Astrowce

Astrowce (Asterales) to rząd roślin naczyniowych nasiennych okrytozalążkowych, jeden z najbardziej zaawansowanych pod względem ewolucyjnym z roślin dwuliściennych. To jeden z najliczniejszych rzędów pod względem liczby gatunków, żyjących w Polsce (około 300 gatunków). Do tego rzędu należy tylko jedna rodzina — złożone. Do rodziny tej należy około 25 000 gatunków. To na ogół rośliny zielne.

Rodziny

Alfabetyczny wykaz opublikowanych rodzin.

Nazwa rodzinyNazwa
łacińska
Liczba gatunków Czy występuje
w Polsce?
ŚwiatPolska
astrowate, złożoneAsteraceae25000300Tak
goodeniaceaeGoodeniaceae3000Nie

Morfologia i anatomia

Kwiaty mają koronę promienistą lub grzbiecistą. Kwiaty promieniste to kwiaty rurkowate, grzbieciste to języczkowate. Kwiaty rurkowate zwykle są upakowane obok siebie, często otoczone kwiatami języczkowatymi, tworząc tak zwany koszyczek. Sprawia on wrażenie jednego kwiatu i zresztą funkcjonuje jak pojedynczy kwiat. Często pojawia się puch kielichowy.

Pręcików najczęściej 5, zrośniętych pylnikami wokół słupka, zbudowanego z dwóch owocolistków. Owocem jest niełupka. Ulistnienie najczęściej skrętoległe, rzadziej naprzeciwległe.

Najbardziej popularne gatunki roślin

Oto wykaz dziesięciu (TOP 10) najbardziej popularnych gatunków roślin z tego rzędu. Jako kryterium popularności danej rośliny przyjęto częstość jej wyszukiwania w przeglądarce internetowej (w przypadku gdy nasz serwis posiada takie dane).

  1. słonecznik bulwiasty, topinambur
  2. ostropest plamisty
  3. mniszek pospolity, mniszek lekarski
  4. stewia
  5. chryzantema, chryzantema wielkokwiatowa
  6. wrotycz zwyczajny, wrotycz pospolity
  7. krwawnik pospolity
  8. liatra kłosowa
  9. wężymord hiszpański, czarny korzeń, skorzonera
  10. karczoch hiszpański, kard

Kalendarz przyrody

Kolejne numery w tabeli oznaczają miesiące. Kolorowa kolumna oznacza bieżący miesiąc. Kropkami zaznaczono zdarzenie, które trwa przez cały okres, a trójkątami tylko początek lub koniec miesiąca. Na końcu tabeli znajduje się filtr, za pomocą można ograniczyć liczbę wyświetlanych wierszy do bieżącej daty.

