Astrowate, złożone

Astrowate (Asteraceae, syn. Compositae) to rodzina roślin zielnych z rzędu astrowców, do której zaliczamy około 25 000 gatunków. Jest to jedyna rodzina z rzędu astrowców. W Polsce występuje około 300 gatunków.

Są to rośliny zielne, rzadko zdrewniałe. Kwiaty mają koronę promienistą lub grzbiecistą. Kwiaty promieniste to kwiaty rurkowate, grzbieciste to języczkowate. Kwiaty rurkowate zwykle są upakowane obok siebie, często otoczone kwiatami języczkowatymi, tworząc tak zwany koszyczek. Często pojawia się puch kielichowy.

Morfologia i anatomia

Kwiaty tych roślin są w koszyczkach na ogół wielokwiatowych, czasem skąpokwiatowych. Owoc jest podobny do niełupki. Liście skrętoległe, rzadko naprzeciwległe.

Rodzaje

Wykaz wszystkich opublikowanych rodzajów z tej rodziny:

Gatunki

Wykaz pozostałych gatunków, opisanych w naszym serwisie:

Inne gatunki

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

       ●●   Kwitnie Scolymus hispanicus .
       ●●▸  Kwitnie anafalis perłowy.
      ●●●   Kwitnie andriala całolistna.
     ●●●    Kwitnie arnika górska.
     ●●●    Zbiór arniki górskiej.
      ●●●●  Kwitnie aster chiński zwyczajny.
      ●●●   Kwitnie złocień balsamiczny.
     ●●     Kwitnie bertram promienisty.
●●●●        Kwitnie cyneraria.
      ●●    Wysiew nasion cynerarii.
     ◂●●●   Kwitnie cynia wytworna.
    ◂●●●    Kwitnie drapacz lekarski.
      ●●●●  Kwitnie goryczel jastrzębcowaty.
●           Ważna uwaga o mrozoodporności – karczoch jest wrażliwy na silne mrozy; w Polsce centralnej i północnej musi być starannie okrywany na zimę; w łagodnych rejonach zachodniej i południowej Polski zimuje stosunkowo bezpiecznie pod okryciem.
 ◂●         Termin wysiewu nasion na rozsadę.
   ●        Pikowanie siewek do większych doniczek.
   ●        Usuwanie okrywy zimowej od roślin wieloletnich.
   ●        Pielegnacja rozsady.
   ●●       Obserwacja pod kątem mszyc na rozsadzie i zimujących roślinach. Przy małej liczbie usuwać mechanicznie.
    ◂▸      Sadzenie rozsady na zewnątrz po 10–15 maja.
    ◂▸      Nawożenie.
    ◂▸      Ściółkowanie między roślinami – gruba warstwa słomy lub kory (10–15 cm); zatrzymuje wilgoć kluczową dla karczocha; zapobiega przegrzaniu gleby przy upałach.
     ●●●    Intensywne podlewanie.
     ●●     Odchwaszczanie.
     ●●     Nawożenie co 3–4 tygodnie.
     ●      Pierwsze zbiory u roślin wieloletnich.
     ●●●    Pojawianie się pędów kwiatostanowych – na wierzchołkach pędów formują się duże, okrągłe lub stożkowe głowice kwiatostanowe (to właśnie jadalny karczoch); najpierw jedna centralna duże głowica; potem liczne boczne mniejsze głowice.
      ●●    Pełnia zbiorów.
      ●     Mszyca karczochowa.
      ●●    Mącznik prawdziwy – przy ciepłej i suchej pogodzie biały nalot na liściach; usuwać porażone liście; opryski siarczkowe.
       ●    Nawożenie pogłówne po zbiorach.
       ●●   Ściółkowanie pod roślinami – uzupełnienie warstwy słomy lub kory przed jesienią.
       ◂●   Zbiór odrostów bocznych do rozmnażania.
        ●   Nawożenie.
         ●  Przygotowanie do zimowania.
     ●●●●●  Kwitnie liatra kłosowa.
     ●●●    Kwitnie łoczyga pospolita.
      ●●●●  Kwitnie maruna nadmorska.
     ●●●    Kwitnie modrzyk alpejski.
     ●●●    Kwitnie modrzyk kaukaski.
     ◂●●    Kwitnie ostropest plamisty.
  ●     ●   Wysiew nasion ostropestu plamistego.
      ●●●   Okres zbioru nasion (koszyczków z nasionami).
      ●●●   Kwitnie płesznik czerwonkowy.
 ◂●▸        Kwitnie podbiał pospolity.
    ●●●     Kwitnie w górach podbiałek alpejski.
      ●●●   Kwitnie sadziec konopiasty.
     ●●●    Kwitnie sałatnica leśna.
     ◂●●    Kwitnie sałatnik leśny.
      ●●●   Kwitnie santolina cyprysikowata.
      ●●●   Kwitnie sierpik barwierski.
   ●●       Kwitnie słodziczka gwiaździsta.
     ●●●●   Kwitnie <em>Heliopsis helianthoides</em>.
     ●●●    Kwitnie smotrawa okazała.
  ●         Główny termin wysiewu nasion na rozsadę – marzec to optymalny czas; temperatura kiełkowania 22–25°C; postępować jak w lutym; doświetlanie lampą wzrostową konieczne; rozsada gotowa do sadzenia w maju–czerwcu.
  ●●        Pobieranie sadzonek z zimujących roślin.
