Logo Serwisu Media Nauka

Ssaki Polski

W Polsce żyje niewiele ponad 100 gatunków ssaków.

Oto wykaz wszystkich przedstawicieli gatunków ssaków żyjących w naszym kraju, a których opisy znajdują się w niniejszym serwisie:

Owadożerne

jeż europejskiJeż wschodni
(Erinaceus roumanicus)
Rodzina: Jeżowate (Erinaceidae)

kretKret europejski
(Talpa europaea)
Rodzina: Kretowate (Talpidae)

ryjówka średniaRyjówka średnia, ryjówka białowieska
(Sorex caecutiens)
Rodzina: Ryjówkowate (Soricidae)

rzęsorek rzeczekRzęsorek rzeczek
(Neomys fodiens)
Rodzina: Ryjówkowate (Soricidae)

W Polsce mamy 11 gatunków ssaków owadożernych. Wśród nich znajduje się 2 przedstawicieli jeżowatych, 1 kretowatych oraz 8 gatunków ryjówkowatych.

Jeż wschodni (Erinaceus roumanicus) to pospolity ssak pokryty charakterystycznymi kolcami. Zaniepokojony jeż zwija się w kulkę. Kolce chronią wówczas całe jego ciało przed napastnikiem.

Jeż zachodni (Erinaceus europaeus) to drugi gatunek z jeżowatych, który występuje w naszym kraju.

Kret europejski (Talpa europaea) to niewielki ssak o wrzecionowatym kształcie ciała, bardzo małych oczach, bez małżowin usznych, o łopatowatych kończynach. Jest przystosowany do kopania i życia w ziemi.

Ryjówka średnia, ryjówka białowieska (Sorex caecutiens) to mały ssak z rodziny ryjówkowatych o dużej głowie, zakończonej charakterystycznym ryjkiem.

Rzęsorek rzeczek (Neomys fodiens) ma ciało pokryte aksamitnym, czarnym z wierzchu i białym od spodu futerkiem. Jest największym przedstawicielem ryjówkowatych w Polsce. Jest jadowity.


Nietoperze

podkowiec dużyPodkowiec duży
(Rhinolophus ferrumequinum)
Rodzina: Podkowcowate (Rhinolophidae)

podkowiec małyPodkowiec mały
(Rhinolophus hipposideros)
Rodzina: Podkowcowate (Rhinolophidae)

borowiec wielkiBorowiec wielki
(Nyctalus noctula)
Rodzina: Mroczkowate (Vespertilionidae)

gacek szaryGacek szary
(Plecotus austriacus)
Rodzina: Mroczkowate (Vespertilionidae)

gacek wielkouchGacek wielkouch, gacek brunatny
(Plecotus auritus)
Rodzina: Mroczkowate (Vespertilionidae)

mopekMopek
(Barbastella barbastellus)
Rodzina: Mroczkowate (Vespertilionidae)

nocek dużyNocek duży
(Myotis myotis)
Rodzina: Mroczkowate (Vespertilionidae)

W Polsce można spotkać 25 gatunków nietoperzy.

Oto niektóre z nich.

Podkowiec duży (Rhinolophus ferrumequinum) to jeden z największych europejskich nietoperzy. Ma rudawe futerko.

Podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros) ma rude futerko, ale młode osobniki mają futerko szare. Ma dość szerokie skrzydła i okrągłą głowę. To jeden z najmniejszych naszych nietoperzy. Na nosie znajduje się podkowiasta narośl.

Borowiec wielki (Nyctalus noctula) to jeden z największych polskich nietoperzy. Ma wąskie i długie skrzydła, krótkie uszy, lekko zaokrąglone, brzegi grubsze. Ciało pokryte gęstym, lśniącym, rudym futerkiem.

Gacek szary (Plecotus austriacus) to nasz nietoperz z rodziny mroczkowatych o bardzo dużych uszach. Ciało pokryte jest szaro-brązowym futerkiem.

Gacek wielkouch, gacek brunatny (Plecotus auritus) to łatwo oswajający się nietoperz. Ma bardzo duże uszy. Gdy odpoczywa, uszy chowa pod skrzydłami. Pokryty jest jasnobrązowym futrem.

