Gailardia

Gailardia, galardia, dzianwa (Gaillardia) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny astrowatych, do którego zaliczamy 28 gatunków, z czego w Polsce 3, spotykane tylko w uprawach.

To rośliny zielne, krótkowieczne, rzadko półkrzewy.

Występowanie

Rośliny te występują w naturze w obu Amerykach. Uprawiane jako ozdobne kwiaty w wielu krajach świata, także w Polsce.

Morfologia

Liście są całobrzegie.

Kwiaty są zebrane w duże koszyczki na szypułkach. Kwiaty języczkowate żółte do czerwonych, żółte lub purpurowe w szczytowej części. Kwiaty rurkowate żółte lub purpurowe. Pappus przyjmuje postać łusek.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

gailardia wielkokwiatowa (Gaillardia × grandiflora)
Gaillardia amblyodon

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

Opis

●

Kwitnie gailardia nadobna.

●

Usunięcie ubiegłorocznych łodyg – wyciąć tuż przy ziemi przed intensywnym wzrostem nowych pędów; stare łodygi kompostować; stanowisko oczyścić ze starych resztek dla poprawy cyrkulacji powietrza.

●

Ściółkowanie wokół nowo posadzonych roślin – cienka warstwa żwiru lub piasku (3–5 cm); poprawia drenaż przy szyjce korzeniowej; nie bogata organiczna ściółka.

●

Nawożenie wiosenne – minimalne lub żadne; gaillardia na glebach ubogich kwitnie dłużej i obficiej; nadmiar azotu powoduje bujny wzrost kosztem kwitnienia; ewentualnie skromna dawka kompostu na glebach bardzo ubogich.

◂

▸

Wysiew nasion bezpośrednio do gruntu.

●

Optymalny termin sadzenia sadzonek i podziału kęp.

●

Obserwacja pod kątem mączniaka – przy wilgotnej i ciepłej pogodzie biały nalot na liściach; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka.

●

Podlewanie przy ekstremalnej suszy – gailardia wyjątkowo odporna; jedno głębsze podlanie co 10–14 dni przy wielotygodniowej suszy dla nowych nasadzeń; stare kępy całkowicie samodzielne.

●

Obserwacja zdrowia roślin – żółknięcie i więdnięcie przy mokrej glebie wskazuje na gnicie szyjki korzeniowej; usunąć chore rośliny i poprawić drenaż; gailardia ginie przy stale mokrej glebie szybciej niż jakakolwiek inna przyczyna.

◂

●

Regularne deadheading – kontynuacja; usuwać przekwitłe koszyczki co 3–5 dni; gailardia bez deadheadingu szybko kończy sezon; z regularnym usuwaniem kwitnie nieprzerwanie do przymrozków.

●

Zbiór nasion.

●

Obserwacja mączniaka – przy ciepłej i wilgotnej pogodzie możliwy biały nalot na liściach; usuwać porażone liście; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka.

◂

●

Kwitnie gailardia oścista.

●

Doskonały termin sadzenia sadzonek jesiennych – wrzesień to możliwy termin sadzenia; rośliny muszą mieć czas na zakorzenienie przed zimą; min. 6 tygodni przed spodziewanymi mrozami.

●

Wysiew nasion jesiennych – możliwy wysiew nasion bezpośrednio do gruntu; nasiona przejdą zimową stratyfikację i skiełkują wiosną; metoda zbliżona do naturalnego samosiewu.

●

Cięcie po przymrozkach – suche pędy skrócić do 5–10 cm nad ziemią; lub pozostawić do wiosny; przy pozostawieniu suche koszyczki dekoracyjne przez zimę i pokarm dla ptaków ziarnojadów.

●

Ściółkowanie na zimę – cienka warstwa żwiru lub piasku wokół szyjki korzeniowej; ryzykiem zimowym jest nadmiar wilgoci przy szyjce korzeniowej, a nie mróz; przepuszczalna ściółka to klucz do przetrwania zimy.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Beata Grabowska, Tomasz Kubala - Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005