123456789101112

Opis

          Kwitnie Scolymus hispanicus .
           Wysiew nasion na rozsadę
           Pikowanie rozsady
          Sadzenie rozsady w gruncie
          Bezpośredni wysiew do gruntu
       Regularne podlewanie
          Nawożenie startowe
       Kwitnie aksamitka rozpierzchła.
          Usuwanie przekwitłych kwiatów — przedłuża kwitnienie przez cały sezon!
           Nawożenie pogłówne
           Kontrola pod kątem ślimaków
           Nawożenie potasowo-fosforowe co 2–3 tygodnie
           Kontrola pod kątem przędziorka i mszyc
           Cięcie odmładzające (opcjonalne)
          Zbiór nasion
           Kontrola pod kątem szarej pleśni przy wilgotnej pogodzie
           Usuń aksamitki z grządki
           Główny termin wysiewu nasion na rozsadę
           Pielęgnowanie rozsady
          Sadzenie na zewnątrz wyłącznie po 15 maja – aksamitka wrażliwa na przymrozki
          Nawożenie startowe – długo działający nawóz wieloskładnikowy wmieszany w podłoże przed sadzeniem; lub kompost
          Ściółkowanie między roślinami na rabatach – hamuje chwasty i utrzymuje wilgoć
          Ślimaki groźne dla świeżo posadzonej rozsady – wystawiać pułapki; stosować bariery miedziane; aksamitka wąskolistna mniej atrakcyjna dla ślimaków niż aksamitka wzniosła dzięki aromatycznym liściom
         Intensywny aromat liści – liście aksamitki wąskolistnej przy potarciu wydzielają intensywny cytrynowo-ziołowy zapach; skutecznie odstrasza mszyce białe muchy i przędziorka; szczególnie korzystne jako roślina towarzysząca przy warzywach
         Regularne podlewanie – szczególnie w pojemnikach i skrzynkach (co 1–2 dni przy upałach)
         Nawożenie co 7-10 dni – nawóz płynny wieloskładnikowy z podwyższoną zawartością potasu; w pojemnikach nawozić co tydzień
         Brak konieczności deadheadingu – aksamitka wąskolistna jest rośliną samooczyszczającą się; przekwitłe kwiatki opadają same, nie wymagając usuwania; ogromna zaleta w stosunku do dużych odmian aksamitek.
        Kwitnie aksamitka wąskolistna.
           Obserwacja pod kątem przędziorka – przy suchej i gorącej pogodzie
           Obserwacja pod kątem szarej pleśni – przy wilgotnej i chłodnej pogodzie; usuwanie porażonych części; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka
          Zbiór nasion – z dojrzałych kwiatostanów
           Usunięcie roślin z rabat i pojemników po przymrozkach – kompostowanie zdrowych resztek; nie kompostować roślin porażonych chorobami
       Kwitnie aksamitka wzniesiona.
         Kwitnie ambrozja trójdzielna.
         Kwitnie anafalis perłowy.
         Kwitnie andriala całolistna.
         Kwitnie arnika górska.
         Zbiór arniki górskiej.
        Kwitnie aster chiński zwyczajny.
         Kwitnie aster gawędka.
         Kwitnie aster nowoangielski.
           Usunięcie ubiegłorocznych łodyg
           Optymalny termin podziału kęp
          Optymalny termin sadzenia wiosennego
           Nawożenie wiosenne
         Odchwaszczanie wokół nowych pędów – chwasty w marcu mogą intensywnie konkurować z dopiero budzącymi się pędami astera
      Regularne podlewanie
           Ściółkowanie między roślinami
           Obserwacja pod kątem mszyc – pierwsze kolonie mogą pojawiać się na wierzchołkach pędów; przy małej liczbie usuwać mechanicznie; biedronki naturalnie regulują populacje
           Pierwsze szczypanie wierzchołków
           Drugie szczypanie wierzchołków
         Nawożenie pogłówne – nawóz wieloskładnikowy lub gnojówka z pokrzywy co 4 tygodnie; wspomaga intensywny wzrost wegetatywny
           Obserwacja pod kątem mszyc i roztocza – monitoring regularny; naturalne drapieżniki zazwyczaj wystarczają przy zdrowych roślinach
         Sprawdzić objawy mączniaka prawdziwego
          Kwitnie aster nowobelgijski.