Mopek (Barbastella barbastellus) to rodzimy nietoperz z rodziny mroczkowatych o małym pyszczku. Ma dość duże uszy z charakterystycznymi wycięciami. Ciało pokryte czarnym futerkiem, włosy na końcach białe.

Nocek duży (Myotis myotis) to największy polski i jednocześnie europejski nietoperz. To jednocześnie jeden z najczęściej spotykanych nietoperzy w naszym kraju. Ma szarobrązowe futerko na grzbiecie i jasnym na stronie brzusznej. Ma duże uszy ze spiczastymi koziołkami. Ma czerwonawe, nieowłosione policzki.


Zajęczaki

królikKrólik dziki, królik europejski
(Oryctolagus cuniculus)
Rodzina: Zającowate (Leporidae)

zając bielakZając bielak
(Lepus timidus)
Rodzina: Zającowate (Leporidae)

zając szarakZając szarak
(Lepus europaeus)
Rodzina: Zającowate (Leporidae)

W Polsce żyją tylko 3 gatunki zajęczaków.

Królik dziki, królik europejski (Oryctolagus cuniculus) jest podobny do zająca, jest jednak od niego znacznie mniejszy i ma krótsze uszy. Ciało pokryte brunatno-szarym futerkiem, białym od strony brzusznej. Znamy ponad 100 ras królików.

Zając bielak (Lepus timidus) jest nieco mniejszy od szaraka. Ma zimą białe futro z czarno zakończonymi uszami. Latem kolor futra bardzo zmienny. W Polsce jest nieliczny.

Zając szarak (Lepus europaeus) to pospolity, charakterystyczny dla łąk i pól ssak z rodziny zającowatych o szarobrązowym kolorze ciała, białym spodzie, długich uszach. Bardzo szybko biega.


Gryzonie

chomik europejskiChomik europejski
(Cricetus cricetus)
Rodzina: Chomikowate (Cricetidae)

karczownikKarczownik, polnik ziemnowodny, szczur wodny
(Arvicola amphibius)
Rodzina: Nornikowate (Arvicolidae)

nornica rudaNornica ruda
(Myodes glareolus)
Rodzina: Nornikowate (Arvicolidae)

nornik buryNornik bury
(Microtus agrestis)
Rodzina: Nornikowate (Arvicolidae)

piżmakPiżmak, szczur piżmowy, piżmoszczur
(Ondatra zibethicus)
Rodzina: Nornikowate (Arvicolidae)

badylarkaBadylarka
(Micromys minutus)
Rodzina: Myszowate (Muridae)

mysz domowaMysz domowa
(Mus musculus)
Rodzina: Myszowate (Muridae)

mysz leśnaMysz leśna
(Apodemus flavicollis)
Rodzina: Myszowate (Muridae)

mysz polnaMysz polna
(Apodemus agrarius)
Rodzina: Myszowate (Muridae)

mysz zaroślowaMysz zaroślowa
(Apodemus sylvaticus)
Rodzina: Myszowate (Muridae)

szczur sniadySzczur śniady
(Rattus rattus)
Rodzina: Myszowate (Muridae)

szczur wędrownySzczur wędrowny
(Rattus norvegicus)
Rodzina: Myszowate (Muridae)

suseł moręgowanySuseł moręgowany
(Spermophilus citellus)
Rodzina: Wiewiórkowate (Sciuridae)

suseł perełkowanySuseł perełkowany
(Spermophilus suslicus)
Rodzina: Wiewiórkowate (Sciuridae)

świstakŚwistak
(Marmota marmota)
Rodzina: Wiewiórkowate (Sciuridae)

wiewiórka pospolitaWiewiórka pospolita
(Sciurus vulgaris)
Rodzina: Wiewiórkowate (Sciuridae)

orzesznicaOrzesznica
(Muscardinus avellanarius)
Rodzina: Popielicowate (Gliridae)

popielicaPopielica, plich
(Glis glis)
Rodzina: Popielicowate (Gliridae)

żołędnicaŻołędnica
(Eliomys quercinus)
Rodzina: Popielicowate (Gliridae)

bóbrBóbr europejski
(Castor fiber)
Rodzina: Bobry (Castoridae)

W Polsce żyje 30 gatunków gryzoni, z czego 4 z rodziny wiewiórkowatych, 2 ze skoczkowatych, 1 z bobrowatych, 1 z chomikowatych, 10 z nornikowatych, 4 z popielicowatych, 8 z myszowatych.

