
Mniszek
Mniszek (Taraxacum) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny astrowatych, do którego zaliczamy około 60 zbiorowych gatunków, z czego w Polsce około 10 gatunków (w różnych źródłach można znaleźć różne liczby).
To byliny z sokiem mlecznym
Występowanie
Mniszek występuje w chłodnych i umiarkowanych rejonach północnej części Ziemi.
Morfologia
Łodyga jest dęta, z pojedynczym koszyczkiem na szczycie.
Liście są zatokowo ząbkowane lub pierzastodzielne, tworzące przy ziemi rozetę.
Kwiaty są żółte, wyłącznie języczkowate.
Owoc to wydłużona niełupka z puchem kielichowym, który może być unoszony przez wiatr.
Korzeń palowy, silnie zbudowany.
Rozmnażanie
Rozmnażanie głównie poprzez apomiksję, bez rozszczepienia cech osobniczych.
Ciekawostki
Niektóre gatunki posiadają lecznicze własności. To także niegdyś źródło kauczuku, którego zawartość w gatunkach ktuym-sagiz może wynosić 8%, a w gatunku kok-sagiz aż 15%.
Gatunki
Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:
Inne gatunki
- Taraxacum aberrans PL
- mniszek bałtycki (Taraxacum balticum) PL
- mniszek besarabski (Taraxacum bessarabicum) PL
- Taraxacum densilobum
- Taraxacum desertorum
- mniszek płowy (Taraxacum fulvum) PL
- mniszek Gelerta (Taraxacum gelertii) PL
- mniszek hakowaty (Taraxacum hamatum) PL
- mniszek jesienny, mniszek krym-sagiz (Taraxacum hybernum)
- mniszek kok-sagiz (Taraxacum kok-saghyz)
- mniszek drobny (Taraxacum laevigatum) PL
- mniszek pośredni (Taraxacum obliquum) PL
- mniszek błotny (Taraxacum palustre) PL
- mniszek nakrapiany (Taraxacum praestans) PL
- mniszek podobny (Taraxacum simile) PL
Kalendarz przyrody
Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | ● | Rozety zimują w gruncie – mniszek pospolity jest byliną zimozieloną lub półzimozieloną; przy łagodnej zimie rozety liściowe zachowują zieleń przez całą zimę; brak działań pielęgnacyjnych; głęboki palowy korzeń (do 30–50 cm) zimuje bezpiecznie nawet przy silnych mrozach. | ||||||||||
| ● | Wysiew nasion bezpośrednio do gruntu – przy temperaturze gleby powyżej 10°C; głębokość 0,5–1 cm; kiełkowanie po 7–14 dniach; przerywać do rozstawy 20–30 cm po wschodach. | |||||||||||
| ● | Zbiory liści do sałatek i wiosennych przetworów – młode liście ze środka rozety zebrane przed kwitnieniem; liście do sałatek zup naparów i kiszenia; korzeń do suszenia i jako substytut kawy; pąki kwiatowe jako kapary mniszkowe; kwiaty do wina syropu i nalewki. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie mniszek pospolity (lekarski) zwany także mleczem lub dmuchawcem. | |||||||
| ● | Zbiory kwiatów do przetworów – kwitnące koszyczki zbierać w słoneczne poranki, gdy w pełni otwarte; doskonałe do: syropu mniszkowego (zamiennik miodu przygotowywany z kwiatów cukru i wody); wina mniszkowego; nalewki mniszkowej; kandyzowanych kwiatów; herbaty kwiatowej; zbierać tylko kwiaty bez zielonych kielichów dla zmniejszenia goryczy. | |||||||||||
| ● | Liście coraz bardziej gorzkie – przy pojawieniu się kwiatów liście mniszka nabierają intensywniejszej goryczy. | |||||||||||
| ● | Zbiór korzeni wiosennych – wiosną przed kwitnieniem korzeń palowy mniszka jest mięsisty i pełen składników; wykopywać ostrożnie widełkami lub specjalnym narzędziem do chwastów; suszyć w plasterkach w temperaturze maks. 40°C; korzeń mniszka jako substytut kawy i surowiec zielarski. | |||||||||||
| ● | ● | Wysiew letni nasion – maj i czerwiec to dobry czas na wysiew dla roślin kwitnących w tym samym lub następnym roku; mniszek siany wiosną może kwitnąć już w pierwszym roku. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Zbiory korzeni przez cały sezon – korzenie mniszka można wykopywać przez cały sezon wegetacyjny; wiosną i jesienią są najbardziej mięsiste; latem nieco bardziej włókniste; suszyć w plasterkach; używać jako substytut kawy (palony korzeń) lub surowiec zielarski. |
Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
- Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
© medianauka.pl, 2024-04-11, RODZAJ-331/20871