  ●         Cięcie zimujących roślin wiosenną – przy zbyt wyciągniętych lub łysiejących u nasady pędach skrócić o 1/3 do 1/2; stymuluje odrost bujnych nowych pędów; pobrane przy okazji cięcia wierzchołki pędów można ukorzenić.
  ●         Podlewanie zimujących roślin – zwiększyć częstotliwość przy dłuższym dniu i szybszym wzroście; raz na 5–7 dni przy ciepłym i słonecznym pomieszczeniu; gleba między podlewaniami lekko przeschnie.
   ◂▸       Hartowanie rozsady i sadzonek.
    ●●●●    Regularne podlewanie – stewia przy intensywnym wzroście potrzebuje regularnej wilgoci; raz na 3–5 dni; gleba stale lekko wilgotna, ale nie mokra; nadmiar wody szkodliwy.
    ●●●●    Nawożenie co 2 tygodnie – nawóz wieloskładnikowy lub gnojówka z pokrzywy; stewia jako szybko rosnąca roślina docenia regularne zasilenie w sezonie wegetacyjnym.
    ◂▸      Sadzenie na zewnątrz po 15 maja.
    ◂●●     Szczypanie wierzchołków pędów – gdy rośliny mają 20–30 cm wysokości; uszczykiwanie wierzchołków głównych pędów stymuluje intensywne krzewienie i tworzenie bocznych pędów; klucz do uzyskania gęstej bujnej rośliny z dużą ilością liści; bez szczypania stewia rośnie zbyt wysoko i słabo się krzewiąca.
     ●●●    Zbiory liści.
      ◂●●   Kwitnienie przy skracającym się dniu. Sierpień przynosi skracający się dzień; stewia intensywnie tworzy pąki kwiatostanowe, reagując na skrócenie dnia; regularne usuwanie pędów kwiatostanowych staje się trudniejsze przy masowym tworzeniu pąków; przy znacznym kwitnieniu sierpniowym liście tracą intensywność słodyczy. Decyzja o dopuszczeniu do kwitnienia – przy opcji przygotowania sadzonek lub zebrania nasion: w sierpniu możliwe pozwolenie na kwitnienie; małe białe kwiatki zebrane w luźne kwiatostany; kwitnienie efektowne dla owadów; przy uprawie wyłącznie liściowej nadal usuwać pąki kwiatostanowe jak najdłużej.
       ●●   Intensywne pobieranie sadzonek do zimowania.
       ●●   Zbiory nasion – stewia wydaje bardzo drobne lotne nasiona; przy dopuszczeniu do kwitnienia zbierać dojrzałe kwiatostany przed rozlataniem się nasion; nasiona słabiej kiełkują niż nasiona gatunków typowych; sadzonki pewniejszą metodą rozmnażania.
        ●   Przygotowanie roślin do zimowania – wrzesień to czas decyzji o metodzie zimowania; metoda 1: zimowanie całych roślin pojemnikowych w domu; przesadzić do większego pojemnika przed wniesieniem; metoda 2: pobieranie sadzonek do zimowania w domu jako małych roślin; metoda 3: odcięcie pędów do 15–20 cm nad ziemią i zimowanie korzeni w chłodnym (10–12°C) i prawie suchym miejscu; metoda 3 ryzykowna.
  ●●●●●●●●●▸Kwitnie stokrotka pospolita.
      ●●●●  Kwitnie sylfium przerosłe.
    ●●▸     Kwitnie ukwap dwupienny.
       ●●●  Kwitnie złociszek oskrzydlony.
    ●●●●●   Kwitnie złotospor wirginisjki.
  ●         Wysiew nasion na rozsadę.
   ●        Pikowanie siewek.
    ◂▸      Sadzenie na zewnątrz wyłącznie po 15 maja.
    ◂●      Obserwacja pod kątem ślimaków.
     ●●●●   Kwitnie żeniszek meksykański (wybrane odmiany krócej).
     ●●●    Regularne, równomierne podlewanie.
     ●      Pierwsze nawożenie pogłówne.
     ●●     Deadheading.
      ●●    Nawożenie co 2 tygodnie.
      ●▸    Opcjonalne cięcie regeneracyjne.
      ●     Monitorowanie pod kątem szkodników: mszyce, wciornastki, przędziorek.
       ●●▸  Zbiór nasion.
       ●    Przędziorek szczególnie groźny przy gorącej i suchej pogodzie.
         ●  Usunięcie roślin po przymrozkach.
    ●●●●●●▸ Kwitnie żółtlica drobnokwiatowa.
    ●●●●●●  Kwitnie żółtlica owłosiona.


Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.




Filmy


Pokaz wszystkie filmy


Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • IUCN — Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
  • Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
  • Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
  • IUCN — Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając — <em>Vascular plants of Poland a checklist</em>. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski., ISBN: 83-85444-38-6, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science 1995

© medianauka.pl, 2017-05-09, RODZ-1211/22330
Data aktualizacji artykułu: 2024-01-06



FacebookWhatsAppTwitter/XLinkedInEmail
©® Media Nauka 2008-2026 r.