Stewia

Stewia (Stevia rebaudiana) to gatunek rośliny z rodziny astrowatych. To niski, wieloletni krzew. W Polsce to roślina jednoroczna. Jest bardzo słodka (nie ma innej rośliny o bardziej słodkich liściach) i jest stosowana jako zamiennik cukru. Jest przy tym pozbawiona prawie zupełnie wartości kalorycznej.

Występowanie i środowisko PL - tylko ogrody

Roślina ta występuje w Ameryce Środkowej i Ameryce Południowej. To endemit Paragwaju, dziś rzadko spotykany w naturze.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 50-120 cm.

Łodyga jest wzniesiona, rozgałęziona.

Liście są lancetowate lub jajowate, siedzące, brzegiem ząbkowane. Ulistnienie naprzeciwległe.

Kwiaty są białe lub jasnoróżowe, z pięcioma płatkami.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Popularna nazwa stewii to miodowe liście albo słodkie liście z Paragwaju.

Na początku XX wieku pojawił się pomysł wykorzystania stewii jako zamiennik dla cukru dla osób chorych na cukrzycę, co spotkało się z ogromnym sprzeciwem producentów cukru. W Stanach Zjednoczonych była zakazana. Dopiero od 2008 roku zaczęto ją stosować.

Za słodki smak stewii odpowiada stewiozyda i rebaudiozyda. Są one 250-300 razy bardziej słodkie niż cukier dostępny powszechnie w sprzedaży. Liście są 50 razy bardziej słodkie.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: roślina zielna jednoroczna, krzew.
Stanowisko: nasłonecznione, półcień.
Użytek: zioła, roślina lecznicza.
Status popularności rośliny: gatunek powszechnie znany, roślina bardzo popularna, znajduje się pośród 100 najbardziej znanych wśród Polaków roślin.
Jadalność: Gatunek jadalny.

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
						◂	●	●				Kwitnienie przy skracającym się dniu. Sierpień przynosi skracający się dzień; stewia intensywnie tworzy pąki kwiatostanowe, reagując na skrócenie dnia; regularne usuwanie pędów kwiatostanowych staje się trudniejsze przy masowym tworzeniu pąków; przy znacznym kwitnieniu sierpniowym liście tracą intensywność słodyczy. Decyzja o dopuszczeniu do kwitnienia – przy opcji przygotowania sadzonek lub zebrania nasion: w sierpniu możliwe pozwolenie na kwitnienie; małe białe kwiatki zebrane w luźne kwiatostany; kwitnienie efektowne dla owadów; przy uprawie wyłącznie liściowej nadal usuwać pąki kwiatostanowe jak najdłużej.
								●				Przygotowanie roślin do zimowania – wrzesień to czas decyzji o metodzie zimowania; metoda 1: zimowanie całych roślin pojemnikowych w domu; przesadzić do większego pojemnika przed wniesieniem; metoda 2: pobieranie sadzonek do zimowania w domu jako małych roślin; metoda 3: odcięcie pędów do 15–20 cm nad ziemią i zimowanie korzeni w chłodnym (10–12°C) i prawie suchym miejscu; metoda 3 ryzykowna.

Liczba zadań dostępnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 12

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Uprawa

Czynności i właściwości	Opis
Właściwości gleby	Gleba żyzna i przepuszczalna.
Trudność uprawy	Uprawa i pielęgnacja łatwa.
Podlewanie	Umiarkowane.
Mrozoodporność	Roślina ta nie jest odporna na mróz. Ginie w temperaturze poniżej zera stopni.
Stanowisko	Słoneczne lub półcieniste.
Wysiew do gruntu	Możliwy.
Uprawa doniczkowa	Tak.
Rozmnażanie	Głownie z sadzonek. Możliwy wysiew nasion.
Dodatkowe informacje	Stewia to naturalna słodycz w doniczce. Może być uprawiana także w szklarniach. Wymaga ciepłego klimatu.

Zbiory i zastosowanie w zielarstwie

Zastosowanie	Opis
Uwaga: Informacje mają charakter edukacyjny. Przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Zastosowanie ogólne	Roślina przyprawowa i lecznicza.
Zastosowanie terapeutyczne	choroby układu krążenia cukrzyca
Sposób działania, właściwości lecznicze	Liście stewii są 50 razy słodsze od cukru, a ekstrakt nawet 300 razy. Nie ma przy tym wartości kalorycznej. Jest więc dobrą alternatywą dla cukru w chorobach układu krążenia i przy cukrzycy.
Przyjmowana postać	ekstrakt, esencja tabletki i kapsułki proszek postać surowa, produkt spożywczy
Przeciwwskazania	Stewia jest bezpieczna dla zdrowia.
Surowiec	Liście.

Pokrewne gatunki roślin

Zioła
Zobacz atlas ziół, roślin leczniczych i przyprawowych.

Ostrzeżenie. Informacje na tej stronie mają charakter wyłącznie edukacyjny i nie mogą być podstawą identyfikacji konkretnego okazu ani decyzji o jego spożyciu lub zastosowaniu. Rośliny, zioła i grzyby jadalne mogą być podobne do gatunków trujących. Nie zbieraj, nie spożywaj i nie stosuj okazów, których nie potrafisz zidentyfikować z całkowitą pewnością. Zioła mogą również powodować działania niepożądane i wchodzić w interakcje z lekami. [Przeczytaj pełną notę dotyczącą bezpieczeństwa].

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Agnieszka Gawłowska – 500 owoców i warzyw, 978-83-7845-874-6, SBM 2015
Rebecca L. Johnson, Steven Foster, Tieraona Low Dog, David Kiefer – Przewodnik po ziołach leczniczych, ISBN 978-83-274-8955-5, wydawnictwo Olesiejuk 2019