Sowy (Strigiformes)

Sowy (Strigiformes) to rząd ptaków, który liczy dziś 2 rodziny i ponad 200 gatunków. W Polsce żyje 13 gatunków, z czego 11 lęgowych.

Rodziny

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Płomykówki
Płomykówki

(Tytonidae)
Puszczykowate
Puszczykowate

(Strigidae)

Nazwa rzędu
Sowy (Strigiformes)
Występowanie
Cały świat poza Antarktydą.
Liczba gatunków na świecie
205
Liczba gatunków w Polsce
13
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Sowy (Strigiformes)
Wielkość
Długość: 12-71 cm.
Masa ciała: 40 g - 4 kg.
Największy gatunek
Najmniejszy gatunek
Kaktusówka (Micrathene whitneyi)
Największy gatunek w Polsce
Najmniejszy gatunek w Polsce

Występowanie i środowisko

Żyją na całym świecie poza Antarktydą. Najchętniej sowy przebywają w środowisku leśnym, ale można je także spotkać w tundrze, na obszarach trawiastych, pustyniach i półpustyniach, terenach rolniczych, także w pobliżu ludzi.

Tryb życia i zachowanie

Lot sów jest bezgłośny. Umożliwia im to specjalne upierzenie. Cechą charakterystyczną sów jest to, iż polują prawie wyłącznie o zmroku i w nocy (w odróżnieniu od pozostałych ptaków drapieżnych).

Morfologia i anatomia

Sowy są przystosowane do polowania nocą i o zmroku. Rozmiary sów są zróżnicowane: od 12 cm długości do 71 cm. Samiec i samica są upierzone tak samo. Pióra są miękkie i puszyste, opatrzone rysunkiem przypominającym skrzydła ciem. Samica jest zwykle większa od samca. Ma bardo duże oczy, wraz z dziobem są otoczone szlarą. Na głowie często pęczki piór. Dziób jest krótki, zagięty w dół z woskówką u nasady. Łapy są wyposażone w silne szpony. Głowa jest bardzo duża i szeroka.

Na brzegu otworu usznego jest fałd skórny, który pełni rolę ucha zewnętrznego. Asymetrycznie zbudowane jest ucho środkowe. Najlepiej rozwinięte zmysły to słuch i wzrok. Oczy są osadzone w głowie inaczej niż u innych ptaków, bo są skierowane do przodu a nie na boki. Głowa może się mocno obracać na boki. Pole widzenia sów to nawet 270°.

Pióra sów są również wyjątkowe. Promienie chorągiewek mają nie połączone ze sobą końce, a na zewnętrznej krawędzi chorągiewek skrajnych lotek znajdują się grzebieniowate wyrostki, które niwelują zawirowania powietrza.

Rozmnażanie

Są monogamiczne. Wyprowadza jeden lęg w roku, chyba że występuje obfitość pokarmu, wówczas zdarzają się dwa lęgi. Samice składają 1-14 jaj i zaczyna je wysiadywać od pierwszego złożonego jaja. Sowy gnieżdżą się w dziuplach lub zajmują opuszczone gniazda innych ptaków. Nieliczne gatunki gnieżdżą się na ziemi i w norach. Płomykówki gnieżdżą się w różnych budynkach (np. stodoły). Samiec dostarcza pokarm. Młode po wykluciu są ślepe i pokryte białym puchem.

Pożywienie

Sowy są drapieżnikami i zjadają pokarm zwierzęcy, głównie kręgowce. Niestrawione części pokarmu sowa wydala w formie wypluwki, która zwykle zawiera dużo sierści i kości w formie zbitego walca. Analiza wypluwek daje mnóstwo informacji na temat diety tych ptaków.

Ochrona i zagrożenia

Sześć gatunków jest krytycznie zagrożonych, 9 jest zagrożonych, 14 narażonych.

Ciekawostki

Ciekawostką jest zachowanie innych ptaków, które zobaczą w dzień sowę. Są wówczas bardzo agresywne, hałasują i atakują.

Galeria zdjęć


© Media Nauka, 2014-01-07, ART-RZAD13



Kalendarz przyrody

123456789101112Opis
ukryj/pokaż
puchacz
 tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona        Trwa okres lęgowy puchacza.
ukryj/pokaż
uszatka
  tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona      Trwa okres lęgowy uszatki (czasem drugie zniesienie występuje w czerwcu)
ukryj/pokaż
puszczyk
 tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona        Trwa okres lęgowy u puszczyka
tlo-ikona         tlo-ikonatlo-ikonaPuszczyk tokuje
ukryj/pokaż
pójdźka
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonaOkres występowania pójdźki w Polsce.
   tlo-ikonatlo-ikona       Samica pójdźki składa w tym czasie jaja.
ukryj/pokaż
sóweczka
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonaOkres występowania sóweczki w Polsce.
   tlo-ikona        Samica sóweczki składa w tym czasie jaja.
ukryj/pokaż
włochatka
tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonaOkres występowania włochatki w Polsce.
 tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona        Samica włochatki składa jaja.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia