Malwa ogrodowa, malwa różowa

Malwa ogrodowa, malwa różowa (Alcea rosea) to gatunek rośliny wieloletniej z rodziny ślazowatych, uprawiana jako roślina ozdobna, przejściowo dziczejąca. Malwa ogrodowa ma lecznicze właściwości.

Wybrane odmiany:

'Chater's Chamois' - odmiana o kwiatach różowych, przypominających kwiaty jabłoni.
'Chater's Chestnut' - odmiana o kwiatach brązowych.
'Chater's Double Apricot' - odmiana o kwiatach pełnych, pomarańczowych.
'Nigra' - odmiana o ciemnogranatowych lub nawet czarnych kwiatach.
'Pleniflora' - odmiana o pełnych kwiatach o różnych kolorach.

Występowanie i środowisko PL

Malwa ogrodowa pochodzi z Chin. Preferuje stanowiska dobrze nasłonecznione, osłonięte i żyzne podłoże.

Tryb życia i zachowanie

Kwitnie w okresie od czerwca do października.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 1-3 m.

Łodyga jest nierozgałęziona, wzniesiona.

Liście są długoogonkowe, od sercowato-okrągławych do rombowatych, słabo 3-5-wrębne. Ich średnica wynosi nawet 30 cm.

Kwiaty są białe, różowe, żółte lub fioletowe, duże (kilkanaście cm średnicy), zebrane w grona na szczycie łodygi. Płatki korony o długości od 3 do 5 cm zachodzą na siebie.

Owoc to rozłupka o długości 7-8 mm.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Roślina ta trafiła do Europy w XVI wieku. Tu została znaturalizowana.

Dziko rosnące malwy są bylinami. niektóre odmiany to rośliny jednoroczne lub dwuletnie.

Inna nazwa tej rośliny to prawoślaz różowy.

Zbiory i zastosowanie

Z kwiatów malwy odmiany 'Nigra' sporządza się herbaty. Leki z kwiatów tej rosliny podaje się na kaszel, na pobudzenie miesiączki.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: roślina zielna jednoroczna, roślina zielna dwuletnia, bylina.
Stanowisko: nasłonecznione.
Użytek: rośliny ogrodowe, roślina lecznicza, zioła.
Strefy mrozoodporności: 4-10. Uprawa w Polsce na zewnątrz jest możliwa na terenie całego kraju.
Forma życiowa według klasyfikacji Raunkiaera: hemikryptofit.
Kategoria przybysza: efemerofit, roślina uprawiana.
Diploidalna liczba chromosomów: 2n=42.
Status popularności rośliny: gatunek znany, znajduje się pośród 1000 najbardziej popularnych i znanych wśród Polaków roślin.

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
					●	●	●	●	●			Kwitnie malwa ogrodowa (różowa).
							●					Dolne liście mogą żółknąć i brązowieć.

Liczba zadań dostępnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 18

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Uprawa

Czynności i właściwości	Opis
Odczyn gleby	Lekko kwaśna do lekko zasadowej (6,0–8,0); optymalnie 6,5–7,5; toleruje gleby wapienne i lekko zasadowe; nie lubi gleb silnie kwaśnych. pH 6.0-8.0
Właściwości gleby	Żyzna, głęboka, próchnicza, dobrze przepuszczalna, umiarkowanie wilgotna; optymalnie: gleba ogrodowa wzbogacona kompostem; toleruje gleby gliniaste, jeśli dobrze zdrenowane; nie znosi zastoisk wodnych i gleb stale podmokłych; głęboki korzeń palowy wymaga l
Trudność uprawy	Uprawa i pielęgnacja łatwa.
Zmianowanie	Roślina dwuletnia lub krótkożyjąca bylina; nie uprawiać w tym samym miejscu przez 3–4 lata ze względu na choroby grzybowe (rdza, zgnilizna korzeni); sukcesywny wysiew w nowych miejscach; doskonały poprzednik dla warzyw liściowych i korzeniowych.
Czas uprawy	Roślina dwuletnia (typowo) lub krótkożyjąca bylina (3–4 lata); w pierwszym roku rozeta liściowa, w drugim roku kwitnienie, owocowanie; przy wczesnym siewie (luty) możliwe kwitnienie w pierwszym roku; kwitnienie czerwiec–wrzesień.
Nawożenie	Roślina o umiarkowanych do dużych potrzebach pokarmowych przy tak intensywnym wzroście; przed sadzeniem: kompost (3–5 kg/m²); wiosną: nawóz wieloskładnikowy wolno działający; w sezonie kwitnienia: nawóz płynny z podwyższoną zawartością P i K co 2–3 tygodni
Podlewanie	Regularne i obfite w fazie wzrostu i kwitnienia; głęboki korzeń palowy zapewnia dostęp do głębszych warstw gleby – roślina znosi krótką suszę; podlewać pod korzenie, nie zraszać liści (rdza i szara pleśń); szczególnie ważne w czasie kwitnienia; ograniczyć
Mrozoodporność	Rozety mrozoodporne – do –20°C bez ochrony; kwitnące rośliny tolerują krótkie przymrozki do –3°C; jedna z najbardziej mrozoodpornych roślin dwuletnich; w Polsce zimuje bez ochrony.
Odporność na warunki miejskie	Tak.
Przycinanie	Znosi dobrze.
Stanowisko	Pełne słońce – minimum 6 h dziennie; w pełnym słońcu kwitnie najobficiej i jest bardziej odporna na choroby; w półcieniu rośnie
Rozstawa	45–60 cm (odmiany wysokie); 30–40 cm (odmiany karłowe); przy ogrodzeniach i ścianach: 40–50 cm.
Wysiew do gruntu	Tak.
Terminy siewu / zbioru plonów / pielęgnacji	Zobacz w kalendarzu.
Zalecenia uprawy w doniczce	Nieodpowiednia do typowej uprawy pojemnikowej ze względu na głęboki korzeń palowy (wymaga min. 50 cm głębokości pojemnika) i wysokie łodygi; odmiany karłowe (do 80 cm) możliwe w bardzo dużych pojemnikach na słonecznym, osłoniętym tarasie.
Rozmnażanie	Nasiona (główna metoda) – siew luty–marzec na rozsadę lub lipiec–sierpień bezpośrednio do gruntu; nasiona żywotne 2–3 lata.
Zbiór i przechowywanie	Kwiaty: czerwiec–wrzesień do suszenia, herbat, nalewek i dekoracji kulinarnych; nasiona: lipiec–wrzesień, gdy torebki brązowieją i zaczynają pękać.
Zimowanie	Rozety zimują w gruncie bez ochrony (do –20°C); ściółkowanie szyjki korzeniowej (8–10 cm kompostu) zalecane przy bezśnieżnych zimach; łodygi skrócić do 15–20 cm po sezonie; roślina w pełni mrozoodporna w strefie 3–5.
Przyrost roczny	W pierwszym roku: rozeta 30–60 cm średnicy; w drugim roku: łodygi 150–300 cm wysokości; odmiany karłowe: 60–80 cm; jedna z najwy
Czas kiełkowania	10–21 dni w temperaturze 18–22°C; po namoczeniu nasion (12–24 h) kiełkowanie szybsze (7–14 dni); kiełkowanie równomierne przy od