          Uzupełnienie ściółki przed jesienią – ochrona korzeni przed wysychaniem; utrzymanie równomiernej wilgotności przy intensywnym kwitnieniu
       Kwitnie aster solny.
         Kwitnie złocień balsamiczny.
          Kwitnie bertram promienisty.
        Kwitnie brodawnik jesienny.
        Kwitnie bylica boże drzewko,
         Kwitnie bylica piołun.
        Kwitnie bylica roczna.
          Kwitnie bylica Schmidta.
        Kwitnie chaber białawy.
       Kwitnie chaber bławatek.
         Kwitnie chaber czarniawy.
        Kwitnie chaber czarny.
       Kwitnie chaber driakiewnik.
         Kwitną chabry górskie.
       Kwitnie chaber kolący.
        Kwitnie chaber łąkowy.
         Kwitnie chaber miękkowłosy.
        Kwitnie chaber wełnisty.
Kwitną chryzantemy (w zależności od odmiany).
          Wysiew pod szkło pierwszego terminu uprawy endywii.
           Wysiew pod szkło pierwszego terminu uprawy endywii.
          Przerywanie siewek z marcowych wysiewów – gdy rośliny mają 3–4 liście; do docelowej rozstawy 25–30 cm
           Odchwaszczanie – regularne i płytkie; endywia słabo konkuruje z chwastami w pierwszych tygodniach
           Ślimaki – szczególnie niebezpieczne dla młodej rozsady; pułapki lub bariery miedziane wokół grządek
           Nawożenie
       Regularne podlewanie
          Sukcesywny wysiew co 3–4 tygodnie – rozłoży zbiory na cały wiosenny i letni sezon
           Wysadzanie sadzonek z pierwszego terminu uprawy endywii.
          Zbiór endywii z pierwszego terminu uprawy.
           Wybielanie przed zbiorem
           Obserwacja pod kątem mszyc i pchełek ziemnych – przy ciepłej i suchej pogodzie; agrowłóknina jako ochrona
          Wysiew pod szkło jesiennego terminu uprawy endywii.
           Obserwacja pod kątem mączniaka rzekomego i gnicia liści przy zbyt wilgotnej pogodzie
         Kwitnie cykoria endywia.
          Wysadzanie sadzonek z jesiennego terminu uprawy endywii.
         Zbiór endywii z jesiennego terminu uprawy.
           Usunięcie resztek po zbiorach – kompostowanie zdrowych liści; nie kompostować roślin porażonych mączniakiem lub zgnilizną
        Kwitnie cyneraria.
          Wysiew nasion cynerarii.
        Kwitnie cynia wytworna.
         Kwitnie dalia ogrodowa.
        Kwitnie drapacz lekarski.
         Kwitnie dzielżan jesienny.
        Kwitnie dziewięćsił bezłodygowy.
        Kwitnie dziewięćsił bezłodygowy.
         Kwitnie dziewięćsił pospolity.
         Kwitnie gailardia nadobna.
         Kwitnie gailardia oścista.
        Kwitnie goryczel jastrzębcowaty.
         Kwitnie złocień wielki (jastrun wielki).
           Usunięcie ubiegłorocznych łodyg – wyciąć tuż przy ziemi przed lub przy pojawieniu się nowych pędów; stare łodygi kompostować; stanowisko oczyścić ze starych resztek
          Optymalny termin podziału kęp
          Optymalny termin sadzenia wiosennego
           Nawożenie wiosenne
        Odchwaszczanie wokół nowych pędów – chwasty w marcu mogą intensywnie konkurować z budzącymi się pędami jastruna
           Obserwacja pod kątem mszyc – pierwsze kolonie mogą pojawiać się na wierzchołkach pędów; przy małej liczbie usuwać mechanicznie
           Szczypanie wierzchołków przy odmianach wysokich – gdy pędy mają 15–20 cm: możliwe uszczykiwanie wierzchołków dla zagęszczenia korony i zmniejszenia wysokości; nie obowiązkowe; przy naturalnym pokroju zbędne
        Regularne podlewanie – jastrun w fazie intensywnego wzrostu potrzebuje regularnej wody; gleba stale lekko wilgotna; podlewać głęboko raz w tygodniu
           Nawożenie pogłówne – nawóz wieloskładnikowy lub gnojówka z pokrzywy co 4 tygodnie; wspomaga intensywny wzrost wegetatywny
           Wysiew nasion bezpośrednio do gruntu – możliwy od maja; nasiona kiełkują po 14–21 dniach; rośliny z wysiewu kwitną zazwyczaj dopiero w następnym roku
