Dlaczego Beduini noszą czarne szaty?

Dlaczego Beduini na pustyni noszą czarne szaty? Czy kolor czarny nie absorbuje silniej światła słonecznego?

Czym się różni krokodyl od aligatora?
Czym się różni krokodyl od aligatora?

Czy krokodyl i aligator to synonimy? Czy łatwo je odróżnić od siebie? Jakie cechy charakteryzują te zwierzęta?



Zobacz też




Polecamy w naszym sklepie

Kolorowe skarpetki Góry i lasy
Laboratorium w szufladzie Biologia
Kolorowe skarpetki urodzinowe
Kolorowe skarpetki Miasto
kolorowe skarpetki góra lodowa
Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.