Dodatkowe informacje	Rdza malwy – walczyć od początku i bez kompromisów – rdza malwy to najpoważniejsza choroba tej rośliny i praktycznie nieuchronna przy uprawie wieloletniej na tym samym stanowisku; pomarańczowe, a potem brązowe plamy na spodniej stronie liści pojawiają się od maja i postępują przez całe lato; strategia walki: usuwać WSZYSTKIE porażone liście natychmiast, nie zostawiać ich na ziemi pod rośliną (zarodniki zimują w glebie i na resztkach); nie zraszać liści podczas podlewania; stosować profilaktyczne opryski fungicydem miedziowym od maja; rotacja stanowisk co 3–4 lata jest najskuteczniejszą metodą długoterminową. Korzeń palowy – siejemy tam, gdzie ma rosnąć – malwa ogrodowa wytwarza głęboki, zdrewniały korzeń palowy już od siewki; przesadzanie nawet małych roślin często kończy się stresem i zahamowaniem wzrostu lub śmiercią rośliny; najlepszą metodą jest siew bezpośredni do gruntu w docelowym miejscu (lipiec–sierpień na kwitnienie w przyszłym roku) lub siew do doniczek biodegradowalnych, które sadzi się do ziemi w całości bez wyjmowania rośliny; tą zasadą stoi lub pada udana uprawa malwy z rozsady Coroczny wysiew zapewnia ciągłość kwitnienia – malwa jest typowo dwuletnią: w pierwszym roku tylko rozeta, w drugim kwitnienie i nasiona, potem często zamiera; by mieć kwitnące malwy co roku bez przerwy, wystarczy siać nowe rośliny każdego lata (lipiec–sierpień) obok kwitnących roślin dwuletnich; po kilku sezonach ogród sam się utrzymuje przez obfity samosiew; to najprostsza i najefektywniejsza strategia uprawy malwy. Podpory muszą być solidne – malwa przy ścianie lub płocie zwykle nie potrzebuje dodatkowych podpór; na otwartym stanowisku łodygi osiągające 2–3 m są podatne na złamanie przy silnym wietrze; każda złamana przy podstawie łodyga to koniec kwitnienia tej rośliny; tyczki ustawiać wcześnie (maj) gdy łodygi mają 40–60 cm i przywiązywać luźno w kilku miejscach; przy 3–4 łodygach w jednej grupie wystarczy trójkąt tyczek z siatką. Samosiew – najlepsza strategia ogrodnicza – malwa to jedna z roślin, które najłatwiej utrzymać w ogrodzie przez samosiew; wystarczy pozostawić kilka torebek nasiennych na roślinie do naturalnego dojrzewania i opadania nasion; malwa samoczynnie wysiewa się wokół rośliny macierzystej; wschody pojawiają się wiosną; można je przerywać lub przenosić na właściwe miejsce; przy tym podejściu malwa jest praktycznie bezobsługowa i odtwarza się rok po roku bez żadnego siewu. Herbata z kwiatów malwy – nie tylko piękna ale i lecznicza – niebiesko-fioletowy lub różowy napar z suszonych kwiatów malwy to jeden z najpiękniejszych i najciekawszych ziołowych napojów; kwiaty zawierają śluz roślinny, antocyjany i flawonoidy; działanie: łagodzi podrażnienie błon śluzowych gardła, jamy ustnej i przewodu pokarmowego, wspomaga kaszel; ciekawostka: napar zmienia kolor przy dodaniu soku z cytryny (z fioletowego na różowy) – naturalna demonstracja kwasowości; kwiaty (ciemne odmiany) zbierać w pełni rozwinięte, rano po obeschnięciu rosy i suszyć w cieniu. Nie używać kwiatów porażonych rdzą. Kwiaty malwy to eldorado dla trzmieli – malwa pojedyncza (nie pełna) jest wybitnie miododajną rośliną; ogromne kwiaty z łatwo dostępnym nektarem i pyłkiem są doskonałym źródłem pożywienia dla trzmieli, pszczół miodnych i dzikich oraz motyli; odmiany pełne są piękniejsze dekoracyjnie, ale prawie niedostępne dla owadów (zbyt wiele płatków blokuje dostęp do nektaru); wybierając odmiany do ogrodu przyjaznego owadom, zawsze wybierać malwę pojedynczą lub półpełną. Malwa czarna – unikat w ogrodzie – odmiana 'Nigra' o głęboko bordowo-czarnych kwiatach to jedna z najbardziej efektownych i rzadkich roślin ogrodowych; ciemny kolor kwiatów pochodzi z bardzo wysokiej zawartości antocyjanów; doskonała jako dramatyczny kontrast dla białych i żółtych roślin; z jej kwiatów można uzyskać głęboko fioletowy barwnik do tkanin i żywności; herbata z czarnej malwy ma wyjątkowo intensywny kolor; nasiona z własnego ogrodu mogą dawać nieco jaśniejsze potomstwo – kupować nasiona z pewnego źródła co kilka sezonów. Historia i tradycja – malwa ogrodowa to jedna z najstarszych roślin uprawianych przez człowieka; znaleziona w grobach neolitycznych w Europie; uprawiana w starożytnej Grecji i Rzymie jako warzywo (liście i nasiona jadalne) i roślina lecznicza;

Pokrewne gatunki roślin

malwa pomarszczona (Alcea rugosa)

Zioła
Zobacz atlas ziół, roślin leczniczych i przyprawowych.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005