Logo Media Nauka

Facebook



Bocianowate

Bocianowate (Ciconiidae) to rodzina ptaków z rzędu brodzących. Rodzina ta liczy dziś 6 rodzajów i 19 gatunków. W Polsce żyją 2 gatunki z tej rodziny ptaków.

W rodzinie bocianowatych wyróżniamy dwa plemiona:

  • bociany właściwe (Ciconiini), są tu bociany, żabiru, marabuty (13 gatunków),
  • bociany leśne (Mycteriini), zaliczamy tu dławigady i kleszczaki (6 gatunków).

Wygląd

Bocianowate mają długie nogi i dziób, krępą budowę ciała. Ogon jest krótki, skrzydła długie i szerokie. Dzioby bocianów są proste, dławigady mają dzioby zakrzywione w dół, kleszczaki mają dzioby przystosowane do oprawiania dużych ślimaków. Ubarwienie, najczęściej czarno-białe, jest jednakowe u obu płci. Dławigady, żabiru amerykański i marabuty mają nieopierzone głowy. Samce są zwykle nieco większe od samic.

Gatunki

Wykaz gatunków.

Bocian białobrzuchyBocian białobrzuchy

Ciconia abdimii

Bocian białobrzuchy (Ciconia abdimii) to gatunek ptaka z rodziny bocianowatych. Upierzenie czarne poza białym spodem. Przy oku czerwona plama, od nasady dzioba do otworów usznych niebieski obszar.


Bocian białoszyiBocian białoszyi

Ciconia episcopus

Bocian białoszyi (Ciconia episcopus) to gatunek ptaka z rodziny bocianowatych. Grzbiet i skrzydła ciemnobrązowe lub czarne, opalizujące. Spód, szyja i część głowy białe.


Bocian białyBocian biały PL Lęgowy Średnio liczny  ! 

Ciconia ciconia

Bocian biały to dość duży ptak gniazdujący w pobliżu naszych osiedli. Jeden z najlepiej rozpoznawalnych ptaków w Polsce. Długi dziób i bogi są czerwone. Młode ptaki mają ciemny dziób. Samiec i samica są tej samej wielkości.


Bocian czarnyBocian czarny PL Lęgowy Bardzo nieliczny  ! 

Ciconia nigra

Bocian czarny to bardzo rzadki w Polsce ptak lęgowy z rodziny bocianowatych o czarno-białym upierzeniu. Żeruje w głębszej wodzie niż bocian biały. Jest ptakiem wędrownym. Gniazdo buduje na wysokim drzewie, czasem na wysokich skałach.


Bocian garbatyBocian garbaty

Ciconia stormi

Bocian garbaty (Ciconia stormi) to gatunek ptaka z rodziny bocianowatych. Upierzenie czarno-białe. Nogi i dziób są czerwonawe. Wokół oczu żółta otoczka. Na głowie czarna czapeczka.


Bocian sinodziobyBocian sinodzioby

Ciconia maguari

Bocian sinodzioby (Ciconia maguari) to gatunek braka brodzącego z rodziny bocianowatych. Upierzenie biało-czarne z rdzawym nalotem na głowie, szyi i piersi. Wokół żółtych oczu czerwony obszar.


Dławigad indyjskiDławigad indyjski

Mycteria leucocephala

Dławigad indyjski (Mycteria leucocephala) to gatunek ptaka z rodziny bocianowatych. Ma w przeważającej części białe upierzenie z różowymi elementami na ogonie. Skóra na głowie i podgardlu różowa. To ptak częściowo wędrowny. Zakłada bardzo duże kolonie.


Kleszczak azjatyckiKleszczak azjatycki

Anastomus oscitans

Kleszczak azjatycki (Anastomus oscitans) to gatunek ptaka z rodziny bocianowatych. Samiec jest podobny do samicy, Ubarwienie czarno-białe lub saro-czarne. Lotki i ogon są czarne. W szacie godowej upierzenie bardziej kontrastowe.


Kleszczak, kleszczak afrykańskiKleszczak, kleszczak afrykański

Anastomus lamelligerus

Kleszczak, kleszczak afrykański (Anastomus lamelligerus) to gatunek ptaka z rodziny bocianowatych. Cechą gatunkową jest budowa dzioba, którego połowy stykają się tylko u nasady i na końcu. Można go spotkać nad brzegami lagun, zalewów, jezior w Afryce włącz


Marabut afrykańskiMarabut afrykański

Leptoptilos crumeniferus

Marabut to duży ptak afrykański z rodziny bocianów. Szyja i głowa nie są upierzone. Na przodzie szyi występuje wydłużona kieszeń ze skóry zabarwionej różowo. Wierzch ciała ciemny z zielonym połyskiem, spód jest biały.


Marabut jawajskiMarabut jawajski

Leptoptilos javanicus

Marabut jawajski (Leptoptilos javanicus) to gatunek ptaka z rodziny bocianowatych. Wierzch jest czarny, spód biały. Szyja żółtawa, długa. Dziób silny, długi.


