Aksamitka rozpierzchła

Aksamitka rozpierzchła (Tagetes patula L.) to roślina roczna z rodziny astrowatych, o intensywnym zapachu, uprawiana jako roślina ozdobna rabatowa i w przydomowych ogrodach. Znanych jest około 50 odmian tego gatunku.

Występowanie i środowisko PL

Aksamitka pochodzi z Meksyku. Forma zdziczała rośnie w środowisku synantropijnym, ale roślina ta w naszych warunkach nie potrafi się zadomowić.

Tryb życia i zachowanie

Kwitnie w okresie od czerwca do października.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 20 cm.

Łodyga jest naga, wyprostowana, rozgałęziona.

Liście są pierzastosieczne, z tworami zawierającymi olejki eteryczne, łatki liści są lancetowate.

Kwiaty są zebrane w kuliste koszyczki o szerokości 3 cm. Kwiaty żółto-pomarańczowe, purpurowo-brunatno-żółte. Kwiaty brzeżne są żeńskie, języczkowate, wewnętrzne są obupłciowe, rurkowate.

Owoc to podłużna niełupka.

Rozmnażanie

Przez rozsiew nasion.

Ochrona i zagrożenia

Nie wymaga ochrony.

Ciekawostki

Aksamitka pochodzi z Meksyku i Ameryki Środkowej — kwiat ten sprowadzono do Europy już w 1573 roku!
Wydzieliny korzeni aksamitki zawierają związek chemiczny toksyczny dla nicieni glebowych, larw szkodników i niektórych patogenów grzybowych.
Olejek eteryczny z aksamitki używany jest w perfumiarstwie jako składnik bazy kwiatowo-ziołowej.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: roślina zielna jednoroczna.
Stanowisko: nasłonecznione.
Środowisko: synantropijne.
Użytek: rośliny ogrodowe.
Strefy mrozoodporności: 9-11
Forma życiowa według klasyfikacji Raunkiaera: terofit.
Kategoria przybysza: efemerofit, roślina uprawiana.
Diploidalna liczba chromosomów: 2n=48.
Status popularności rośliny: gatunek znany, roślina popularna, znajduje się pośród 500 najbardziej znanych wśród Polaków roślin.
Liście: pierzastosieczne

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
					●	●	●	●	●			Kwitnie aksamitka rozpierzchła.

Liczba zadań dostępnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 15

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Uprawa

Czynności i właściwości	Opis
Odczyn gleby	Podłoże lekko kwaśne do obojętnego. pH 5.5-7.0
Właściwości gleby	Przepuszczalna, umiarkowanie żyzna. Toleruje gleby ubogie — na zbyt żyznej rośnie bujnie, ale mniej kwitnie. Nie znosi nadmiaru wilgoci.
Trudność uprawy	Uprawa i pielęgnacja łatwa.
Zmianowanie	Roślina jednoroczna. Może wracać na to samo miejsce.
Czas uprawy	Roslina jednoroczna — cały cykl w jednym sezonie.
Nawożenie	Kompost przed sadzeniem + nawóz potasowo-fosforowy co 2–3 tygodnie w sezonie. Unikaj azotu.
Podlewanie	Regularnie i równomiernie, zawsze przy podstawie rośliny. Nie znosi przesuszenia ani zalania.
Mrozoodporność	Aksamitka ginie przy –1 do –2°C.
Odporność na warunki miejskie	Tak.
Stanowisko	Pełne słońce — w cieniu kwitnie słabo lub wcale
Rozstawa	15–20 cm (odmiany niskie) / 20–30 cm (odmiany średnie i wysokie)
Wysiew do gruntu	Tak.
Terminy siewu / zbioru plonów / pielęgnacji	Zobacz w kalendarzu.
Rozmnażanie	Wyłącznie z nasion. Nasiona zachowują żywotność 2–4 lata.
Choroby i szkodniki	Choroby: szara pleśń przy wilgotnej pogodzie, mączniak prawdziwy, zgnilizna korzeni, plamistość liści. Szkodniki: ślimaki (młode rośliny), przędziorek (suche lato), mszyce (rzadko), miniarki.
Zbiór i przechowywanie	Kwiaty do waz i dekoracji. Nasiona zbieraj z wyschłych koszyczków, susz 1–2 tygodnie, przechowuj w papierowych kopertach do 4 lat.
Zimowanie	Roślina jednoroczna — nie zimuje. Może się rozsiewać samoistnie.
Czas kiełkowania	5–7 dni (jedna z najszybszych!)
Dodatkowe informacje	Usuwaj przekwitłe kwiaty regularnie — to najważniejszy zabieg dla długiego i obfitego kwitnienia. Bez niego aksamitka szybko kończy kwitnienie. Pełne słońce to absolutne minimum — w cieniu aksamitka rośnie bujnie ale nie kwitnie. Nie nawóź azotem — zbyt dużo azotu spowoduje rozrost liści liści, uzyskasz mało kwiatów. Używaj nawozów z przewagą potasu i fosforu. Podlewaj przy podstawie. Zbieraj nasiona z najpiękniejszych roślin — aksamitka łatwo się krzyżuje więc z własnych nasion możesz dostać niespodzianki. Wrażliwa na przymrozki — nie sadź przed połową maja. Nawet lekki przymrozek (–1°C) niszczy całą roślinę.

Pokrewne gatunki roślin

Ostrzeżenie. Informacje na tej stronie mają charakter wyłącznie edukacyjny i nie mogą być podstawą identyfikacji konkretnego okazu ani decyzji o jego spożyciu lub zastosowaniu. Rośliny, zioła i grzyby jadalne mogą być podobne do gatunków trujących. Nie zbieraj, nie spożywaj i nie stosuj okazów, których nie potrafisz zidentyfikować z całkowitą pewnością. Zioła mogą również powodować działania niepożądane i wchodzić w interakcje z lekami. [Przeczytaj pełną notę dotyczącą bezpieczeństwa].

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005