          Ważna uwaga – jastrun wspaniały jest byliną krótkotrwałą (2–4 lata) wymagającą regularnego podziału co 2–3 lata dla utrzymania wigoru i obfitego kwitnienia; bez podziału stare kępy kwitną słabiej i zamierają od środka
           Obserwacja pod kątem mszyc i ślimaków – monitoring regularny; szczególnie na wierzchołkach pędów kwiatostanowych
          Kwitnie jastrun wspaniały.
          Deadheading – regularne usuwanie przekwitłych kwiatów – kluczowy zabieg przy jastrunie
          Nawożenie co 2–3 tygodnie – nawozy potasowe stymulują dalsze kwitnienie; przy intensywnym deadheadingu i długim kwitnieniu rośliny potrzebują regularnego zasilania
           Obserwacja pod kątem mączniaka i plamistości liści – przy wilgotnej pogodzie; usuwać porażone liście; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka
           Zbiór nasion – z przekwitłych i zasychających koszyczków przy odmianach gatunkowych (nie F1 i nie odmianach pełnych); nasiona drobne ciemnobrązowe; suszyć w papierowej torbie; przechowywać w chłodnym i suchym miejscu
           Doskonały termin sadzenia jesiennego – wrzesień i październik to drugi optymalny termin sadzenia; ciepła gleba sprzyja ukorzenieniu się przed zimą
           Drugi termin podziału kęp – wrzesień to dobry czas na podział; podobna technika jak wiosną; podzielone kępy zdążą się zakorzenić przed zimą
           Cięcie łodyg po kwitnieniu – suche łodygi kwiatostanowe skrócić do 5–10 cm nad ziemią; lub pozostawić do wiosny jako zimową dekorację i schronienie dla owadów; obie metody prawidłowe; przy pozostawieniu łodyg zimowych – lekka dekoracja z nasionami atrakcyjna dla ptaków
      Kwitnie złocień właściwy.
        Kwitnie jastrzębiec baldaszkowaty.
         Kwitnie jastrzębiec pomarańczowy.
        Kwitnie jeżówka purpurowa.
         zbiory surowców zielarskich jeżówki purpurowej.
          Kwitnie jeżówka wąskolistna.
          Kwitnie języczka pomarańczowa.
          Kwitnie języczka Przewalskiego.
           Ważna uwaga o mrozoodporności – karczoch jest wrażliwy na silne mrozy; w Polsce centralnej i północnej musi być starannie okrywany na zimę; w łagodnych rejonach zachodniej i południowej Polski zimuje stosunkowo bezpiecznie pod okryciem
          Termin wysiewu nasion na rozsadę
           Pikowanie siewek do większych doniczek
           Usuwanie okrywy zimowej od roślin wieloletnich
           Pielegnacja rozsady
          Obserwacja pod kątem mszyc na rozsadzie i zimujących roślinach. Przy małej liczbie usuwać mechanicznie
          Sadzenie rozsady na zewnątrz po 10–15 maja
          Nawożenie
          Ściółkowanie między roślinami – gruba warstwa słomy lub kory (10–15 cm); zatrzymuje wilgoć kluczową dla karczocha; zapobiega przegrzaniu gleby przy upałach
         Intensywne podlewanie
          Odchwaszczanie
          Nawożenie co 3–4 tygodnie
           Pierwsze zbiory u roślin wieloletnich
         Pojawianie się pędów kwiatostanowych – na wierzchołkach pędów formują się duże, okrągłe lub stożkowe głowice kwiatostanowe (to właśnie jadalny karczoch); najpierw jedna centralna duże głowica; potem liczne boczne mniejsze głowice.
          Pełnia zbiorów
           Mszyca karczochowa
          Mącznik prawdziwy – przy ciepłej i suchej pogodzie biały nalot na liściach; usuwać porażone liście; opryski siarczkowe
           Nawożenie pogłówne po zbiorach
          Ściółkowanie pod roślinami – uzupełnienie warstwy słomy lub kory przed jesienią
          Zbiór odrostów bocznych do rozmnażania
           Nawożenie
           Przygotowanie do zimowania
         Kwitną kocanki ogrodowe.
        Kwitną kocanki piaskowe.
        Kwitnie kosmos pierzasty.
       Kwitnie kozibród łąkowy.
       Kwitnie salsefia.
         Kwitnie kozibród wielki.
         Kwitnie krokosz barwierski.
         Kwitnie krwawnik kichawiec.
         Kwitnie krwawnik pagórkowy.
       Kwitnie krwawnik pospolity.
         Kwitnie lepiężnik biały.
          Kwitnie lepiężnik kutnerowaty.
         Kwitnie lepiężnik różowy.
       Kwitnie liatra kłosowa.
         Kwitnie łoczyga pospolita.
        Kwitnie łopian gajowy.
         Kwitnie łopian mniejszy.
        Kwitnie łopian pajęczynowaty.
         Kwitnie łopian większy.
        Kwitnie maruna nadmorska.
        Kwitnie mlecz kolczasty.
       Kwitnie mlecz polny.
       Kwitnie mlecz zwyczajny.
       Kwitnie mniszek pospolity (lekarski) zwany także mleczem lub dmuchawcem.
         Kwitnie modrzyk alpejski.
         Kwitnie modrzyk kaukaski.
         Kwitnie nachyłek barwierski.
         Kwitnie nachyłek lancetowaty.
         Kwitnie nachyłek wielkokwiatowy.
        Kwitnie nagietek lekarski.
         Wysiew nasion nagietka lekarskiego do gruntu.
       Czas zbioru surowca zielarskiego nagietka lekarskiego.
      Kwitnie nagietek polny.
         Kwitnie nawłoć kanadyjska.
         Kwitnie nawłoć późna.
          Kwitnie oman niemiecki.
          Kwitnie oman wielki.
         Kwitnie omieg kaukaski.
         Kwitnie omieg kozłowiec.
          Kwitnie omieg zachodni.
         Kwitnie oset grubogłówkowy.
         Kwitnie oset kędzierzawy.
         Kwitnie oset nastroszony.
         Kwitnie oset wąskokwiatowy.
         Kwitnie oset wielkogłówkowy.
        Kwitnie oset zwisły.
         Kwitnie ostropest plamisty.
          Wysiew nasion ostropestu plamistego.
         Okres zbioru nasion (koszyczków z nasionami).
         Kwitnie ostrożeń krótkołodygowy.
         Kwitnie ostrożeń głowacz.
        Kwitnie ostrożeń lancetowaty.
          Kwitnie ostrożeń lepki.
        Kwitnie ostrożeń polny.
          Kwitnie ostrożeń różnolistny.
        Kwitnie ostrożeń warzywny.
          Kwitnie ożota zwyczajna.
         Kwitnie pępawa błotna.
          Kwitnie pępawa nicejska.
         Kwitnie płesznik czerwonkowy.
         Kwitnie podbiał pospolity
         Kwitnie w górach podbiałek alpejski.
          Kwitnie popłoch pospolity.
         Kwitnie przegorzan kulisty.
          Kwitnie przegorzan węgierski.
       Kwitnie przymiotno białe.
        Kwitnie rudbekia błyskotliwa.
         Kwitnie rudbekia naga.
         Kwitnie rudbekia owłosiona.
      Kwitnie rumian polny.
       Kwitnie rumian psi.
      Kwitnie rumian żółty.
        Kwitnie rumianek bezpromieniowy.
         Kwitnie rumianek pospolity.
        Termin zbioru surowca zielarskiego.
         Kwitnie sadziec konopiasty.
         Kwitnie sałata jadowita.
         Kwitnie sałata kompasowa.
          Wysiew pod osłonami lub w domu
         Wysiew bezpośredni do gruntu
          Sadzenie rozsady z lutowych wysiewów
           Odchwaszczanie – sałata słabo konkuruje z chwastami szczególnie w pierwszych tygodniach po siewie; odchwaszczać regularnie i płytko
           Ślimaki – szczególnie niebezpieczne dla siewek i młodej rozsady
           Nawożenie
       Regularne podlewanie
           Przerywanie siewek z marcowych wysiewów
           Pierwsze zbiory
          Zbiory wiosenne
         Usuwanie pędów kwiatostanowych
           Głąbiki krakowskie – przy wysiewach majowych doskonale rosną jako letnie warzywo
           Stanowiska po wiosennej sałacie – szybko zwalniają pod kolejne warzywa; doskonałe pod fasolę szparagową, ogórek lub brokułowy
         Wysiew sałaty liściowej na baby leaf
           Obserwacja pod kątem mączniaka rzekomego sałaty (Bremia lactucae)
        Kwitnie sałata siewna.
          Pchełki ziemne i mszyce
          Główny sezon jesiennych zbiorów
      Kwitnie sałata tatarska.
         Kwitnie sałatnica leśna.
         Kwitnie sałatnik leśny.
         Kwitnie santolina cyprysikowata.
