Logo Serwisu Media Nauka

Ryby

Witaj na stronie poświęconej rybom. Opisano tu wiele gatunków w wirtualnym atlasie, ze szczególnym naciskiem na gatunki żyjące w Polsce. Ryby to najstarsza i największa grupa kręgowców, bardzo zróżnicowane co do wielkości, kształtu, fizjologii oraz zachowania.

Systematyka

Ryby to zbiorcza nazwa przedstawicieli kilku gromad wodnych kręgowców. Są to śluzice, minogi, ryby chrzęstnoszkieletowe i ryby kostnoszkieletowe. Znamy około 25 000 współcześnie żyjących gatunków ryb. W Polsce stwierdzono obecność 120 gatunków z czego 82 gatunki to ryby słodkowodne. Aż 35% tych ryb to gatunki obce.


Wybierz dział

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Ryby kostnoszkieletowe (Osteichtyes)

Aterynokształtne
Aterynokształtne

(Atheriniformes)
Batrachokształtne
Batrachokształtne

(Batrachoidiformes)
Belonokształtne
Belonokształtne

(Beloniformes)
Ciernikokształtne
Ciernikokształtne

(Gasterosteiformes)
Dorszokształtne
Dorszokształtne

(Gadiformes)
Igliczniokształtne
Igliczniokształtne

(Syngnathiformes)
Jesiotrokształtne
Jesiotrokształtne

(Acipenseriformes)
Karpieńcokształtne
Karpieńcokształtne

(Cyprinodontiformes)
Karpiokształtne
Karpiokształtne

(Cypriniformes)
Kąsaczokształtne
Kąsaczokształtne

(Characiformes)
Niszczukokształtne
Niszczukokształtne

(Lepisosteiformes)
Łososiokształtne
Łososiokształtne

(Salmoniformes)
Okoniokształtne
Okoniokształtne

(Perciformes)
Płastugi
Płastugi

(Pleuronectiformes)
Rozdymkokształtne
Rozdymkokształtne

(Tetraodontiformes)
Skorpenokształtne
Skorpenokształtne

(Scorpaeniformes)
Strojnikokształtne
Strojnikokształtne

((Lampridiformes)
Sumokształtne
Sumokształtne

(Siluriformes)
Śledziokształtne
Śledziokształtne

(Clupeiformes)
Węgorzokształtne
Węgorzokształtne

(Anguilliformes)
Wielopłetwcokształtne
Wielopłetwcokształtne

(Polypteriformes)
Żabnicokształtne
Żabnicokształtne

(Lophiiformes)

Ryby chrzęstnoszkieletowe (Chondrichthyes)

Anioły morskie
Anioły morskie

(Squatiniformes)
Drętwy
Drętwy

(Torpediniformes)
Koleniokształtne
Koleniokształtne

(Squaliformes)
Lamnokształtne
Lamnokształtne

(Gasterosteiformes)
Orleniokształtne
Orleniokształtne

(Myliobatiformes)
Rajokształtne
Rajokształtne

(Rajiformes)
Rekiny dywanowe
Rekiny dywanowe

(Orectolobiformes)
Rogatkokształtne
Rogatkokształtne

(Heterodontiformes)
Żarłaczokształtne
Żarłaczokształtne

(Carcharhiniformes)

Śluzice (Myxini)

Anioły morskie
Śluzicokształtne

(Myxiniformes)

Pozostałe rzędy i gromady

Gromada: minogi i pokrewne (Cephalaspidomorphii)

  • minogokształtne (Petromyzontiformes)

Gromada: ryby chrzęstnoszkieletowe (Chondrichthyes)

  • Hexanchiformes
  • piłonosokształtne (Pristiophoriformes)
  • rochokształtne (Rhinobatiformes)
  • piłokształtne (Pristiformes)
  • chimerokształtne (Chimaeriformes)

Gromada: ryby kostnoszkieletowe (Osteichtyes)

  • rogozębokształtne (Ceratodontiformes)
  • prapłaźcokształtne (Lepidosireniformes)
  • celakantokształtne (Coelacanthiformes)
  • amiokształtne (Amiiformes)
  • kostnojęzykowe (Osteoglossiformes)
  • tarponokształtne (Elopiformes)
  • gardzielcokształtne (Saccopharyngiformes)
  • piaskolcokształtne (Gonorynchiformes)
  • wężorokształtne (Stomiiformes)
  • Aulopiformes
  • świetlikokształtne (Myctophiformes)
  • Percopsiformes
  • wyślizgokształtne (Ophidiiformes)
  • grotnikokształtne (Gobiesociformes)
  • beryksokształtne (Beryciformes)
  • Indostomiformes
  • węgorze błotne (Synbranchiformes)

Informacje dodatkowe

W artykule systematyka ryb zawarta została szczegółowa taksonomia wraz z linkami do poszczególnych gatunków opisywanych w niniejszym portalu.

W poniższej tabeli przedstawiono systematykę ryb.