Chomik europejski (Cricetus cricetus) ma krępe ciało, krótkie kończyny, brązowe z wierzchu futerko, od spodu czarne. Po bokach, na policzkach i za uszami żółtobiałe plamy. To szkodnik upraw.

Karczownik, polnik ziemnowodny, szczur wodny (Arvicola amphibius) ma brązowe lub czarne futerko, jasne po stronie brzusznej. Ogon słabo owłosiony, uszy i oczy małe.

Nornica ruda (Myodes glareolus) jest najliczniej występującym w Polsce gryzoniem zamieszkującym lasy. Ma ciało pokryte rudym futerkiem na grzbiecie, białym na spodzie. Jest szkodnikiem szkółek leśnych.

Nornik bury (Microtus agrestis) to ssak z rodziny nornikowatych. Ciało pokryte futerkiem szaro-brązowym z wierzchu i srebrzystym od strony brzusznej. Szkodnik upraw

Piżmak, szczur piżmowy, piżmoszczur (Ondatra zibethicus) ma miękkie i gęste, brązowe futro, nieowłosiony, bocznie spłaszczony ogon. Jest szkodnikiem, niszczy budowle wodne.

Badylarka (Micromys minutus) to jeden z najmniejszych polskich ssaków, szkodnik upraw polnych.

Mysz domowa (Mus musculus) to mały gryzoń z rodziny myszowatych, obecny wszędzie tam, gdzie jest człowiek.

Mysz leśna (Apodemus flavicollis) ma ciało pokryte rudo-brunatnym futerkiem z wierzchu i boków, spód biały. Na piersi znajduje się żółta plamka. Młode mają sierść szarą. Szkodnik szkółek leśnych.

Mysz polna (Apodemus agrarius) ma ciało pokryte rudym futerkiem z wierzchu, białym od spodu. Wzdłuż grzbietu biegnie ciemna pręga.

Mysz zaroślowa (Apodemus sylvaticus) jest mniejsza od myszy leśnej, bardzo do niej podobna.

Szczur śniady (Rattus rattus) to gryzoń o zmiennym ubarwieniu. Jest nieco mniejszy od szczura wędrownego, ma dłuższy ogon, większe uszy i bardziej wydłużony pysk. Jest wielkim szkodnikiem.

Szczur wędrowny (Rattus norvegicus) to gatunek gryzonia o ubarwieniu brunatnoszarym z żółtym odcieniem. Ma długi, nieowłosiony ogon. Roznosi wiele groźnych chorób. Jest tępiony przez człowieka.

Suseł moręgowany (Spermophilus citellus) to ssak z rodziny wiewiórkowatych. Ma pestkowaty kształt oczu. Jest bardzo nieliczny w Polsce.

Suseł perełkowany (Spermophilus suslicus) ma ciało na grzbiecie pokryte żółtobrunatne futro z charakterystycznymi plamkami.

Świstak (Marmota marmota) to duży gryzoń z rodziny wiewiórkowatych. Objęty jest ścisłą ochroną. W Polsce zamieszkuje Tatry.

Wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris) to sympatyczny gryzoń z rodziny wiewiórkowatych. Występuje w dwóch odmianach barwnych. Ma duży, puszysty ogon.

Orzesznica (Muscardinus avellanarius) to niewielki gryzoń z rodziny popielicowatych. Ciało pokryte rudym futerkiem z wierzchu i białym od spodu. Ma owłosiony ogon, a w odróżnieniu od innych krajowych popielic nie ma kity. To jeden z najmniejszych gryzoni z popielicowatych na półkuli północnej.

Popielica, plich (Glis glis) to żarłoczny gryzoń z rodziny popielicowatych. Ma popielate futerko i puszysty ogon. W Polsce chroniona.

Żołędnica (Eliomys quercinus) ma futerko z wierzchu popielato-rude, spód biały z żółtym odcieniem. Wokół oczu ciemna plama. Ogon jest puszysty, zakończony kitą.

Bóbr europejski (Castor fiber) to największy z europejskich gryzoni, przedstawiciel rodziny bobrów. Pokryty jest brązowym, gęstym futrem. Ma mocno spłaszczony, pokryty łuskami ogon.


Nieparzystokopytne

koń domowyKoń domowy
(Equus caballus)
Rodzina: Koniowate (Equidae)

tarpanTarpan
(Equus gmelini)
Rodzina: Koniowate (Equidae)

W Polsce można spotkać 2 gatunki nieparzystokopytnych.

Koń domowy (Equus caballus) to duży, udomowiony ssak z rodziny koniowatych o wydłużonej głowie, długich, cienkich kończynach, długim ogonie z włosia, grzywą na karku i czole. Znamy wiele ras koni. Najmniejsze z nich to kuce.

Tarpan † (Equus gmelini) to wymarły przodek konia domowego.


Parzystokopytne

dzikDzik
(Sus scrofa)
Rodzina: Świniowate (Suidae)

danielDaniel
(Dama dama)
Rodzina: Jeleniowate (Cervidae)

jeleń szlachetnyJeleń szlachetny, jeleń
(Cervus elaphus)
Rodzina: Jeleniowate (Cervidae)

łośŁoś
(Alces alces)
Rodzina: Jeleniowate (Cervidae)

sarnaSarna
(Capreolus capreolus)
Rodzina: Jeleniowate (Cervidae)

bydło domoweBydło domowe
(Bos taurus)
Rodzina: Krętorogie, pustorożce, wołowate (Bovidae)

kozaKoza domowa
(Capra hircus)
Rodzina: Krętorogie, pustorożce, wołowate (Bovidae)

kozicaKozica
(Rupicapra rupicapra)
Rodzina: Krętorogie, pustorożce, wołowate (Bovidae)

muflonMuflon
(Ovis musimon)
Rodzina: Krętorogie, pustorożce, wołowate (Bovidae)

owcaOwca domowa
(Ovis aries)
Rodzina: Krętorogie, pustorożce, wołowate (Bovidae)

żubrŻubr
(Bison bonasus)
Rodzina: Krętorogie, pustorożce, wołowate (Bovidae)

Znamy 12 gatunków ssaków parzystokopytnych, które można spotkać w naszym kraju, z czego 2 z rodziny świniowatych, 4 jeleniowate, 1 ze świniowatych, 4 krętorogie.

Dzik (Sus scrofa) to duży ssak z rodziny świniowatych. Dziki mają wełnistą i ościstą sierść. Dzik jest ssakiem łownym. Jest uważany za przodka świni domowej.

Daniel (Dama dama) to piękny ssak z rodziny jeleniowatych. Zdarzają się osobniki albinotyczne. Samce charakteryzują się porożem łopatowatym.

Jeleń szlachetny, jeleń (Cervus elaphus) to duży ssak z rodziny jeleniowatych. Ciało pokryte brązowym futrem latem, szarym zimą. Poroże występuje tylko u samców.

Łoś (Alces alces) to największy ssak z rodziny jeleniowatych. Samica nazywana jest łoszą lub klępą. Łoś ma duże, łopatowate poroże.

Sarna (Capreolus capreolus) to często spotykany w Polsce ssak łowny. Samica (koza, siuta) jest mniejsza od samca. Samiec (kozioł) ma niewielkie poroże, które zrzuca jesienią.

Bydło domowe (Bos taurus) to udomowiony duży ssak z rodziny krętorogich, którego przodkiem był tur. Wśród bydła domowego można wyróżnić kilka zróżnicowanych typów: mleczne, mięsne i robocze oraz wiele ras.

Koza domowa (Capra hircus) to udomowione zwierzę z rodziny krętorogich. Przodkiem kozy domowej jest koza bezoarowa.

Kozica (Rupicapra rupicapra) to tatrzański ssak, który ma rogi biegnące prostopadle do głowy, haczykowato zakończone. Ubarwienie ciała jest szarobrunatne z ciemną pręgą na grzbiecie.

Muflon (Ovis musimon) to blisko spokrewniony z owcą ssak z rodziny krętorogich. Samce mają długie, ślimakowato zakręcone rogi.

Owca domowa (Ovis aries) to zwierzę domowe z rodziny krętorogich, pochodzące od owcy dzikiej. Istnieje wiele ras owiec.

Żubr (Bison bonasus) to największy, dziki ssak europejski, spokrewniony z amerykańskim bizonem. Na głowie występują krótkie, masywne rogi. Ciało żubra pokryte jest gęstym futrem o kolorze rudym i szarobrunatnym.


Ssaki drapieżne

kot domowyKot domowy
(Felis catus)
Rodzina: Kotowate, koty (Felidae)

ryśRyś
(Lynx lynx)
Rodzina: Kotowate, koty (Felidae)

żbikŻbik
(Felis silvestris)
Rodzina: Kotowate, koty (Felidae)

borsukBorsuk, jaźwiec
(Meles meles)
Rodzina: Łasicowate, kunowate (Mustelidae)

gronostajGronostaj
(Mustela erminea)
Rodzina: Łasicowate, kunowate (Mustelidae)

kuna leśnaKuna leśna, tumak
(Martes martes)
Rodzina: Łasicowate, kunowate (Mustelidae)

łasicaŁasica, łaska
(Mustela nivalis)
Rodzina: Łasicowate, kunowate (Mustelidae)

norka amerykańskaNorka europejska
(Mustela lutreola)
Rodzina: Łasicowate, kunowate (Mustelidae)

tchórzTchórz
(Mustela putorius)
Rodzina: Łasicowate, kunowate (Mustelidae)

wydraWydra
(Lutra lutra)
Rodzina: Łasicowate, kunowate (Mustelidae)

jenotJenot, kunops, junat
(Nyctereutes procyonoides)
Rodzina: Psowate, psy (Canidae)

lislis
(Vulpes vulpes)
Rodzina: Psowate, psy (Canidae)

pies-domowyPies domowy
(Canis familiaris)
Rodzina: Psowate, psy (Canidae)

wilkWilk
(Canis lupus)
Rodzina: Psowate, psy (Canidae)

niedźwiedź brunatnyNiedźwiedź brunatny
(Ursus arctos)
Rodzina: Niedźwiedziowate (Ursidae)

Znamy 18 gatunków ssaków drapieżnych, żyjących w Polsce, z czego 3 z rodziny psowatych, 11 łasicowatych, 1 z niedźwiedziowatych, 3 kotowate.

Kot domowy (Felis catus) wywodzi się najprawdopodobniej od kota nubijskiego. Został udomowiony około 2000 lat p.n.e. w Egipcie. Koty domowe mają zmienny wygląd. Wyhodowano wiele ras.

Ryś (Lynx lynx) jest jednym z dwóch żyjących w Polsce dzikich kotów. Jest większy od żbika.

Żbik (Felis silvestris)  bardzo przypomina kota domowego. Jest od niego większy i ma krótszy ogon. Bardzo rzadko występuje w Polsce.

Borsuk, jaźwiec (Meles meles) to największy ssak z rodziny łasicowatych, występujący w Polsce. Głowa jest wydłużona w części twarzowej, ma małe uszy i oczy, szczeciniasta sierść jest szara na grzbiecie, brązowo-czarna od spodu, głowa jest biała z czarnym paskiem przebiegającym przez oczy do uszu.

Gronostaj (Mustela erminea) z wyglądu przypomina łasicę, ale jest od niej większy i ma dłuższy ogon. Latem sierść ma kolor brązowy, zimą ma białe futro z czarnym zakończeniem na ogonie. To rzadki ssak w naszym kraju.

Kuna leśna, tumak (Martes martes) ma wydłużone, gibkie ciało z krótkimi kończynami. Ciało pokryte jest brązowożółtym futerkiem. Na podgardlu żółta plama.

Łasica, łaska (Mustela nivalis) to najmniejszy drapieżnik w Polsce. Ma silnie wydłużone ciało, niezwykle gibkie. Sierść z wierzchu jest rudobrązowa, od spodu biała. Czasem sierść bieleje na zimę.

Norka europejska (Mustela lutreola) ma smukłą budowę ciała. Futro ma kolor rudo-brązowy z nieco jaśniejsza stroną brzuszną. Futro z norki jest cenione w futrzarstwie.

Tchórz zwyczajny (Mustela putorius) ma wydłużoną budowę ciała, krótkie kończyny, okrągłą głowę z zaokrąglonymi uszami i puszysty ogon. Udomowioną formą tchórza jest fretka (Mustela putorius furo). Jest łagodna, żywi się mlekiem i mięsem.

