Logo Media Nauka
Sklep naukowy

Ptaki (Aves)

Ptaki (Aves) to gromada kręgowców, która posiadła zdolność aktywnego lotu (znakomita większość gatunków). Zdolność ta uwarunkowała fizjologię i budowę ciała. To grupa zwierząt blisko spokrewniona z gadami. To najliczniejsza gromada kręgowców lądowych.

Reprezentuje je około 9700 gatunków, a w Polsce w stanie dzikim 421 gatunków, z czego 236 lęgowych, w Europie jest ich 570.

W niniejszym serwisie opisano wszystkie rzędy ptaków, żyjących dziś na świecie.

Wybierz rozdział

Pingwiny
Pingwiny

(Spheniscidae)
Strusie
Strusie

(Struthionidae)
Nandu
Nandu

(Rheidae)
Kazuarowate
Kazuarowate

(Casuariiformes)
Kiwi, nieloty
Kiwi, nieloty

(Apterygidae)
Kusaki, kusacze
Kusaki, kusacze

(Tinamidae)
Nury
Nury

(Gaviidae)
Perkozy
Perkozy

(Podicipedidae)
Rurkonose
Rurkonose

(Procellariiformes)
Pełnopłetwe
Pełnopłetwe

(Pelecaniformes)
Brodzące
Brodzące

(Ciconiiformes)
Blaszkodziobe
Blaszkodziobe

(Anseriformes)
Drapieżne
Drapieżne

(Falconiformes)
Kuraki
Kuraki

(Galliformes)
Żurawiowate
Żurawiowate

(Gruiformes)
Siewkowate
Siewkowate

(Charadriiformes)
Gołębie
Gołębie

(Columbidae)
Papugi
Papugi

(Psittacidae)
Kukułkowate
Kukułkowate

(Cuculiformes)
Sowy
Sowy

(Strigiformes)
Lelkowate
Lelkowate

(Caprimulgiformes)
Krótkonogie
Krótkonogie

(Apodiformes)
Czepigi
Czepigi

(Coliidae)
Trogony
Trogony

(Trogonidae)
Kraskowate
Kraskowate

(Coraciiformes)
Łaźce
Łaźce

(Piciformes)
Wróblowate
Wróblowate

(Passeriformes)

CHARAKTERYSTYKA
Ptaki
Występowanie
Europa, Azja, Australia, Afryka, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Antarktyda, a także morza i oceany
Liczba gatunków na świecie
około 9700
Liczba gatunków w Polsce
Zaobserwowano 421, lęgowych jest 236.
Największy gatunek
Struś (Struthio camelus)
Najmniejszy gatunek
Pustelnik rdzawobrzuchy (Phaethornis ruber), koliberek hawański (Mellisuga helenae)

Cechy charakterystyczne ptaków

Poniżej przedstawiono ważne cechy charakterystyczne tej gromady:

  • Ptaki są jajorodne. Jaja mają bogate żółtko, okryte wapienną skorupą.
  • Rozwój embrionalny jest przyspieszany poprzez wysiadywanie jaja.
  • Stałocieplność. Temperatura ciała waha się w granicach 39,5-43,4°C.
  • Cienka skóra, bez gruczołów, pokryta piórami.
  • Pierwsze para kończyn stanowi skrzydła.
  • Czaszka łączy się z kręgosłupem za pomocą pojedynczego kłykcia.
  • Mózgoczaszka jest zwartą puszką.
  • Część kości zawiera worki powietrzne.
  • W drugiej parze kończyn charakterystyczna jest kość skokowa.
  • Na mostku znajduje się grzebień - wyrostek kostny, do którego przyczepione są silnie rozwinięte mięśnie piersiowe.
  • Ptaki nie mają zębów. Posiadają dziób.
  • Serce dzieli się na część żylną (prawą) i tętniczą (lewą), krew utleniona nie mieszą się z krwią płynącą w żyłach.
  • Erytrocyty posiadają jądro, mają kształt dwuwypukłej soczewki.
  • Płuca są niewielkie, nie mają opłucnej, a oskrzela przechodzą w worki powietrzne, które biegną po grzbietowej stronie ciała. Oddychanie przebiega inaczej podczas spoczynku i inaczej podczas lotu.
  • Pęcherz moczowy nie występuje.
  • Jajnik prawy i prawy jajowód są zredukowane.
  • Zapłodnienie zachodzi w jajowodzie.
  • W układzie nerwowym silnie rozwinięty jest móżdżek, który stanowi ośrodek koordynacji ruchu.
  • Najważniejsze zmysły to wzrok, zmysł równowagi oraz słuch.
  • Część ptaków odbywa bardzo dalekie sezonowe wędrówki.
Budowa pióra ptaków - ikona
Budowa pióra

Tablica interaktywna
Lotki - ikona
Lotki

Tablica interaktywna
Budowa szkieletu ptaka - ikona
Szkielet ptaka

Tablica interaktywna
budowa neuronu
Budowa neuronu

Tablica interaktywna

Pokarm

Ptaki mają duże zapotrzebowanie na pokarm. Małe ptaki, gdy temperatura otoczenia jest niska, mogą bez pokarmu zginąć nawet w kilka godzin. Proces trawienia przebiega bardzo szybko. Jagody przechodzą przez układ pokarmowy wróblowatych w ciągu 10-12 minut. Srokosz trawi mysz do 3 godzin.

Ptaki żywią się jagodami, nasionami, owocami, owadami, a także kręgowcami.

Ptaki są jednak odporne na brak wody. Część z nich nie pije wcale.

Znaczenie ptaków

Znaczenie ptaków jest nie do przecenienia. To jedni z największych tępicieli szkodników zarówno owadów, jak i gryzoni.

Drób stanowi niebagatelny element diety człowieka.

Część ptaków jest nosicielami chorób i pasożytów.

Wiele ptaków jest zagrożonych wymarciem. Większość ptaków w Polsce podlega ochronie prawnej. Dokładniejsze informacje znajdziesz przy poszczególnych opisach gatunków i rodzin ptaków.

Systematyka ptaków

Pełna systematyka ptaków wraz z gatunkami i linkami do atlasu ssaków znajdują się w osobnym artykule systematyka ptaków

Poniższa tabela zawiera systematykę ptaków.

Jednostka
systematyczna
Nazwa
polska
Nazwa
łacińska
GromadaptakiAves
TypstrunowceChordata
PodkrólestwotkankowceEumetazoa
KrólestwozwierzętaAnimalia
DomenaeukariontyEucaryota

© medianauka.pl, 2014-11-10, ART-2678
Data aktualizacji artykułu: 2017-01-12









Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.