Jednostka systematycznaNazwa polskaNazwa łacińska
Typ strunowceChordata
PodkrólestwotkankowceEumetazoa
KrólestwozwierzętaAnimalia
DomenaeukariontyEucaryota

Występowanie

Ryby są obecne we wszystkich oceanach, morzach, a także większości wód śródlądowych. Ryby są obecne w wodach arktycznych i tropikalnych. Spotykane także w głębinach, na głębokości nawet 11 km, gdzie panuje ogromne ciśnienie. Wiele gatunków może żyć w słodkich i słonych wodach jednocześnie. Niektóre gatunki przez krótki czas mogą żyć także na lądzie.

CHARAKTERYSTYKA
Ryby
Występowanie
Wszystkie oceany kontynenty świata.
Liczba gatunków na świecie
około 25 000
Liczba gatunków w Polsce
120
Największy gatunek
Rekin wielorybi (16 m długości).
Największy gatunek w Polsce
Sum (Silurus glanis).
Najmniejszy gatunek
Gatunek babki (około 1 cm)
Najmniejszy gatunek w Polsce
Ciernik (Gasteroseus aculeatus)

Cechy charakterystyczne ryb

  • Masa mięśni stanowi 40-65% całkowitej masy ciała.
  • Wszystkie ryby są wyposażone w płetwy ogonowe. Liczba płetw u różnych gatunków może być różna. Na ogół występuje para płetw piersiowych i brzusznych, na grzbiecie znajduje się płetwa grzbietowa, czasem płetwa tłuszczowa. W okolicach odbytu znajduje się jedna lub dwie płetwy odbytowe.
  • Większość gatunków ma wrzecionowaty kształt ciała;
  • W skórze znajdują się gruczoły śluzowe.
  • Niektóre gatunki (poza rybami dennymi) posiadają tak zwany pęcherz pławny wypełniony gazem, który umożliwia kontrolowanie siły wyporu.
  • Wzrok, węch i słuch są podstawowymi zmysłami.
  • Ryby posiadają linię boczną, narząd zmysłu zbudowany z neuromastów, będący narządem za pomocą którego ryby orientują się w przestrzeni wody;
  • Ryby posiadają ucho wewnętrzne, a te gatunki, których ucho wewnętrzne jest połączone z pęcherzem pławnym, słyszą bardzo dobrze. Niektóre ryby posiadają narząd Webera, narząd zbudowany z szeregu kostek. Niektóre ryby także wytwarzają dźwięki.
  • Niektóre ryby posiadają elektroreceptory, reagujące na zmiany pola elektrycznego w przestrzeni. Receptory te służą do lokalizacji zdobyczy oraz orientacji w terenie na podstawie detekcji pola elektromagnetycznego Ziemi.
  • Niektóre gatunki ryb potrafią wytwarzać prąd o napięciu kilkuset woltów!
  • Formy rozrodu są bardzo zróżnicowane. Niektóre gatunki potrafią zmieniać płeć. Część gatunków przejawia zachowania opieki nad potomstwem. Samica może złożyć w ciągu sezonu nawet 28 mln jaj. Większość ryb jest jajorodna. Zapłodnienie i rozwój oraz wyląg młodych odbywają się poza organizmem matki. U części gatunków żyworodnych zapłodnienie następuje wewnątrz ciała samicy.
  • Ciało pokryte jest łuskami.
  • Ryby oddychają skrzelami.
budowa zewnętrzna ryby
Budowa zewnętrzna ryby

Tablica interaktywna
budowa neuronu
Budowa neuronu

Tablica interaktywna

Ewolucja ryb

Najstarsze ryby pojawiły się około 500 mln lat temu w dolnym kambrze. Pierwszą skamieniałością, co do której naukowcy są pewni, jest Astrapis desiderata z Ameryki Południowej. Gatunek ten należy do bezszczękowców. Ciało pokryte było pancerzem. Najstarsze żuchwowce pochodzą z dolnego syluru. Wyodrębnienie się nowożytnych ryb chrzęstnoszkieletowych miało miejsce najprawdopodobniej w jurze (200-145 mln lat temu) i kredy (145-65 mln lat temu).

Znaczenie ryb

Ryby mają ogromne znaczenie gospodarcze. Stanowią pokarm dla ludzi i zwierząt. Połowy odbywają się także na potrzeby akwarystyki. Każdego roku sprzedaje się co najmniej 150 mln ryb "ozdobnych" do tych celów.

Ochrona i zagrożenia ryb

Wiele gatunków jest zagrożonych wymarciem. Prawie 800 gatunków klasyfikuje się jako gatunki o wysokim ryzyku wymarcia. Najwięcej gatunków zagrożonych należy do pielęgnicowatych (Cichlidae). Druga grupa najbardziej zagrożonych ryb to karpiowate (ponad 100 gatunków zagrożonych). Wiele gatunków to endemity, zatem o ograniczonym zasięgu występowania. Problemy w takim środowisku od razu stwarzają problem z przetrwaniem gatunku. Ogromne zagrożenie dla ryb to degradacja środowiska spowodowana zanieczyszczeniem wód, budowlami hydrotechnicznymi.


© medianauka.pl, 2015-11-09, ART-3195
Data aktualizacji artykułu: 2016-09-24








Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.