Tojeść

Tojeść (Lysimachia) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny pierwiosnkowatych, do którego zaliczamy około 150 gatunków, z czego w Polsce około 5. Część z nich to rośliny ozdobne.

To rośliny zielne, także krzewy.

Występowanie

To rośliny głównie obszaru o klimacie umiarkowanym Europy i Azji. Występują także w Afryce, Ameryce Południowej i na Hawajach. Aż 130 gatunków występuje tylko w Chinach.

Morfologia

Liście są naprzeciwległe lub w okółkach.

Kwiaty są 5-7-krotne, zebrane w grona lub wiechy. Kolor najczęściej żółty i biały, rzadziej różowy lub fioletowy.

Owoc to torebka zawierająca wiele nasion.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

Lysimachia angustiloba
tojeść ciemnopurpurowa (Lysimachia atropurpurea)
tojeść mandżurska (Lysimachia barystachys)
Lysimachia ciliata
tojeść orzęsiona (Lysimachia ciliata)
tojeść orszelinowata (Lysimachia clethroides)
Lysimachia cousiniana
Lysimachia daphnoides
Lysimachia dubia
tojeść nietrwała (Lysimachia ephemerum)
Lysimachia filifolia
Lysimachia glutinosa
Lysimachia hybrida
Lysimachia iniki
Lysimachia kalalauensis
Lysimachia liukiuensis
Lysimachia lydgatei
Lysimachia maritima
Lysimachia maxima
Lysimachia minoricensis
Lysimachia nummularifolia
Lysimachia ovoidea
Lysimachia pendens
Lysimachia peploides
Lysimachia rapensis
Lysimachia rubricaulis
Lysimachia scopulensis
Lysimachia terrestris
Lysimachia venosa

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

Opis

●

Kwitnie tojeść bukietowa.

◂

●

Kwitnie tojeść gajowa.

●

Kwitnie tojeść kropkowana.

●

Podział kęp i rozmnażanie – marzec doskonały termin podziału starszych kęp; odkopać część kępy z korzeniami i pędami; posadzić natychmiast w nowym wilgotnym miejscu; obficie podlać; tojeść przyjmuje się niemal zawsze przy zachowaniu wilgoci.

●

Sadzonki pędowe – pobierać, od kiedy pędy osiągną 8–12 cm długości; sadzonki z 2–3 węzłami ukorzeniać w wilgotnym podłożu lub wprost do gruntu przy stałym podlewaniu; ukorzenienie się szybkie (1–2 tygodnie) ze względu na naturalną skłonność gatunku do ukorzenienia.

●

Nawożenie startowe – cienka warstwa kompostu lub nawozu wieloskładnikowego wokół rośliny stymuluje wiosenny wzrost; tojeść jako roślina wilgotnych stanowisk dobrze reaguje na organiczne nawożenie.

●

Sadzenie zakupionych roślin z pojemnika – kwiecień doskonały termin sadzenia tojeści; wybrać stanowisko wilgotne lub mokre w cieniu lub półcieniu; rozstawa 20–30 cm dla szybkiego pokrycia; w pojemnikach sadzić na obrzeżach dla efektu zwisającego.

●

Ślimaki – wiosenne pędy tojeści atrakcyjne dla ślimaków szczególnie przy wilgotnych stanowiskach; wystawiać pułapki; granulat przy nowych nasadzeniach.

●

Kluczowe regularne podlewanie.

●

Kontrola ekspansji – tojeść rozrasta się bardzo szybko i może zagłuszać sąsiednie rośliny; regularnie przycinać lub wyrywać pędy wychodzące poza przeznaczoną przestrzeń; szczególna uwaga przy małych kompozycjach.

●

Kwitnie tojeść rozesłana.

●

Sadzonki pędowe – czerwiec doskonały termin pobierania sadzonek; fragment pędu z 2–3 węzłami ukorzeniać w wilgotnym podłożu lub wprost w grządce; przy stałej wilgoci ukorzenienie w ciągu 1–2 tygodni; najprostsza metoda rozmnażania bylin ogrodowych.

●

Nawożenie – nawóz wieloskładnikowy co 4–6 tygodni przez cały sezon wzrostu; tojeść bujnie rosnąca korzysta z regularnego zasilania szczególnie w pojemnikach gdzie szybko wyczerpuje składniki odżywcze.

●

Letnie przycinanie – przy nadmiernym rozrastaniu się przystrzygać brzegi kępy; pędy łatwo się tną i szybko regenerują; możliwość modelowania kształtu pokrycia; przycięte fragmenty pędów można od razu użyć jako sadzonki.

●

Jesienne porządkowanie – usunąć pędy suche i uszkodzone; przyciąć kępę do zamierzonego kształtu przed zimą; zdrowe przycięte pędy kompostować; tojeść nie wymaga intensywnego cięcia jesiennego.

●

Podział kęp i jesienne sadzenie – wrzesień doskonały termin podziału i przesadzenia tojeści; posadzone we wrześniu rośliny zdążą się ukorzenić przed zimą; wybrać wilgotne stanowisko; obficie podlać po posadzeniu; rozstawa 20–30 cm.

●

Kwitnie tojeść zwyczajna.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Beata Grabowska, Tomasz Kubala - Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005