Logo Media Nauka

Sowy

Sowy (Strigiformes) to rząd ptaków, który liczy dziś 2 rodziny i ponad 200 gatunków. W Polsce żyje 13 gatunków, z czego 11 lęgowych.

Rodziny

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.

Płomykówki
Płomykówki

Tytonidae
Puszczykowate
Puszczykowate

Strigidae

Nazwa rzędu
Sowy (Strigiformes)
Występowanie
Cały świat poza Antarktydą.
Liczba gatunków na świecie
205
Liczba gatunków w Polsce
13
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Ptaki (Aves)
Rząd: Sowy (Strigiformes)
Wielkość
Długość: 12-71 cm.
Masa ciała: 40 g - 4 kg.
Największy gatunek
Najmniejszy gatunek
Kaktusówka (Micrathene whitneyi)
Największy gatunek w Polsce
Najmniejszy gatunek w Polsce

Występowanie i środowisko

Żyją na całym świecie poza Antarktydą. Najchętniej sowy przebywają w środowisku leśnym, ale można je także spotkać w tundrze, na obszarach trawiastych, pustyniach i półpustyniach, terenach rolniczych, także w pobliżu ludzi.

Tryb życia i zachowanie

Lot sów jest bezgłośny. Umożliwia im to specjalne upierzenie. Cechą charakterystyczną sów jest to, iż polują prawie wyłącznie o zmroku i w nocy (w odróżnieniu od pozostałych ptaków drapieżnych). Chociaż sowa to ptak nocny, to część gatunków jednak jest aktywna za dnia (na przykład uszatka błotna. Podczas polowania sowy kierują się także słuchem, dzięki któremu są w stanie zlokalizować nawet mysz pod śniegiem. W Polsce w większości przypadków sowy prowadzą osiadły tryb życia. Odgłosy wydawane przez sowy to pohukiwania.

Morfologia i anatomia

Sowy są przystosowane do polowania nocą i o zmroku. Rozmiary sów są zróżnicowane: od 12 cm długości do 71 cm. Samiec i samica są upierzone tak samo. Pióra są miękkie i puszyste, opatrzone rysunkiem przypominającym skrzydła ciem. Samica jest zwykle większa od samca. Ma bardo duże oczy, wraz z dziobem są otoczone szlarą. Na głowie często pęczki piór. Dziób jest krótki, zagięty w dół z woskówką u nasady. Łapy są wyposażone w silne szpony. Głowa jest bardzo duża i szeroka.

Na brzegu otworu usznego jest fałd skórny, który pełni rolę ucha zewnętrznego. Asymetrycznie zbudowane jest ucho środkowe. Najlepiej rozwinięte zmysły to słuch i wzrok. Oczy są osadzone w głowie inaczej niż u innych ptaków, bo są skierowane do przodu a nie na boki. Głowa może się mocno obracać na boki. Pole widzenia sów to nawet 270°.

Pióra sów są również wyjątkowe. Promienie chorągiewek mają nie połączone ze sobą końce, a na zewnętrznej krawędzi chorągiewek skrajnych lotek znajdują się grzebieniowate wyrostki, które niwelują zawirowania powietrza.

Rozmnażanie

Są monogamiczne. Wyprowadza jeden lęg w roku, chyba że występuje obfitość pokarmu, wówczas zdarzają się dwa lęgi. Samice składają 1-14 jaj i zaczyna je wysiadywać od pierwszego złożonego jaja. Sowy gnieżdżą się w dziuplach lub zajmują opuszczone gniazda innych ptaków. Nieliczne gatunki gnieżdżą się na ziemi i w norach. Płomykówki gnieżdżą się w różnych budynkach (np. stodoły). Samiec dostarcza pokarm. Młode po wykluciu są ślepe i pokryte białym puchem.

Pożywienie

Sowy są drapieżnikami i zjadają pokarm zwierzęcy, głównie kręgowce. Niestrawione części pokarmu sowa wydala w formie wypluwki, która zwykle zawiera dużo sierści i kości w formie zbitego walca. Analiza wypluwek daje mnóstwo informacji na temat diety tych ptaków.

Ochrona i zagrożenia

Sześć gatunków jest krytycznie zagrożonych, 9 jest zagrożonych, 14 narażonych. Wszystkie gatunki sów w Polsce są objęte ochroną ścisłą. W przypadku puchacza, chronione jest także jego miejsce rozrodu.

Ciekawostki

Ciekawostką jest zachowanie innych ptaków, które zobaczą w dzień sowę. Są wówczas bardzo agresywne, hałasują i atakują.

Pytania

Jak nazywa się obszar wokół oczu sowy?

To szlara. Tworzą ją specjalne pióra wokół oczu i dzioba sowy.

Co symbolizuje sowa?

Sowa to symbol mądrości i inteligencji.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2014-01-07, RZAD-13



Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
puchacz
         

Trwa okres lęgowy puchacza.

ukryj/pokaż
uszatka
        

Trwa okres lęgowy uszatki (czasem drugie zniesienie występuje w czerwcu)

ukryj/pokaż
puszczyk
         

Trwa okres lęgowy u puszczyka

         

Puszczyk tokuje

ukryj/pokaż
pójdźka

Okres występowania pójdźki w Polsce.

          

Samica pójdźki składa w tym czasie jaja.

ukryj/pokaż
sóweczka

Okres występowania sóweczki w Polsce.

           

Samica sóweczki składa w tym czasie jaja.

ukryj/pokaż
włochatka

Okres występowania włochatki w Polsce.

         

Samica włochatki składa jaja.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.