Logo Serwisu Media Nauka

Gołębiowate (Columbiformes)

Gołębie (Columbidae) to rodzina ptaków z rzędu gołębiowatych. Rodzina ta liczy dziś 42 rodzaje i 309 gatunków. W Polsce żyją 4 gatunki gołębi.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Gołąb skalny, gołąb domowy, gołąb miejskiGołąb skalny, gołąb domowy, gołąb miejski (Columba livia) ikona-polska

Gołąb skalny jest przodkiem gołębia domowego oraz miejskiego. Gołąb jest ptakiem kosmopolitycznym.


Gołąb zbroczony, wyspiarek zbroczonyGołąb zbroczony, wyspiarek zbroczony (Gallicolumba luzonica)

Wyspiarek zbroczony, zwany gołębiem zbroczonym, to gołąb z Filipin z charakterystyczna czerwoną plamą na piersi.


Gołąbek diamentowyGołąbek diamentowy (Geopelia cuneata)

Gołąbek diamentowy to australijski gołąb, jeden z mniejszych z całej rodziny.


GrzywaczGrzywacz (Columba palumbus) ikona-polska

Grzywacz to dość duży ptak z rodziny gołębi. Można go spotkać w parkach, ogrodach i alejach. Ma charakterystyczną białą plamę po bokach szyi.


Koroniec plamoczubyKoroniec plamoczuby (Goura victoria)

Koroniec plamoczuby to największy z nielotnych gołębi, zamieszkujący Nową Gwineę.


Sierpówka, synogarlica tureckaSierpówka, synogarlica turecka (Streptopelia decaocto) ikona-polska

Sierpówka, zwana synogarlicą turecką, to ptak z rodziny gołębi. Można go spotkać w parkach, ogrodach i alejach. Ma charakterystyczną czarną półobrożę na karku i szyi.


SiniakSiniak (Columba oenas) ikona-polska

Łatwo go pomylić z gołębiem domowym. Zamieszkuje lasy liściaste i iglaste. Poza lęgami można go spotkać na polach. Ma charakterystyczną plamę na boku szyi.


TurkawkaTurkawka (Streptopelia turtur) ikona-polska

Turkawka jest naszym najmniejszym gołębiem. Ma charakterystyczną, bardzo smukłą sylwetkę.


Wyspiarek płowobrzuchyWyspiarek płowobrzuchy (Gallicolumba crinigera)

Wyspiarek płowobrzuchy to endemiczny gołąb z Filipin, który w odróżnieniu od innych gołębi jada bezkręgowce.



Nazwa rzędu
Gołębiowate (Columbiformes)
Występowanie
Cały świat poza Antarktyką.
Liczba gatunków na świecie
309
Liczba gatunków w Polsce
4
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Podtyp: Kręgowce (Vertebrata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Gołębiowate (Columbiformes)
Wielkość
Długość: 15-82 cm.
Masa ciała: 30 g- 2,4 kg
Głos
Gruchanie, łagodne okrzyki.
Największy gatunek
Najmniejszy gatunek w Polsce

Inne gatunki

  • Synogarlica rdzawosterna (Columba mayeri)
  • Gołąbeczek malutki (Columbina passerina)
  • Zębacz (Didunculus strigirostris)
  • Muszkatela nowokaledońska (Ducula goliath)
  • Gołąbek duży (Geopelia humeralis)
  • Aborygenka lancetoczuba (Geophaps plumifera)
  • Turkaweczka czarnogardła (Oena capensis)
  • Owocożer wspaniały (Ptilinopus superbus)
  • Owocożer ognisty (Ptilinopus victor)
  • Treron krasnonosy (Treron calva)
  • Gołębiak plamouchy (Zenaida auriculata)
  • Gołębiak długosterny (Zenaida macroura)

Rodziny

  • Gołębie (Columbidae)

Występowanie i środowisko

Gołębie żyją na całym świecie poza Antarktyką, daleką północą i bardzo suchymi obszarami. Preferują obszary zadrzewione. Formy gołębia skalnego zamieszkują miasta całego świata.

Tryb życia i zachowanie

Są dobrymi lotnikami. Potrafią startować niemal pionowo w górę. Osiągają prędkość lotu 70 km/h. W odróżnieniu od innych ptaków piją zanurzając dziób i wysysając wodę. Są to zwykle ptaki osiadłe, choć istnieją gatunki podejmujące dalekie wędrówki.

Morfologia i anatomia

Wszystkie charakteryzuje krępa budowa ciała, mała głowa i dziób. U nasady dzioba znajduje się miękka i nabrzmiała woskówka. Upierzenie zwykle szarawe lub brązowe. Niektóre gatunki barwne. Ubarwienie obu płci jest podobne.

Aż 44% masy całego ciała stanowią mięśnie skrzydeł. W okolicach wola znajdują się gruczoły (zarówno u samic jak i u samców), które wydzielają ptasie mleko w okresie karmienia piskląt.

Rozmnażanie

Zwykle są monogamiczne na sezon lub kilka lat. Samica składa najczęściej kilka razy w roku 1-2 jaja o masie 2,5 do 50 g. Wysiadywanie trwa najczęściej 13-18 dni (28 dni u gatunków dużych rozmiarów). Pisklęta są gniazdownikami. Pisklęta są odżywiane mleczkiem ptasim.

Pożywienie

Podstawę diety stanowi pokarm roślinny: liście, owoce, nasiona. Dieta jest czasem uzupełniana ślimakami i owadami.

Ochrona i zagrożenia

Niektóre gatunki są szkodnikami upraw. Aż 59 gatunków gołębiowatych jest na liście ptaków zagrożonych, z czego 9 krytycznie zagrożonych, 14 zagrożonych, 36 narażonych.

Ciekawostki

Potomkowie gołębia skalnego są hodowane przez człowieka dla sportu i niegdyś w celach komunikacyjnych (gołębie pocztowe) oraz dla mięsa.

Gołębie mają zdumiewającą zdolność powrotu do domu nawet z bardzo oddalonych miejsc. Starożytni Egipcjanie używali już gołębi do przekazywania wiadomości (gołębie pocztowe). W ciągu dnia najważniejszym wskaźnikiem kierunku jest słońce, nocą księżyc i gwiazdy. Prawdopodobnie gołębie potrafią wykorzystywać także pole magnetyczne ziemi. Istnieje teoria, że w procesie odnajdywania drogi bierze udział także zmysł węchu. Wypuszczone kilkadziesiąt kilometrów od domu ptaki krążą najpierw w kółko, po czym udają się zawsze we właściwym kierunku do domu.

Galeria zdjęć


© Media Nauka, 2014-01-07, ART-RZAD48


Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
grzywacz
 tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona        Do kraju przylatują grzywacze.
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     Trwa okres lęgowy grzywaczy.
        tlo-ikonatlo-ikona  Odlatują na zimę z Polski grzywacze.
ukryj/pokaż
siniak
  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  W tym czasie siniaki przebywają w Polsce najliczniej. Tylko niektóre osobniki zimują.
  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona    Trwa okres lęgowy siniaka (do 3 lęgów w sezonie)
ukryj/pokaż
turkawka
   tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona   Okres występowania turkawki w Polsce.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia



© Media Nauka 2008-2017 r.