Jastrun

Jastrun (Leucanthemum) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny astrowatych, do którego zaliczamy 10 gatunków, z czego w Polsce około 6, cześć obcego pochodzenia.

To piękne rośliny ozdobne, najczęściej byliny, rzadko jednoroczne.

Występowanie

Jastruny występują w Europie, Azji, Australii i Ameryce Północnej.

Morfologia

Liście są skrętoległe.

Kwiaty są zebrane w duże, pojedyncze koszyczki na szypułkach, z kwiatami języczkowatymi w białym kolorze. Kwiaty rurkowate żółte. Nie wydzielają zapachu.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

jastrun jeziorny (Leucanthemum lacustre)
jastrun wielki (Leucanthemum maximum) PL - ogród
jastrun górski (Leucanthemum montanum) PL
Leucanthemum paludosum
jastrun wczesny, jastrun właściwy (Leucanthemum praecox) PL
jastrun właściwy (Leucanthemum vulgare) PL
jastrun Waldsteina (Leucanthemum waldsteinii) PL

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

Opis

●

Kwitnie złocień wielki (jastrun wielki).

●

Usunięcie ubiegłorocznych łodyg – wyciąć tuż przy ziemi przed lub przy pojawieniu się nowych pędów; stare łodygi kompostować; stanowisko oczyścić ze starych resztek.

●

Optymalny termin podziału kęp.

●

Optymalny termin sadzenia wiosennego.

●

Nawożenie wiosenne.

●

Odchwaszczanie wokół nowych pędów – chwasty w marcu mogą intensywnie konkurować z budzącymi się pędami jastruna.

●

Obserwacja pod kątem mszyc – pierwsze kolonie mogą pojawiać się na wierzchołkach pędów; przy małej liczbie usuwać mechanicznie.

●

Szczypanie wierzchołków przy odmianach wysokich – gdy pędy mają 15–20 cm: możliwe uszczykiwanie wierzchołków dla zagęszczenia korony i zmniejszenia wysokości; nie obowiązkowe; przy naturalnym pokroju zbędne.

●

Wysiew nasion bezpośrednio do gruntu – możliwy od maja; nasiona kiełkują po 14–21 dniach; rośliny z wysiewu kwitną zazwyczaj dopiero w następnym roku.

●

Nawożenie pogłówne – nawóz wieloskładnikowy lub gnojówka z pokrzywy co 4 tygodnie; wspomaga intensywny wzrost wegetatywny.

●

Regularne podlewanie – jastrun w fazie intensywnego wzrostu potrzebuje regularnej wody; gleba stale lekko wilgotna; podlewać głęboko raz w tygodniu.

●

Kwitnie jastrun wspaniały.

●

Obserwacja pod kątem mszyc i ślimaków – monitoring regularny; szczególnie na wierzchołkach pędów kwiatostanowych.

●

Ważna uwaga – jastrun wspaniały jest byliną krótkotrwałą (2–4 lata) wymagającą regularnego podziału co 2–3 lata dla utrzymania wigoru i obfitego kwitnienia; bez podziału stare kępy kwitną słabiej i zamierają od środka.

●

Deadheading – regularne usuwanie przekwitłych kwiatów – kluczowy zabieg przy jastrunie.

●

Nawożenie co 2–3 tygodnie – nawozy potasowe stymulują dalsze kwitnienie; przy intensywnym deadheadingu i długim kwitnieniu rośliny potrzebują regularnego zasilania.

●

Obserwacja pod kątem mączniaka i plamistości liści – przy wilgotnej pogodzie; usuwać porażone liście; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka.

●

Zbiór nasion – z przekwitłych i zasychających koszyczków przy odmianach gatunkowych (nie F1 i nie odmianach pełnych); nasiona drobne ciemnobrązowe; suszyć w papierowej torbie; przechowywać w chłodnym i suchym miejscu.

●

Doskonały termin sadzenia jesiennego – wrzesień i październik to drugi optymalny termin sadzenia; ciepła gleba sprzyja ukorzenieniu się przed zimą.

●

Drugi termin podziału kęp – wrzesień to dobry czas na podział; podobna technika jak wiosną; podzielone kępy zdążą się zakorzenić przed zimą.

●

Cięcie łodyg po kwitnieniu – suche łodygi kwiatostanowe skrócić do 5–10 cm nad ziemią; lub pozostawić do wiosny jako zimową dekorację i schronienie dla owadów; obie metody prawidłowe; przy pozostawieniu łodyg zimowych – lekka dekoracja z nasionami atrakcyjna dla ptaków.

◂

●

▸

Kwitnie złocień właściwy.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Beata Grabowska, Tomasz Kubala - Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając - <em>Vascular plants of Poland a checklist</em>. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski., ISBN: 83-85444-38-6, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science 1995