Różanecznik żółty, azalia pontyjska

Różanecznik żółty, azalia pontyjska (Rhododendron luteum) to gatunek krzewu z rodziny wrzosowatych. To roślina trująca.

Występowanie i środowisko PL

W naturze w Polsce krzew ten rośnie w lasach w okolicach Leżajska. Jest często sadzony w ogrodach jako roślina ozdobna.

Tryb życia i zachowanie

Kwitnie w okresie od maja do początku lipca.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 1-2,5 m, wyjątkowo 4 m.

Kwiaty mają żółtą barwę, intensywnie pachną.

Ochrona i zagrożenia

Gatunek ten w Polsce znajduje się pod ochroną ścisłą.

Ciekawostki

„Miód szaleńców" — pszczoły zbierające nektar z azalii pontyjskiej produkują toksyczny miód. Powoduje halucynacje, wymioty, spadek ciśnienia i zaburzenia rytmu serca. Już starożytni Grecy i Rzymianie znali jego właściwości.
Naturalne stanowiska azalii pontyjskiej rozciągają się od Karpat, przez Kaukaz, do Turcji i Iranu — w Polsce chronione stanowisko naturalne znajduje się w Bieszczadach.
Kozy i owce są szczególnie wrażliwe na toksyny azalii — zjedzenie nawet niewielkiej ilości liści może być śmiertelne. W regionach gdzie rośnie dziko, pasterze uważnie pilnują stad.
Nazwa rodzajowa Rhododendron pochodzi z greki: rhodon (róża) + dendron (drzewo) — czyli dosłownie „drzewo różane", choć azalia nie ma nic wspólnego z różami.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: krzew.
Stanowisko: półcień.
Środowisko: leśne.
Użytek: rośliny ogrodowe.
Strefy mrozoodporności: 5-9. Uprawa w Polsce na zewnątrz jest możliwa na terenie całego kraju.
Forma życiowa według klasyfikacji Raunkiaera: nanofanerofit.
Kategoria przybysza: roślina uprawiana.
Częstość występowania gatunku: bardzo rzadki (1-10 stanowisk).
Diploidalna liczba chromosomów: 2n=26.
Status popularności rośliny: gatunek znany, roślina popularna, znajduje się pośród 500 najbardziej znanych wśród Polaków roślin.
Ochrona: Gatunek objęty ochroną ścisłą.
Gatunek wymagający ochrony czynnej.
Dodatkowe obostrzenia, w tym zakaz transportu, handlu, wymiany.
Gatunek, którego nie dotyczy odstępstwo,
o którym mowa w § 8 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska
z dnia 9 października 2014 r. (Dz.U. 2014 poz. 1409). Więcej w artykule: Rośliny chronione w Polsce.
Jadalność: Gatunek trujący.

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
			●									Rozwój pąków liściowych i kwiatowych — azalia budzi się do życia.
				●	●	▸						Kwitnie azalia pontyjska (różanecznik żółty).

Liczba zadań dostepnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 16

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Uprawa

Czynności i właściwości	Opis
Odczyn gleby	Podłoże wyraźnie kwaśne — bezwzględny wymóg. pH 4.5-5.5
Właściwości gleby	Kwaśna, próchnicza, wilgotna ale przepuszczalna, bogata w materię organiczną, lekka. Nie znosi gleb wapiennych, ciężkich, podmokłych i zasadowych
Trudność uprawy	Uprawa i pielęgnacja łatwa.
Zmianowanie	Krzew wieloletni — nie dotyczy. Przy sadzeniu unikaj miejsc po starych rododendronach i azaliach.
Czas uprawy	Wieloletnia — żyje i kwitnie przez 50–100 lat, pierwsze obfite kwitnienie po 3–5 latach.
Nawożenie	Wyłącznie specjalny nawóz do rododendronów i azalii (kwaśny odczyn).
Podlewanie	Regularnie i obficie — szczególnie w suche lata i zimą (bezśnieżne mrozy). Wyłącznie miękka woda (deszczówka)! Częstość: często w sezonie
Mrozoodporność	Do –25°C (dorosłe krzewy) / młode rośliny wymagają osłony do –15°C
Przycinanie	Znosi dobrze.
Stanowisko	Półcień do lekkiego cienia (idealne pod luźnymi koronami drzew liściastych). Znosi słońce przy stałej wilgotności. Osłona od sil
Terminy siewu / zbioru plonów / pielęgnacji	Zobacz w kalendarzu.
Rozmnażanie	Sadzonki półzdrewniałe (lato) — najtrudniejsze. Odkłady (wiosna) — najłatwiejsze dla amatorów. Szczepienie (dla szkółkarzy). Z nasion — możliwe, ale bardzo powolne.
Choroby i szkodniki	Choroby: zgnilizna korzeni i szyjki korzeniowej, chloroza (przy złym pH), zamieranie pędów, plamistość liści. Szkodniki: przeźmierek rododendronowiec (larwy wygryzają liście), mszyce, przędziorek, opuchlak (larwy zjadają korzenie).
Zimowanie	Dorosłe krzewy bez ochrony. Młode (1–3 lata): agrowłóknina lub gałązki świerkowe. Donice: okrycie lub przeniesienie do chłodnego miejsca.
Przyrost roczny	10–20 cm (umiarkowany) — dorasta do 2–4 m wysokości i szerokości.
Dodatkowe informacje	pH gleby to absolutna podstawa — bez kwaśnego podłoża (4,5–5,5) azalia nie będzie rosła, kwitła ani żyła długo. Sprawdzaj regularnie! Tylko miękka woda — twarda woda z kranu podnosi pH podłoża przy każdym podlewaniu. Używaj deszczówki lub wody filtrowanej. Sadzenie płytkie — szyjka korzeniowa powyżej gruntu! Głębokie sadzenie to błąd i przyczyna zamierania rododendronów. Gruby mulcz — warstwa kory i igliwia to nie opcja, to konieczność. Utrzymuje wilgoć, zakwasza glebę, chroni korzenie. Usuwaj przekwitłe kwiaty zaraz po kwitnieniu — to klucz do obfitego kwitnienia w kolejnym roku. Nie nawóź po końcu czerwca — późne nawożenie azotem osłabia mrozoodporność pędów. Cała roślina jest trująca — liście, kwiaty, nektar, nasiona zawierają andromedotoksyny. Szczególnie niebezpieczna dla kóz, owiec i pszczół. Zimowe przesuszenie to cichy zabójca — podlewaj w cieplejsze dni zimą jeśli nie ma śniegu.

Pokrewne gatunki roślin

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005