Logo Media Nauka
Sklep naukowy

Gołębiowate (Columbiformes)

Gołębie (Columbidae) to rodzina ptaków z rzędu gołębiowatych. Rodzina ta liczy dziś 42 rodzaje i 309 gatunków. W Polsce żyją 4 gatunki gołębi.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Gołąb skalny, gołąb domowy, gołąb miejskiGołąb skalny, gołąb domowy, gołąb miejski (Columba livia) ikona-polska

Gołąb skalny jest przodkiem gołębia domowego oraz miejskiego. Gołąb jest ptakiem kosmopolitycznym. Udomowienie miało miejsce około 4000 lat temu. Długotrwała hodowla doprowadziła do uzyskania ponad 300 ras.


Gołąb zbroczony, wyspiarek zbroczonyGołąb zbroczony, wyspiarek zbroczony (Gallicolumba luzonica)

Wyspiarek zbroczony, zwany gołębiem zbroczonym, to gołąb z Filipin z charakterystyczna czerwoną plamą na piersi. Podgardle białe, czoło jasnoszare, spód jasny, wierzch ciała szaroniebieski, na skrzydłach ciemne pręgi.


Gołąbek diamentowyGołąbek diamentowy (Geopelia cuneata)

Gołąbek diamentowy to australijski gołąb, jeden z mniejszych z całej rodziny. Ma pierś i głowę jasnoszarą, strona spodnia jest biała, reszta ciała jest jasnobrązowa. Charakterystyczna jest czerwona obwódka wokół oka.


GrzywaczGrzywacz (Columba palumbus) ikona-polska

Grzywacz to dość gołąb. Można go spotkać w parkach, ogrodach i alejach. Ma charakterystyczną białą plamę po bokach szyi. Odbywa lot tokowy: samiec podlatuje stromo w górę klapiąc skrzydłami i opada lotem szybowcowym.


Koroniec plamoczubyKoroniec plamoczuby (Goura victoria)

Koroniec plamoczuby to największy z nielotnych gołębi, zamieszkujący Nową Gwineę. To jeden z większych i najpiękniejszych gołębi. Ma piękny czub na głowie. Ubarwienie niebieskie.


Sierpówka, synogarlica tureckaSierpówka, synogarlica turecka (Streptopelia decaocto) ikona-polska

Sierpówka, zwana synogarlicą turecką, to ptak z rodziny gołębi. Można go spotkać w parkach, ogrodach i alejach. Ma charakterystyczną czarną półobrożę na karku i szyi. est typowym gatunkiem synantropijnym. Lubi drzewa szpilkowe, które służą za noclegowisko


SiniakSiniak (Columba oenas) ikona-polska

Łatwo go pomylić z gołębiem domowym. Siniak zamieszkuje lasy liściaste i iglaste. Poza lęgami można go spotkać na polach. Ma charakterystyczną plamę na boku szyi. Gniazduje w dziuplach, wyściełanych patykami lub w starych gniazdach innych ptaków.


TurkawkaTurkawka (Streptopelia turtur) ikona-polska

Turkawka jest naszym najmniejszym gołębiem. Ma charakterystyczną, bardzo smukłą sylwetkę. Na szyi po bokach ma charakterystyczny, czarno-biały wzór, który nie występuje u młodych osobników.


Wyspiarek płowobrzuchyWyspiarek płowobrzuchy (Gallicolumba crinigera)

Wyspiarek płowobrzuchy to endemiczny gołąb z Filipin, który w odróżnieniu od innych gołębi jada bezkręgowce. Jest pięknie ubarwiony. Z wierzchu błękitny, tylna część grzbietu czerwona, spół płowy.



