Dziwaczek Jalapa

Dziwaczek Jalapa (Mirabilis jalapa) to roślina roczna (w naszych warunkach), ozdobna o różnobarwnych kwiatach. wytwarza bulwę, które może ważyć nawet 20 kg.

Występowanie i środowisko PL

Pochodzi z Ameryki. W Polsce dziwaczek jalapa jest spotykany tylko w uprawach jako roślina ozdobna, także pojemnikowa.

Tryb życia i zachowanie

Kwitnie w okresie od lipca do września. Preferuje zacisza. To roślina światłolubna.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 50-100 cm.

Liście są jasnozielone.

Kwiaty o długości do 5 cm są wonne. Rozkwitają popołudniu i przekwitają już następnego dnia z rana. Kolor kwiatów jest czerwony, pomarańczowy, żółty, a nawet mieszany.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Inna nazwa tej rośliny to dziwaczek peruwiański.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: roślina zielna jednoroczna.
Stanowisko: nasłonecznione.
Użytek: rośliny ogrodowe.
Strefy mrozoodporności: 8-11. Uprawa w Polsce na zewnątrz jest możliwa w wybranych rejonach kraju.
Status popularności rośliny: gatunek znany, znajduje się pośród 1000 najbardziej popularnych i znanych wśród Polaków roślin.

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
						●	●	●				Kwitnie dziwaczek jalapa.

Liczba zadań dostepnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 11

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Uprawa

Czynności i właściwości	Opis
Odczyn gleby	Gleba lekko kwaśna do lekko zasadowej. pH 6.0-7.5
Właściwości gleby	Przepuszczalna, umiarkowanie żyzna, dobrze nagrzewająca się. Toleruje gleby ubogie — na zbyt żyznej rośnie bujnie ale mniej kwitnie. Nie znosi podmokłości.
Trudność uprawy	Uprawa i pielęgnacja łatwa.
Nawożenie	Kompost przed sadzeniem + nawóz potasowo-fosforowy co 2–3 tygodnie. Unikaj nadmiaru azotu!
Podlewanie	Regularnie po posadzeniu, umiarkowanie po ukorzenieniu. Toleruje krótką suszę (bulwy gromadzą wodę).
Mrozoodporność	Brak
Przycinanie	Znosi dobrze.
Stanowisko	Roślina ginie przy –1 do –2°C. Bulwy przemarzają poniżej –5°C.
Rozstawa	40–60 cm między roślinami.
Wysiew do gruntu	Tak.
Terminy siewu / zbioru plonów / pielęgnacji	Zobacz w kalendarzu.
Zimowanie	W gruncie w Polsce — tylko południe pod grubym mulczem. Zalecane wykopanie i przechowanie bulw w chłodnym miejscu,
Przyrost roczny	60–120 cm wysokości w sezonie, rozkrzewia się szeroko (do 80 cm średnicy).
Dodatkowe informacje	CAŁA ROŚLINA JEST TRUJĄCA — korzenie (bulwy), nasiona i liście zawierają toksyczne alkaloidy. Szczególnie niebezpieczne dla dzieci i zwierząt domowych. Pracuj w rękawiczkach — sok może podrażniać skórę. Nie kompostuj. Kwiaty otwierają się późnym popołudniem — nie oceniaj rośliny rano! Do południa kwiaty są zamknięte i roślina wygląda niepozornie. Bulwy rosną co roku — po kilku sezonach mogą ważyć kilka kilogramów. Im większa bulwa tym obfitsze kwitnienie. Siej do pojedynczych doniczek — dziwaczek bardzo źle znosi pikowanie z naruszeniem korzeni (podobnie jak marchew lub arbuz). Wykop bulwy przed mrozem — w Polsce bulwy przemarzają (wyjątek: południe Polski pod grubym mulczem). Wykop i przechowaj w chłodnym miejscu. Niestabilność barw — rośliny wyhodowane z nasion mogą dawać inne kolory niż roślina mateczna. To cecha gatunku — każdy siew to niespodzianka! Dziwaczek jako roślina wieloletnia — w krajach śródziemnomorskich i tropikalnych rośnie jako krzew wieloletni. W Polsce uprawiamy go jako jednoroczny (z nasion) lub wieloletni (z bulw przechowywanych zimą).

Pokrewne gatunki roślin

bugenwilla gładka (Bougainvillea glabra)

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005