Tawułka Arendsa, astilbe Arendsa

Odmiana Granat. Okaz z Arboretum w Wojsławicach. © Krzysztof Trawiński - medianauka.pl

Tawułka Arendsa, astilbe Arendsa, zatawułka Arendsa (Astilbe × arendsii Arends) to w rzeczywistości odmiany ogrodowe, krzyżówka Astilbe chinensis oraz Astilbe thunbergii. To wynik pracy Georga Arendsa, Lemoine oraz van Waverena i Kruifa. Wybrane odmiany:

'America' - średnio-późna odmiana o różowych kwiatach;
'Amethyst' - średnio-późna odmiana, wysoka, kwiaty różowe;
'Anita Pfeifer' - późna odmiana o jasnoróżowych kwiatach;
'Bonn' - niska odmiana, średnio-późna, o karminowych kwiatach;
'Brautschleier' - o brązowych pędach i białych kwiatach, średnio-późna;
'Catleya' - o różowych kwiatach, średnio-późna;
'Colour Magic' - odmiana o kwiatach w mieszanych barwach, wczesna;
'Erika' - zdjęcie w galerii, o różowych kwiatach;
'Fanal' - niska odmiana o czerwonych kwiatach i liściach z brązowym nalotem;
'Granat' - na zdjęciu, średnio-późna, kwiaty czerwone;
'Showstar' - bardzo niska (30 cm), wczesna, o kwiatach białych lub czerwonych;
'Sister Theresa' - niska odmiana o różowych kwiatach, wczesna;
'Spartan' - wczesna odmiana o czerwonych kwiatach;
'Whasington' - odmiana o białych kwiatach, wczesna;

Występowanie i środowisko PL - tylko ogrody

Są to rośliny ogrodowe, nie występują w naturze.

Tryb życia i zachowanie

Wyróżnia się odmiany kwitnące w grupach: lipiec (wczesna), lipiec-sierpień (średnio-późna) oraz sierpień-wrzesień (późna).

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 100 cm.

Liście są pierzasto złożone, skrętoległe.

Kwiaty są różowe, czerwone lub rzadziej białe, drobne, zebrane w grona w formie kłosów.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: bylina.
Stanowisko: nasłonecznione.
Użytek: rośliny ogrodowe.
Strefy mrozoodporności: 6-10. Uprawa w Polsce na zewnątrz jest możliwa w wybranych rejonach kraju.
Status popularności rośliny: gatunek znany, roślina popularna, znajduje się pośród 500 najbardziej znanych wśród Polaków roślin.

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
						●	●	●				Kwitnie tawułka Arendsa.