Żabiru afrykańskiŻabiru afrykański

Ephippiorhynchus senegalensis

Żabiru afrykański (Ephippiorhynchus senegalensis) to afrykański gatunek ptaka z rodziny bocianowatych. Ptak ten ma czarno-białe upierzenie. Czarna jest głowa i szyja oraz skrzydła. Dziób jest długi, mocny, czerwony, a w jego środku znajduje się czarna prz


Żabiru amerykańskiŻabiru amerykański

Jabiru mycteria

Żabiru amerykański (Jabiru mycteria) to ptak z rodziny bocianowatych. Głowa i szyja żabiru amerykańskiego są pozbawione piór. Mają kruczo czarne ubarwienie, nasada szyi jest czerwona, pomarszczona.


Żabiru czerwononogiŻabiru czerwononogi

Ephippiorhynchus asiaticus

Żabiru czerwononogi (Ephippiorhynchus asiaticus) to gatunek ptaka z rodziny bocianowatych. Upierzenie czarno-białe. Głowa i szyja mają ponadto metaliczny połysk. Dziób czarny. Nogi są czerwone.





Inne gatunki

  • Bocian czarnodzioby (Ciconia boyciana)
  • Marabut indyjski (Leptoptilos dubius)
  • Dławigad amerykański (Mycteria americana)
  • Dławigad malajski (Mycteria cinerea)

Występowanie i środowisko

Bocianowate żyją na całym świecie w strefie tropików i umiarkowanego klimatu. Większość z nich występuje w Afryce i południowej Azji.

Tryb życia i zachowanie

Są dobrymi lotnikami. Szybują w powietrzu z wyciągniętymi nogami i szyją. Poruszają się majestatycznie. Bociany żerują samotnie lub w małych grupach, w stada gromadzą się gdy jest dużo pożywienia.

Rozmnażanie

Gniazda budują wysoko na drzewach. Zwykle jest to duża konstrukcja z patyków. W zniesieniu do 6-7 białych jaj. Wysiadywanie trwa 29-38 dni. Młodymi opiekuje się samiec i samica. Pisklęta są gniazdownikami.

Pożywienie

Zjadają pokarm pochodzenia zwierzęcego: ryby, gady i płazy, szarańczaki i inne bezkręgowce.

Ochrona i zagrożenia

Bocian garbaty, czarnodzioby i marabut indyjski są zagrożone, marabut jawajski i dławigad malajski narażony na wyginięcie.

Ciekawostki

Bocianowate są nierzadko symbolami w kulturach i religiach świata. Dla przykładu bocian biały jest symbolem pielgrzymki i ciągłości życia. W legendach to bocian biały przynosi ludziom dzieci.

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

         Bocian biały: Bociany białe przylatują do kraju. Najpierw przylatują samce. Maksimum przylotów przypada na połowę marca.
          Bocian biały: Samica bociana białego składa jaja.
           Bocian biały: Z początkiem miesiąca młode bociany usamodzielniają się. Zbierają się też w stada.
          Bocian biały: Bociany białe odlatują na zimowiska.
          Bocian czarny: Bocian czarny przylatuje do Polski.
          Bocian czarny: Samica bociana czarnego składa jaja.
         Bocian czarny: Bocian czarny odlatuje na zimowiska.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia

Oznaczenia

Poniżej przedstawiamy opis zastosowanych oznaczeń gatunków.

Występowanie w Polsce

PL
- gatunek zaobserwowany w Polsce w stanie dzikim po 1950 r.
PL - wtórnie
- gatunek introdukowany w Polsce rozmyślnie lub przypadkowo, tworzący stałe populacje.
PL - obserwacje dawne
- gatunek obserwowany ostatnio w Polsce w latach 1801-1950.
PL - hodowla
- gatunek hodowlany.

Liczebność

Podana liczba oznacza liczbę zwykle szacowaną samców lub par lęgowych obserwowanych w Polsce w ciągu roku (dotyczy gatunków lęgowych w Polsce).

Bardzo liczny
- 3 000 001 - 30 000 000
Liczny
- 300 001 - 3 000 000
Średnio liczny
- 30 001 - 300 000
Nieliczny
- 3001 - 30 000
Bardzo nieliczny
- 301 - 3 000
Skrajnie nieliczny
- 1 - 300

Status

Lęgowy
- gniazduje regularnie na dyżym obszarze kraju.
Lęgowy sporadycznie
- gniazduje sporadycznie w kraju lub tylko lokalnie.
Przelotny/przylatujący
- gatunek regularnie stacjonuje w kraju podczas swoich przelotów lub przylatuje na zimowiska.
Zalatujący
- gatunek pojawiający się w Polsce nieregularnie.
Zalatujący wyjątkowo
- gatunek pojawiający się wyjątkowo w kraju (poniżej 5 obserwacji).

 ! 
- gatunek ujęty w Załączniku i Dyrektywie Ptasiej (2009/147/WE z 30-11-2009 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa), wskazującej na gatunki podlegające wraz z siedliskami szczególnej ochronie.



© medianauka.pl, 2014-01-06, RODZ-163



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.