         Kwitnie sierpik barwierski.
          Kwitnie słodziczka gwiaździsta.
        Kwitnie <em>Heliopsis helianthoides</em>.
          Badanie pH gleby – ewentualne wapnowanie, jeśli gleba zbyt kwaśna
          Sadzenie bulw w gruncie
           Ściółkowanie między rzędami
           Odchwaszczanie
        Podlewanie umiarkowane
           Monitorowanie pod kątem ślimaków na młodych siewkach
           Rośliny osiągają 1–2 m wysokości – szybki, imponujący wzrost
         Kwitnie słonecznik bulwiasty (topinambur).
         Zbiory bulw
           Wapnowanie gleby jeśli planowana zmiana uprawy w kolejnym roku
         Kwitnie słonecznik olbrzymi.
         Kwitnie słonecznik wierzbolistny.
         Kwitnie słonecznik.
         Kwitnie smotrawa okazała.
         Kwitnie starzec gajowy.
       Kwitnie starzec jakubek.
       Kwitnie gajowiec wodny.
Kwitnie starzec pospolity.
  Kwitnie stokrotka pospolita.
        Kwitnie sylfium przerosłe.
          Kwitnie uczep amerykański.
         Kwitnie uczep śląski.
        Kwitnie uczep trójlistkowy.
         Kwitnie uczep złocisty.
       Kwitnie uczep zwisły.
         Kwitnie ukwap dwupienny.
         Kwitnie werbezyna skrętolisnta.
           Głęboka uprawa gleby
           Główny termin wysiewu nasion bezpośrednio do gruntu
           Przerywanie siewek
       Regularne podlewanie
        Odchwaszczanie
           Nawożenie
           Ściółkowanie między rzędami
           Mszyce i ślimaki – monitoring
        Kwitnie wężymord hiszpański.
           Nawożenie pogłówne – na glebach ubogich
           Obserwacja pod kątem rdzy – pomarańczowe plamy na liściach przy wilgotnej pogodzie; usuwać porażone liście
           Spulchnianie gleby między rzędami
           Obserwacja zdrowia roślin – przy suchej i gorącej pogodzie możliwy przędziorek na liściach; oprysk wodą pod ciśnieniem
           Uzupełnienie ściółki przed jesienią – odświeżenie warstwy słomy lub kory wokół roślin
           Liście mogą zaczynać żółknąć od dołu – naturalne zjawisko pod koniec lata; usuwać żółknące liście dla poprawy cyrkulacji powietrza
          Możliwy wysiew na rośliny dwuletnie
          Główny sezon zbiorów
          Głęboka uprawa stanowisk po zbiorach – przekopanie z kompostem pod przyszłe nasadzenia
        Kwitnie złocień maruna.
       Okres zbioru surowca zielarskiego.
        Kwitnie wrotycz pospolity.
         Kwitnie złocień polny.
        Kwitnie złocień trójbarwny.
        Kwitnie złocień wieńcowy.
         Kwitnie złociszek oskrzydlony.
       Kwitnie złotospor wirginisjki.
           Wysiew nasion na rozsadę
           Pikowanie siewek
          Sadzenie na zewnątrz wyłącznie po 15 maja
          Obserwacja pod kątem ślimaków
        Kwitnie żeniszek meksykański (wybrane odmiany krócej).
         Regularne, równomierne podlewanie
           Pierwsze nawożenie pogłówne
          Deadheading
          Nawożenie co 2 tygodnie
          Opcjonalne cięcie regeneracyjne
           Monitorowanie pod kątem szkodników: mszyce, wciornastki, przędziorek
         Zbiór nasion
           Przędziorek szczególnie groźny przy gorącej i suchej pogodzie
           Usunięcie roślin po przymrozkach
     Kwitnie żółtlica drobnokwiatowa.
      Kwitnie żółtlica owłosiona.


Filmy


Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • IUCN — Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
  • Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
  • Anna i Łukasz Przybyłowiczowie — Ilustrowana Encyklopedia Roślin Polski, ISBN 978-83-7705-826-8, PWN
  • Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
  • Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004

© medianauka.pl, 2017-05-09, RZAD-138/23733
Data aktualizacji artykułu: 2023-12-21





FacebookWhatsAppTwitter/XLinkedInEmail
©® Media Nauka 2008-2026 r.