Liczba zadań dostepnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 18

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Uprawa

Czynności i właściwości	Opis
Odczyn gleby	Lekko kwaśna do obojętnej (5,5–7,0); optymalnie 6,0–6,5; naturalne środowisko to gleby lekko kwaśne; na glebach zasadowych żółknie (chloroza) i słabo rośnie; nie lubi gleb wapiennych. pH 5.5-7.0
Właściwości gleby	Żyzna, głęboka, próchnicza, stale wilgotna, dobrze zatrzymująca wodę; bogata w materię organiczną; toleruje gleby gliniaste, jeśli żyzne i wilgotne; absolutnie nie znosi gleb suchych, piaszczystych i przepuszczalnych; naturalne środowisko: wilgotne lasy li
Trudność uprawy	Uprawa i pielęgnacja trudna i wymagająca.
Zmianowanie	Bylina uprawiana w stałym miejscu; brak wymagań płodozmianowych; obowiązkowy podział kęp co 3–4 lata – stare centrum kłącza obumiera i kwitnienie słabnie; po usunięciu stanowisko wzbogacić kompostem przed ponownym nasadzeniem.
Czas uprawy	Bylina trwała; kwitnie od drugiego roku po posadzeniu sadzonki; pełną dekoracyjność osiąga po 2–3 latach; kwitnie maj–wrzesień (zależnie od odmiany); żyje wiele lat przy regularnym podziale.
Nawożenie	Kompost (3–5 kg/m²) lub wolno działający nawóz wieloskładnikowy wiosną (marzec–kwiecień); w sezonie kwitnienia nawóz płynny wieloskładnikowy z podwyższoną zawartością P i K co 2–3 tygodnie; gnojówka z pokrzywy doskonała; unikać nadmiaru azotu (bujny wzrost
Podlewanie	Obfite i regularne przez cały sezon wegetacyjny – to absolutny priorytet; tawułka nie toleruje przesychania gleby nawet przez kilka dni; przy upałach podlewać codziennie; gleba stale wilgotna (nie podmokła); przy naturalnie wilgotnym stanowisku (przy wodzi
Mrozoodporność	Bardzo mrozoodporna – do –30°C (strefa 4); kłącza zimują głęboko w gruncie bezpiecznie; ściółkowanie kłączy (8–12 cm) zalecane w bezśnieżnych zimach z silnym mrozem; pełna odporność na polskie zimy.
Przycinanie	Znosi dobrze.
Stanowisko	Półcień do lekkiego cienia – naturalne środowisko to cieniste, wilgotne lasy liściaste; kwitnie najlepiej przy 3–4 h słońca dzie
Rozstawa	40–60 cm (odmiany standardowe); 30–40 cm (odmiany karłowe); przy krawędzi oczka wodnego: 40–50 cm; kępy rozrastają się z latami
Wysiew do gruntu	Możliwy.
Rozmnażanie	Podział kęp wiosną (marzec–kwiecień) lub po kwitnieniu (lipiec–sierpień) – podstawowa i obowiązkowa metoda; każda część podziału musi mieć przynajmniej 3–5 pąków i kawałek kłącza; siew nasion (bardzo powolny i niepewny; rzadko stosowany); sadzonki z odrost
Zimowanie	Bylina mrozoodporna bez ochrony (do –30°C); ściółkowanie kłączy (8–12 cm kompostu lub kory) zalecane w zimnych i bezśnieżnych rejonach; kwiatostany zostawić do wiosny; brak konieczności intensywnej ochrony w typowych polskich warunkach.
Przyrost roczny	Bylina o umiarkowanym wzroście; osiąga 50–100 cm wysokości (z kwiatostanami); 40–60 cm szerokości; kępy rozrastają się przez odr
Dodatkowe informacje	Woda to być albo nie być tawułki – tawułka Arendsa to roślina wilgociolubna ponad wszystko inne; brak regularnego i obfitego podlewania jest przyczyną 90% problemów z tą byliną; przy przesychaniu gleby liście brązowieją od brzegów i zasychają w ciągu kilku dni, kwiatostany więdną i nie rozwijają się; latem przy upałach może wymagać podlewania codziennie; ściółkowanie (8–10 cm kory lub kompostu) pod roślinami zmniejsza parowanie i jest jednym z najważniejszych zabiegów; idealne stanowisko to naturalnie wilgotne miejsce przy oczku wodnym, strumyku lub pod drzewami gdzie zachowuje się wilgoć. Podział co 3–4 lata – bezwzględna konieczność – tawułka to jedna z niewielu bylin, których centrum kępy z czasem obumiera; stare kłącze po kilku latach twardnieje, drewnieje i przestaje produkować pąki kwiatostanowe; efekt: coraz mniejsze kwitnienie lub jego całkowity brak przy pozornie zdrowej roślinie; jedyne rozwiązanie to wykopanie całej kępy, wyrzucenie centrum i podzielenie żywych fragmentów zewnętrznych z dobrymi pąkami; wiosenny podział (marzec–kwiecień) jest najłatwiejszy; po podziale rośliny kwitną z nową mocą przez kolejne 3–4 lata. Nie usuwać kwiatostanów przed wiosną – suche, rdzawobrązowe wiechy tawułki po kwitnieniu to jeden z najcenniejszych zimowych elementów ogrodu; pokryte szronem lub śniegiem są wyjątkowo efektowne; dostarczają nasion ptakom ziarnojadnym; stanowią schronienie dla zimujących owadów; usuwać wyłącznie wiosną gdy nowe pąki wyraźnie rosną; ogrodnik, który usuwa tawułki po jesiennym przekwitnięciu, pozbawia ogród jednej z najpiękniejszych zimowych dekoracji. Słońce tylko z odpowiednią wilgocią – tawułka może rosnąć w pełnym słońciu TYLKO jeśli gleba jest stale wilgotna; bez tej gwarancji pełne słońce powoduje błyskawiczne zasychanie i brązowienie liści; w polskich warunkach oznacza to codzienne podlewanie przy upałach i grubą ściółkę; przy stanowisku w półcieniu (3–4 h słońca dziennie) wymagania wodne są znacznie mniejsze; paradoksalnie ogrodnik o mniejszy nakładzie pracy osiągnie lepsze wyniki sadząc tawułkę w półcieniu niż w słońcu. Doskonała roślina przy oczkach wodnych – tawułka obok oczka wodnego lub stawiku to klasyk ogrodnictwa nie bez przyczodu; naturalna wilgoć gleby przy wodzie eliminuje problem podlewania; odbicie kolorowych kwiatostanów w wodzie tworzy efekt podwójnej dekoracji; kępy tawułki mają naturalną skalę pasującą do roślin wodnych (grążele, pałki, strzałki); w połączeniu z irysem syberyjskim, kosaccem żółtym i pałką wodną tworzy kompletny ekosystem roślin wodolubnych. Doskonała roślina cięta i do suszenia – tawułka ma dwie twarze jako roślina cięta; świeże kwiatostany zebrane gdy wiechy są do połowy otwarte trwają w wazonie 7–10 dni i są jednym z piękniejszych letnich kwiatów ciętych; wysuszone kwiatostany (zbierane przy pełnym rozkwicie i suszone główkami w dół w cieniu) zachowują kształt i rdzawobrązowy kolor przez wiele miesięcy; doskonały materiał do suchych kompozycji zimowych, wieńców adwentowych i dekoracji sezonowych; jedna roślina może dawać materiał zarówno do świeżych bukietów jak i suchych aranżacji.

Pokrewne gatunki roślin

astilbe japońskie (Astilbe japonica)

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005