Wydra (Lutra lutra) to doskonale pływający i nurkujący ssak z rodziny łasicowatych o wesołym usposobieniu, zagrożony wyginięciem.

Jenot, kunops, junat (Nyctereutes procyonoides) to najmniejszy polski drapieżnik z rodziny psów. Ciało pokryte jest gęstym, puszystym futrem o kolorze szaro-brunatnym. W okolicach oczu sierść jest czarna, po bokach głowy sierść jest dłuższa, tworząc bardzo charakterystyczne dla jenota baki.

Lis (Vulpes vulpes) pospolity w Polsce drapieżnik o wydłużonym tułowiu i pysku, puszystym, pięknym ogonie. Ma długą sierść o barwie najczęściej żółtorudej, na spodzie białej lub popielatej.

Pies domowy (Canis familiaris) to udomowiony ssak drapieżny. Wyodrębniamy aż 300 ras psa domowego.

Wilk (Canis lupus) to największy przedstawiciel rodziny psów. Sierść ma płowy kolor z domieszką czarnych włosów. To szybki i wytrwały biegacz.

Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) ma masywną budowę ciała. Skóra porośnięta gęstym futrem w kolorze brązowym, czasem kremowym lub czarnym.


Płetwonogie

foka obrączkowanaFoka obrączkowana, nerpa
(Pusa hispida)
Rodzina: Foki (Phocidae)

foka pospolitaFoka pospolita, pies morski
(Phoca vitulina)
Rodzina: Foki (Phocidae)

foka szaraFoka szara
(Halichoerus grypus)
Rodzina: Foki (Phocidae)

W Polsce można spotkać 3 przedstawicieli płetwonogich.

Foka obrączkowana, nerpa (Pusa hispida) jest jedną z mniejszych fok. Ma ciało na grzbiecie ciemne z plamami przypominającymi obrączki, spód ciała jest jaśniejszy.

Foka pospolita, pies morski (Phoca vitulina) to najlepiej poznany gatunek z rodziny fok. Najczęściej kolor sierści - żółtoszary z szarymi lub brązowymi plamami na całym ciele.

Foka szara (Halichoerus grypus) to ssak, którego skóra jest szara z wierzchu, żółtawa od spodu. Na całym ciele występują liczne ciemne plamki.


Walenie

białuchaBiałucha, wal biały
(Delphinapterus leucas)
Rodzina: Narwalowate, wale białe (Monodontidae)

butlonosButlonos, delfin butelkonosy
(Tursiops truncatus)
Rodzina: Delfinowate (Delphinidae)

delfin zwyczajnyDelfin zwyczajny, delfin pospolity
(Delphinus delphis)
Rodzina: Delfinowate (Delphinidae)

morświnMorświn
(Phocoena phocoena)
Rodzina: Morświny (Phocoenidae)

11 gatunków waleni można, choć rzadko, spotkać w naszym Bałtyku. Oto niektóre z nich.

Białucha, wal biały (Delphinapterus leucas) to wyjątkowo piękny waleń z rodziny narwalowatych, spotykany w Bałtyku. Skóra ma biały kolor.

Butlonos, delfin butelkonosy (Tursiops truncatus) ma ciemny grzbiet i jasną brzuszną stronę. Pysk wydłużony jest w dziób, przypominający butelkę. Na grzbiecie trójkątna płetwa zakrzywiona do tyłu, płetwa ogonowa usytuowana poziomo.

Delfin zwyczajny, delfin pospolity (Delphinus delphis) to najczęściej występujący w przyrodzie delfin. Cechą charakterystyczną delfina zwyczajnego jest czarny lub brunatny grzbiet, spód biały, po bokach szare i nieregularne pręgi. Od oka do dzioba biegnie czarna pręga. Często występuje w oceanariach.

Morświn (Phocoena phocoena) ma poziomo ustawioną płetwę ogonową. Ma białą skórę na brzuchu i prawie czarną na grzbiecie. To jedyny przedstawiciel waleni na stałe żyjący w Bałtyku.


Galeria zdjęć i grafik


© medianauka.pl, 2014-07-24, ART-2593







Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.