Astrowce
Astrowce (Asterales) to rząd roślin naczyniowych nasiennych okrytozalążkowych, jeden z najbardziej zaawansowanych pod względem ewolucyjnym z roślin dwuliściennych. To jeden z najliczniejszych rzędów pod względem liczby gatunków, żyjących w Polsce (około 300 gatunków). Do tego rzędu należy tylko jedna rodzina — złożone. Do rodziny tej należy około 25 000 gatunków. To na ogół rośliny zielne.
Rodziny
Alfabetyczny wykaz opublikowanych rodzin.
| Nazwa rodziny | Nazwa łacińska | Liczba gatunków | Czy występuje w Polsce? | |
|---|---|---|---|---|
| Świat | Polska | |||
| astrowate, złożone | Asteraceae | 25000 | 300 | Tak |
| goodeniaceae | Goodeniaceae | 300 | 0 | Nie |
Morfologia i anatomia
Kwiaty mają koronę promienistą lub grzbiecistą. Kwiaty promieniste to kwiaty rurkowate, grzbieciste to języczkowate. Kwiaty rurkowate zwykle są upakowane obok siebie, często otoczone kwiatami języczkowatymi, tworząc tak zwany koszyczek. Sprawia on wrażenie jednego kwiatu i zresztą funkcjonuje jak pojedynczy kwiat. Często pojawia się puch kielichowy.
Pręcików najczęściej 5, zrośniętych pylnikami wokół słupka, zbudowanego z dwóch owocolistków. Owocem jest niełupka. Ulistnienie najczęściej skrętoległe, rzadziej naprzeciwległe.
Najbardziej popularne gatunki roślin
Oto wykaz dziesięciu (TOP 10) najbardziej popularnych gatunków roślin z tego rzędu. Jako kryterium popularności danej rośliny przyjęto częstość jej wyszukiwania w przeglądarce internetowej (w przypadku gdy nasz serwis posiada takie dane).
- słonecznik bulwiasty, topinambur
- ostropest plamisty
- mniszek pospolity, mniszek lekarski
- stewia
- chryzantema, chryzantema wielkokwiatowa
- wrotycz zwyczajny, wrotycz pospolity
- krwawnik pospolity
- liatra kłosowa
- wężymord hiszpański, czarny korzeń, skorzonera
- karczoch hiszpański, kard
Kalendarz przyrody
Kolejne numery w tabeli oznaczają miesiące. Kolorowa kolumna oznacza bieżący miesiąc. Kropkami zaznaczono zdarzenie, które trwa przez cały okres, a trójkątami tylko początek lub koniec miesiąca. Na końcu tabeli znajduje się filtr, za pomocą można ograniczyć liczbę wyświetlanych wierszy do bieżącej daty.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | ● | Kwitnie Scolymus hispanicus . | ||||||||||
| ● | Wysiew nasion na rozsadę | |||||||||||
| ● | Pikowanie rozsady | |||||||||||
| ◂ | ▸ | Sadzenie rozsady w gruncie | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Bezpośredni wysiew do gruntu | ||||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie | |||||||
| ◂ | ▸ | Nawożenie startowe | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie aksamitka rozpierzchła. | |||||||
| ● | ● | Usuwanie przekwitłych kwiatów — przedłuża kwitnienie przez cały sezon! | ||||||||||
| ● | Nawożenie pogłówne | |||||||||||
| ● | Kontrola pod kątem ślimaków | |||||||||||
| ● | Nawożenie potasowo-fosforowe co 2–3 tygodnie | |||||||||||
| ● | Kontrola pod kątem przędziorka i mszyc | |||||||||||
| ● | Cięcie odmładzające (opcjonalne) | |||||||||||
| ● | ● | Zbiór nasion | ||||||||||
| ● | Kontrola pod kątem szarej pleśni przy wilgotnej pogodzie | |||||||||||
| ● | Usuń aksamitki z grządki | |||||||||||
| ● | Główny termin wysiewu nasion na rozsadę | |||||||||||
| ● | Pielęgnowanie rozsady | |||||||||||
| ◂ | ▸ | Sadzenie na zewnątrz wyłącznie po 15 maja – aksamitka wrażliwa na przymrozki | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Nawożenie startowe – długo działający nawóz wieloskładnikowy wmieszany w podłoże przed sadzeniem; lub kompost | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Ściółkowanie między roślinami na rabatach – hamuje chwasty i utrzymuje wilgoć | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Ślimaki groźne dla świeżo posadzonej rozsady – wystawiać pułapki; stosować bariery miedziane; aksamitka wąskolistna mniej atrakcyjna dla ślimaków niż aksamitka wzniosła dzięki aromatycznym liściom | ||||||||||
| ● | ● | ● | Intensywny aromat liści – liście aksamitki wąskolistnej przy potarciu wydzielają intensywny cytrynowo-ziołowy zapach; skutecznie odstrasza mszyce białe muchy i przędziorka; szczególnie korzystne jako roślina towarzysząca przy warzywach | |||||||||
| ● | ● | ● | Regularne podlewanie – szczególnie w pojemnikach i skrzynkach (co 1–2 dni przy upałach) | |||||||||
| ● | ● | ● | Nawożenie co 7-10 dni – nawóz płynny wieloskładnikowy z podwyższoną zawartością potasu; w pojemnikach nawozić co tydzień | |||||||||
| ● | ● | ● | Brak konieczności deadheadingu – aksamitka wąskolistna jest rośliną samooczyszczającą się; przekwitłe kwiatki opadają same, nie wymagając usuwania; ogromna zaleta w stosunku do dużych odmian aksamitek. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie aksamitka wąskolistna. | ||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem przędziorka – przy suchej i gorącej pogodzie | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem szarej pleśni – przy wilgotnej i chłodnej pogodzie; usuwanie porażonych części; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka | |||||||||||
| ● | ● | Zbiór nasion – z dojrzałych kwiatostanów | ||||||||||
| ● | Usunięcie roślin z rabat i pojemników po przymrozkach – kompostowanie zdrowych resztek; nie kompostować roślin porażonych chorobami | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie aksamitka wzniesiona. | |||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie ambrozja trójdzielna. | |||||||||
| ● | ● | ▸ | Kwitnie anafalis perłowy. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie andriala całolistna. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie arnika górska. | |||||||||
| ● | ● | ● | Zbiór arniki górskiej. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie aster chiński zwyczajny. | ||||||||
| ◂ | ● | ● | Kwitnie aster gawędka. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie aster nowoangielski. | |||||||||
| ● | Usunięcie ubiegłorocznych łodyg | |||||||||||
| ● | Optymalny termin podziału kęp | |||||||||||
| ● | ● | Optymalny termin sadzenia wiosennego | ||||||||||
| ● | Nawożenie wiosenne | |||||||||||
| ● | ● | ● | Odchwaszczanie wokół nowych pędów – chwasty w marcu mogą intensywnie konkurować z dopiero budzącymi się pędami astera | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie | ||||||
| ● | Ściółkowanie między roślinami | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem mszyc – pierwsze kolonie mogą pojawiać się na wierzchołkach pędów; przy małej liczbie usuwać mechanicznie; biedronki naturalnie regulują populacje | |||||||||||
| ● | Pierwsze szczypanie wierzchołków | |||||||||||
| ● | Drugie szczypanie wierzchołków | |||||||||||
| ● | ● | ● | Nawożenie pogłówne – nawóz wieloskładnikowy lub gnojówka z pokrzywy co 4 tygodnie; wspomaga intensywny wzrost wegetatywny | |||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem mszyc i roztocza – monitoring regularny; naturalne drapieżniki zazwyczaj wystarczają przy zdrowych roślinach | ||||||||||
| ● | ● | ● | Sprawdzić objawy mączniaka prawdziwego | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie aster nowobelgijski. | ||||||||||
| ● | ● | Uzupełnienie ściółki przed jesienią – ochrona korzeni przed wysychaniem; utrzymanie równomiernej wilgotności przy intensywnym kwitnieniu | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie aster solny. | |||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie złocień balsamiczny. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie bertram promienisty. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie brodawnik jesienny. | ||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | Kwitnie bylica boże drzewko, | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie bylica piołun. | |||||||||
| ◂ | ● | ● | ▸ | Kwitnie bylica roczna. | ||||||||
| ● | ● | Kwitnie bylica Schmidta. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie chaber białawy. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie chaber bławatek. | |||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie chaber czarniawy. | |||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | Kwitnie chaber czarny. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie chaber driakiewnik. | |||||||
| ● | ● | ● | Kwitną chabry górskie. | |||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie chaber kolący. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie chaber łąkowy. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie chaber miękkowłosy. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie chaber wełnisty. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Kwitną chryzantemy (w zależności od odmiany). |
| ◂ | ● | Wysiew pod szkło pierwszego terminu uprawy endywii. | ||||||||||
| ● | Wysiew pod szkło pierwszego terminu uprawy endywii. | |||||||||||
| ● | ● | Przerywanie siewek z marcowych wysiewów – gdy rośliny mają 3–4 liście; do docelowej rozstawy 25–30 cm | ||||||||||
| ● | Odchwaszczanie – regularne i płytkie; endywia słabo konkuruje z chwastami w pierwszych tygodniach | |||||||||||
| ● | Ślimaki – szczególnie niebezpieczne dla młodej rozsady; pułapki lub bariery miedziane wokół grządek | |||||||||||
| ● | Nawożenie | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie | |||||||
| ● | ● | Sukcesywny wysiew co 3–4 tygodnie – rozłoży zbiory na cały wiosenny i letni sezon | ||||||||||
| ● | Wysadzanie sadzonek z pierwszego terminu uprawy endywii. | |||||||||||
| ◂ | ● | Zbiór endywii z pierwszego terminu uprawy. | ||||||||||
| ● | Wybielanie przed zbiorem | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem mszyc i pchełek ziemnych – przy ciepłej i suchej pogodzie; agrowłóknina jako ochrona | |||||||||||
| ● | ● | Wysiew pod szkło jesiennego terminu uprawy endywii. | ||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem mączniaka rzekomego i gnicia liści przy zbyt wilgotnej pogodzie | |||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie cykoria endywia. | |||||||||
| ◂ | ▸ | Wysadzanie sadzonek z jesiennego terminu uprawy endywii. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Zbiór endywii z jesiennego terminu uprawy. | |||||||||
| ● | Usunięcie resztek po zbiorach – kompostowanie zdrowych liści; nie kompostować roślin porażonych mączniakiem lub zgnilizną | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie cyneraria. | ||||||||
| ● | ● | Wysiew nasion cynerarii. | ||||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | Kwitnie cynia wytworna. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie dalia ogrodowa. | |||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | Kwitnie drapacz lekarski. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie dzielżan jesienny. | |||||||||
| ◂ | ● | ● | ▸ | Kwitnie dziewięćsił bezłodygowy. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie dziewięćsił bezłodygowy. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie dziewięćsił pospolity. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie gailardia nadobna. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie gailardia oścista. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie goryczel jastrzębcowaty. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie złocień wielki (jastrun wielki). | |||||||||
| ● | Usunięcie ubiegłorocznych łodyg – wyciąć tuż przy ziemi przed lub przy pojawieniu się nowych pędów; stare łodygi kompostować; stanowisko oczyścić ze starych resztek | |||||||||||
| ● | ● | Optymalny termin podziału kęp | ||||||||||
| ● | ● | Optymalny termin sadzenia wiosennego | ||||||||||
| ● | Nawożenie wiosenne | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Odchwaszczanie wokół nowych pędów – chwasty w marcu mogą intensywnie konkurować z budzącymi się pędami jastruna | ||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem mszyc – pierwsze kolonie mogą pojawiać się na wierzchołkach pędów; przy małej liczbie usuwać mechanicznie | |||||||||||
| ● | Szczypanie wierzchołków przy odmianach wysokich – gdy pędy mają 15–20 cm: możliwe uszczykiwanie wierzchołków dla zagęszczenia korony i zmniejszenia wysokości; nie obowiązkowe; przy naturalnym pokroju zbędne | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie – jastrun w fazie intensywnego wzrostu potrzebuje regularnej wody; gleba stale lekko wilgotna; podlewać głęboko raz w tygodniu | ||||||||
| ● | Nawożenie pogłówne – nawóz wieloskładnikowy lub gnojówka z pokrzywy co 4 tygodnie; wspomaga intensywny wzrost wegetatywny | |||||||||||
| ● | Wysiew nasion bezpośrednio do gruntu – możliwy od maja; nasiona kiełkują po 14–21 dniach; rośliny z wysiewu kwitną zazwyczaj dopiero w następnym roku | |||||||||||
| ● | ● | Ważna uwaga – jastrun wspaniały jest byliną krótkotrwałą (2–4 lata) wymagającą regularnego podziału co 2–3 lata dla utrzymania wigoru i obfitego kwitnienia; bez podziału stare kępy kwitną słabiej i zamierają od środka | ||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem mszyc i ślimaków – monitoring regularny; szczególnie na wierzchołkach pędów kwiatostanowych | |||||||||||
| ● | ● | Kwitnie jastrun wspaniały. | ||||||||||
| ● | ● | Deadheading – regularne usuwanie przekwitłych kwiatów – kluczowy zabieg przy jastrunie | ||||||||||
| ● | ● | Nawożenie co 2–3 tygodnie – nawozy potasowe stymulują dalsze kwitnienie; przy intensywnym deadheadingu i długim kwitnieniu rośliny potrzebują regularnego zasilania | ||||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem mączniaka i plamistości liści – przy wilgotnej pogodzie; usuwać porażone liście; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka | ||||||||||
| ● | Zbiór nasion – z przekwitłych i zasychających koszyczków przy odmianach gatunkowych (nie F1 i nie odmianach pełnych); nasiona drobne ciemnobrązowe; suszyć w papierowej torbie; przechowywać w chłodnym i suchym miejscu | |||||||||||
| ● | Doskonały termin sadzenia jesiennego – wrzesień i październik to drugi optymalny termin sadzenia; ciepła gleba sprzyja ukorzenieniu się przed zimą | |||||||||||
| ● | Drugi termin podziału kęp – wrzesień to dobry czas na podział; podobna technika jak wiosną; podzielone kępy zdążą się zakorzenić przed zimą | |||||||||||
| ● | Cięcie łodyg po kwitnieniu – suche łodygi kwiatostanowe skrócić do 5–10 cm nad ziemią; lub pozostawić do wiosny jako zimową dekorację i schronienie dla owadów; obie metody prawidłowe; przy pozostawieniu łodyg zimowych – lekka dekoracja z nasionami atrakcyjna dla ptaków | |||||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie złocień właściwy. | ||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie jastrzębiec baldaszkowaty. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie jastrzębiec pomarańczowy. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie jeżówka purpurowa. | ||||||||
| ● | ● | ● | zbiory surowców zielarskich jeżówki purpurowej. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie jeżówka wąskolistna. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie języczka pomarańczowa. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie języczka Przewalskiego. | ||||||||||
| ● | Ważna uwaga o mrozoodporności – karczoch jest wrażliwy na silne mrozy; w Polsce centralnej i północnej musi być starannie okrywany na zimę; w łagodnych rejonach zachodniej i południowej Polski zimuje stosunkowo bezpiecznie pod okryciem | |||||||||||
| ◂ | ● | Termin wysiewu nasion na rozsadę | ||||||||||
| ● | Pikowanie siewek do większych doniczek | |||||||||||
| ● | Usuwanie okrywy zimowej od roślin wieloletnich | |||||||||||
| ● | Pielegnacja rozsady | |||||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem mszyc na rozsadzie i zimujących roślinach. Przy małej liczbie usuwać mechanicznie | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Sadzenie rozsady na zewnątrz po 10–15 maja | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Nawożenie | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Ściółkowanie między roślinami – gruba warstwa słomy lub kory (10–15 cm); zatrzymuje wilgoć kluczową dla karczocha; zapobiega przegrzaniu gleby przy upałach | ||||||||||
| ● | ● | ● | Intensywne podlewanie | |||||||||
| ● | ● | Odchwaszczanie | ||||||||||
| ● | ● | Nawożenie co 3–4 tygodnie | ||||||||||
| ● | Pierwsze zbiory u roślin wieloletnich | |||||||||||
| ● | ● | ● | Pojawianie się pędów kwiatostanowych – na wierzchołkach pędów formują się duże, okrągłe lub stożkowe głowice kwiatostanowe (to właśnie jadalny karczoch); najpierw jedna centralna duże głowica; potem liczne boczne mniejsze głowice. | |||||||||
| ● | ● | Pełnia zbiorów | ||||||||||
| ● | Mszyca karczochowa | |||||||||||
| ● | ● | Mącznik prawdziwy – przy ciepłej i suchej pogodzie biały nalot na liściach; usuwać porażone liście; opryski siarczkowe | ||||||||||
| ● | Nawożenie pogłówne po zbiorach | |||||||||||
| ● | ● | Ściółkowanie pod roślinami – uzupełnienie warstwy słomy lub kory przed jesienią | ||||||||||
| ◂ | ● | Zbiór odrostów bocznych do rozmnażania | ||||||||||
| ● | Nawożenie | |||||||||||
| ● | Przygotowanie do zimowania | |||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitną kocanki ogrodowe. | |||||||||
| ● | ● | ● | ▸ | Kwitną kocanki piaskowe. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie kosmos pierzasty. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie kozibród łąkowy. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie salsefia. | |||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie kozibród wielki. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie krokosz barwierski. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie krwawnik kichawiec. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie krwawnik pagórkowy. | |||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie krwawnik pospolity. | |||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie lepiężnik biały. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie lepiężnik kutnerowaty. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie lepiężnik różowy. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie liatra kłosowa. | |||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie łoczyga pospolita. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie łopian gajowy. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie łopian mniejszy. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie łopian pajęczynowaty. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie łopian większy. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie maruna nadmorska. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie mlecz kolczasty. | ||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie mlecz polny. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie mlecz zwyczajny. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie mniszek pospolity (lekarski) zwany także mleczem lub dmuchawcem. | |||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie modrzyk alpejski. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie modrzyk kaukaski. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie nachyłek barwierski. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie nachyłek lancetowaty. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie nachyłek wielkokwiatowy. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie nagietek lekarski. | ||||||||
| ● | ● | ● | Wysiew nasion nagietka lekarskiego do gruntu. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | ▸ | Czas zbioru surowca zielarskiego nagietka lekarskiego. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie nagietek polny. | ||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie nawłoć kanadyjska. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie nawłoć późna. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie oman niemiecki. | ||||||||||
| ● | ● | Kwitnie oman wielki. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie omieg kaukaski. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie omieg kozłowiec. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie omieg zachodni. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie oset grubogłówkowy. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie oset kędzierzawy. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie oset nastroszony. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie oset wąskokwiatowy. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie oset wielkogłówkowy. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie oset zwisły. | ||||||||
| ◂ | ● | ● | Kwitnie ostropest plamisty. | |||||||||
| ● | ● | Wysiew nasion ostropestu plamistego. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Okres zbioru nasion (koszyczków z nasionami). | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie ostrożeń krótkołodygowy. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie ostrożeń głowacz. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie ostrożeń lancetowaty. | ||||||||
| ● | ● | Kwitnie ostrożeń lepki. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie ostrożeń polny. | ||||||||
| ● | ● | Kwitnie ostrożeń różnolistny. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie ostrożeń warzywny. | ||||||||
| ● | ● | Kwitnie ożota zwyczajna. | ||||||||||
| ◂ | ● | ● | Kwitnie pępawa błotna. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie pępawa nicejska. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie płesznik czerwonkowy. | |||||||||
| ◂ | ● | ▸ | Kwitnie podbiał pospolity | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie w górach podbiałek alpejski. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie popłoch pospolity. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie przegorzan kulisty. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie przegorzan węgierski. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie przymiotno białe. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie rudbekia błyskotliwa. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie rudbekia naga. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie rudbekia owłosiona. | |||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie rumian polny. | ||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie rumian psi. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie rumian żółty. | ||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie rumianek bezpromieniowy. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie rumianek pospolity. | |||||||||
| ● | ● | ● | ▸ | Termin zbioru surowca zielarskiego. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie sadziec konopiasty. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie sałata jadowita. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie sałata kompasowa. | |||||||||
| ◂ | ▸ | Wysiew pod osłonami lub w domu | ||||||||||
| ● | ● | ● | Wysiew bezpośredni do gruntu | |||||||||
| ◂ | ● | Sadzenie rozsady z lutowych wysiewów | ||||||||||
| ● | Odchwaszczanie – sałata słabo konkuruje z chwastami szczególnie w pierwszych tygodniach po siewie; odchwaszczać regularnie i płytko | |||||||||||
| ● | Ślimaki – szczególnie niebezpieczne dla siewek i młodej rozsady | |||||||||||
| ● | Nawożenie | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie | |||||||
| ● | Przerywanie siewek z marcowych wysiewów | |||||||||||
| ● | Pierwsze zbiory | |||||||||||
| ● | ● | Zbiory wiosenne | ||||||||||
| ● | ● | ● | Usuwanie pędów kwiatostanowych | |||||||||
| ● | Głąbiki krakowskie – przy wysiewach majowych doskonale rosną jako letnie warzywo | |||||||||||
| ● | Stanowiska po wiosennej sałacie – szybko zwalniają pod kolejne warzywa; doskonałe pod fasolę szparagową, ogórek lub brokułowy | |||||||||||
| ● | ● | ● | Wysiew sałaty liściowej na baby leaf | |||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem mączniaka rzekomego sałaty (Bremia lactucae) | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie sałata siewna. | ||||||||
| ◂ | ● | Pchełki ziemne i mszyce | ||||||||||
| ● | ● | Główny sezon jesiennych zbiorów | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie sałata tatarska. | ||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie sałatnica leśna. | |||||||||
| ◂ | ● | ● | Kwitnie sałatnik leśny. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie santolina cyprysikowata. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie sierpik barwierski. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie słodziczka gwiaździsta. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie <em>Heliopsis helianthoides</em>. | ||||||||
| ● | ● | Badanie pH gleby – ewentualne wapnowanie, jeśli gleba zbyt kwaśna | ||||||||||
| ◂ | ● | Sadzenie bulw w gruncie | ||||||||||
| ● | Ściółkowanie między rzędami | |||||||||||
| ● | Odchwaszczanie | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Podlewanie umiarkowane | ||||||||
| ● | Monitorowanie pod kątem ślimaków na młodych siewkach | |||||||||||
| ● | Rośliny osiągają 1–2 m wysokości – szybki, imponujący wzrost | |||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie słonecznik bulwiasty (topinambur). | |||||||||
| ◂ | ● | ▸ | Zbiory bulw | |||||||||
| ● | Wapnowanie gleby jeśli planowana zmiana uprawy w kolejnym roku | |||||||||||
| ● | ● | ▸ | Kwitnie słonecznik olbrzymi. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie słonecznik wierzbolistny. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie słonecznik. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie smotrawa okazała. | |||||||||
| ● | ● | ▸ | Kwitnie starzec gajowy. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie starzec jakubek. | |||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ● | Kwitnie gajowiec wodny. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie starzec pospolity. |
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie stokrotka pospolita. | ||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie sylfium przerosłe. | ||||||||
| ● | ● | Kwitnie uczep amerykański. | ||||||||||
| ◂ | ● | ● | Kwitnie uczep śląski. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie uczep trójlistkowy. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie uczep złocisty. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie uczep zwisły. | |||||||
| ● | ● | ▸ | Kwitnie ukwap dwupienny. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie werbezyna skrętolisnta. | |||||||||
| ● | Głęboka uprawa gleby | |||||||||||
| ● | Główny termin wysiewu nasion bezpośrednio do gruntu | |||||||||||
| ● | Przerywanie siewek | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie | |||||||
| ● | ● | ● | ● | Odchwaszczanie | ||||||||
| ● | Nawożenie | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie między rzędami | |||||||||||
| ● | Mszyce i ślimaki – monitoring | |||||||||||
| ◂ | ● | ● | ▸ | Kwitnie wężymord hiszpański. | ||||||||
| ● | Nawożenie pogłówne – na glebach ubogich | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem rdzy – pomarańczowe plamy na liściach przy wilgotnej pogodzie; usuwać porażone liście | |||||||||||
| ● | Spulchnianie gleby między rzędami | |||||||||||
| ● | Obserwacja zdrowia roślin – przy suchej i gorącej pogodzie możliwy przędziorek na liściach; oprysk wodą pod ciśnieniem | |||||||||||
| ● | Uzupełnienie ściółki przed jesienią – odświeżenie warstwy słomy lub kory wokół roślin | |||||||||||
| ● | Liście mogą zaczynać żółknąć od dołu – naturalne zjawisko pod koniec lata; usuwać żółknące liście dla poprawy cyrkulacji powietrza | |||||||||||
| ◂ | ● | Możliwy wysiew na rośliny dwuletnie | ||||||||||
| ◂ | ● | Główny sezon zbiorów | ||||||||||
| ◂ | ● | Głęboka uprawa stanowisk po zbiorach – przekopanie z kompostem pod przyszłe nasadzenia | ||||||||||
| ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie złocień maruna. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Okres zbioru surowca zielarskiego. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie wrotycz pospolity. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie złocień polny. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie złocień trójbarwny. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie złocień wieńcowy. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie złociszek oskrzydlony. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie złotospor wirginisjki. | |||||||
| ● | Wysiew nasion na rozsadę | |||||||||||
| ● | Pikowanie siewek | |||||||||||
| ◂ | ▸ | Sadzenie na zewnątrz wyłącznie po 15 maja | ||||||||||
| ◂ | ● | Obserwacja pod kątem ślimaków | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie żeniszek meksykański (wybrane odmiany krócej). | ||||||||
| ● | ● | ● | Regularne, równomierne podlewanie | |||||||||
| ● | Pierwsze nawożenie pogłówne | |||||||||||
| ● | ● | Deadheading | ||||||||||
| ● | ● | Nawożenie co 2 tygodnie | ||||||||||
| ● | ▸ | Opcjonalne cięcie regeneracyjne | ||||||||||
| ● | Monitorowanie pod kątem szkodników: mszyce, wciornastki, przędziorek | |||||||||||
| ● | ● | ▸ | Zbiór nasion | |||||||||
| ● | Przędziorek szczególnie groźny przy gorącej i suchej pogodzie | |||||||||||
| ● | Usunięcie roślin po przymrozkach | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | ▸ | Kwitnie żółtlica drobnokwiatowa. | |||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie żółtlica owłosiona. |
Filmy
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- IUCN — Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Anna i Łukasz Przybyłowiczowie — Ilustrowana Encyklopedia Roślin Polski, ISBN 978-83-7705-826-8, PWN
- Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
- Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
© medianauka.pl, 2017-05-09, RZAD-138/23733
Data aktualizacji artykułu: 2023-12-21