Nazwa rzędu
Gołębiowate (Columbiformes)
Występowanie
Cały świat poza Antarktyką.
Liczba gatunków na świecie
309
Liczba gatunków w Polsce
4
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Podtyp: Kręgowce (Vertebrata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Gołębiowate (Columbiformes)
Wielkość
Długość: 15-82 cm.
Masa ciała: 30 g- 2,4 kg
Głos
Gruchanie, łagodne okrzyki.
Największy gatunek
Najmniejszy gatunek w Polsce

Inne gatunki

  • Synogarlica rdzawosterna (Columba mayeri)
  • Gołąbeczek malutki (Columbina passerina)
  • Zębacz (Didunculus strigirostris)
  • Muszkatela nowokaledońska (Ducula goliath)
  • Gołąbek duży (Geopelia humeralis)
  • Aborygenka lancetoczuba (Geophaps plumifera)
  • Turkaweczka czarnogardła (Oena capensis)
  • Owocożer wspaniały (Ptilinopus superbus)
  • Owocożer ognisty (Ptilinopus victor)
  • Treron krasnonosy (Treron calva)
  • Gołębiak plamouchy (Zenaida auriculata)
  • Gołębiak długosterny (Zenaida macroura)

Rodziny

  • Gołębie (Columbidae)

Występowanie i środowisko

Gołębie żyją na całym świecie poza Antarktyką, daleką północą i bardzo suchymi obszarami. Preferują obszary zadrzewione. Formy gołębia skalnego zamieszkują miasta całego świata.

Tryb życia i zachowanie

Są dobrymi lotnikami. Potrafią startować niemal pionowo w górę. Osiągają prędkość lotu 70 km/h. W odróżnieniu od innych ptaków piją zanurzając dziób i wysysając wodę. Są to zwykle ptaki osiadłe, choć istnieją gatunki podejmujące dalekie wędrówki.

Morfologia i anatomia

Wszystkie charakteryzuje krępa budowa ciała, mała głowa i dziób. U nasady dzioba znajduje się miękka i nabrzmiała woskówka. Upierzenie zwykle szarawe lub brązowe. Niektóre gatunki barwne. Ubarwienie obu płci jest podobne.

Aż 44% masy całego ciała stanowią mięśnie skrzydeł. W okolicach wola znajdują się gruczoły (zarówno u samic jak i u samców), które wydzielają ptasie mleko w okresie karmienia piskląt.

Rozmnażanie

Zwykle są monogamiczne na sezon lub kilka lat. Samica składa najczęściej kilka razy w roku 1-2 jaja o masie 2,5 do 50 g. Wysiadywanie trwa najczęściej 13-18 dni (28 dni u gatunków dużych rozmiarów). Pisklęta są gniazdownikami. Pisklęta są odżywiane mleczkiem ptasim.

Pożywienie

Podstawę diety stanowi pokarm roślinny: liście, owoce, nasiona. Dieta jest czasem uzupełniana ślimakami i owadami.

Ochrona i zagrożenia

Niektóre gatunki są szkodnikami upraw. Aż 59 gatunków gołębiowatych jest na liście ptaków zagrożonych, z czego 9 krytycznie zagrożonych, 14 zagrożonych, 36 narażonych.

Ciekawostki

Potomkowie gołębia skalnego są hodowane przez człowieka dla sportu i niegdyś w celach komunikacyjnych (gołębie pocztowe) oraz dla mięsa.

Gołębie mają zdumiewającą zdolność powrotu do domu nawet z bardzo oddalonych miejsc. Starożytni Egipcjanie używali już gołębi do przekazywania wiadomości (gołębie pocztowe). W ciągu dnia najważniejszym wskaźnikiem kierunku jest słońce, nocą księżyc i gwiazdy. Prawdopodobnie gołębie potrafią wykorzystywać także pole magnetyczne ziemi. Istnieje teoria, że w procesie odnajdywania drogi bierze udział także zmysł węchu. Wypuszczone kilkadziesiąt kilometrów od domu ptaki krążą najpierw w kółko, po czym udają się zawsze we właściwym kierunku do domu.

Galeria zdjęć


© Media Nauka, 2014-01-07, ART-RZAD48





Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
grzywacz
 tlo-ikonatlo-ikonatlo - ikona        Do kraju przylatują grzywacze.
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona     Trwa okres lęgowy grzywaczy.
        tlo-ikonatlo-ikona  Odlatują na zimę z Polski grzywacze.
ukryj/pokaż
siniak
  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona  W tym czasie siniaki przebywają w Polsce najliczniej. Tylko niektóre osobniki zimują.
  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona    Trwa okres lęgowy siniaka (do 3 lęgów w sezonie)
ukryj/pokaż
turkawka
   tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona   Okres występowania turkawki w Polsce.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia




© Media Nauka 2008-2018 r.