Budleja

Budleja, omżyn (Buddleia) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny omżynowatych, do której zaliczamy około 100 gatunków, z czego kilka jest uprawianych w Polsce.

Najczęściej są to krzewy i drzewa, rzadko byliny. To atrakcyjne, późno kwitnące rośliny ozdobne, w Polsce często przemarzające, odbijające na wiosnę.

Występowanie

Budleja pochodzi z ciepłych rejonów świata (Afryka, Azja i Ameryka).

Morfologia

Ulistnienie zazwyczaj naprzeciwległe, całobrzegie lub piłkowane.

Kwiaty zebrane w wiechy, grona albo kłosobodobne, bardzo ozdobne, w kolorze lila, białym, żółtym lub purpurowym. Zwykle pachnące.

Owocem jest torebka. Nasiona oskrzydlone.

Ciekawostki

Pospolita nazwa tej rośliny to motyli krzew.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

budleja Davida (Buddleja davidii) PL

Inne gatunki

budleja skrętolistna (Buddleja alternifolia) PL - ogród
Buddleja americana
budleja azjatycka (Buddleja asiatica)
Buddleja auriculata
Buddleja bhutanica
Buddleja cardenasii
budleja Colville'a (Buddleja colvilei)
Buddleja cordata
Buddleja coriacea
Buddleja crotonoides
Buddleja domingensis
Buddleja formosana
Buddleja fragifera
budleja główkowata (Buddleja globosa)
Buddleja ibarrensis
Buddleja incana
Buddleja jamesonii
Buddleja lanata
budleja Lindleya (Buddleja lindleyana)
Buddleja lojensis
budleja madagaskarska (Buddleja madagascariensis)
Buddleja megalocephala
Buddleja nitida
budleja śnieżna (Buddleja nivea)
Buddleja officinalis
Buddleja parviflora
Buddleja pichinchensis
Buddleja saligna
budleja szałwiolistna (Buddleja salviifolia)
Buddleja sessiliflora
Buddleja skutchii

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

Opis

●

Silne cięcie wiosenne – kluczowy coroczny zabieg.

●

Optymalny termin sadzenia wiosennego.

●

Nawożenie wiosenne – skromna dawka kompostu lub długo działającego nawozu wieloskładnikowego wokół krzewów; budleja jako szybko rosnący krzew docenia wiosenne zasilenie szczególnie po silnym cięciu.

●

Ściółkowanie wokół nowo posadzonych roślin – warstwa kory lub zrębków (8–10 cm); utrzymuje wilgoć i hamuje chwasty.

●

Nawożenie pogłówne – nawóz wieloskładnikowy lub gnojówka z pokrzywy co 4–6 tygodni; szczególnie ważne po silnym cięciu dla stymulacji intensywnego odrostu.

●

Monitoring pod kątem szkodników – mszyce na wierzchołkach pędów; przy małej liczbie biedronki naturalnie regulują populacje; budleja na ogół odporna na szkodniki.

●

Intensywne podlewanie przy upałach – budleja przy ekstremalnej suszy ogranicza kwitnienie; co 5–7 dni przy braku opadów; przy ekstremalnych upałach co 3–4 dni.

●

▸

Kwitnie budleja Davida.

●

Deadheading przekwitłych kwiatostanów – regularne usuwanie przekwitłych wiechy po całkowitym przekwitnięciu; stymuluje zawiązywanie kolejnych kwiatostanów z bocznych pędów; przedłuża kwitnienie o 4–8 tygodni; bez deadheadingu budleja wytwarza nasiona i szybko kończy kwitnienie.

●

Roślina wybitnie atrakcyjna dla motyli – tytułowy motyli krzew – budleja Davida jest jednym z najważniejszych roślin wabiących motyle w ogrodzie; wiele gatunków motyli masowo odwiedza kwitnące kwiatostany; angielska nazwa 'butterfly bush' doskonale opisuje tę cechę; efektowny widok kilku lub kilkunastu motyli jednocześnie na jednym kwiatostanie.

●

Pobieranie sadzonek półzdrewniałych – sierpień to doskonały termin; pędy tegoroczne dobrze stwardniałe; ukorzenianie w piasku lub perlicie pod folią; ukorzenianie 4–6 tygodni; sadzonki przezimować w nieogrzewanej szklarni lub chłodnym pomieszczeniu.

●

Doskonały termin sadzenia jesiennego – wrzesień i październik to drugi optymalny termin sadzenia; ciepła gleba sprzyja ukorzenieniu się przed zimą.

●

Nawożenie jesienne – skromna dawka kompostu wokół krzewów.

●

Opadanie liści – przy pierwszych chłodach budleja traci liście; suche kwiatostany i gałęzie tworzą zimową strukturę.

●

Absolutny zakaz silnego cięcia – nie ciąć budlei w październiku ani późniejszych miesiącach; silne cięcie wyłącznie wiosną (marzec); możliwe delikatne usunięcie najdłuższych pędów dla zmniejszenia ryzyka wyłamywania przez wiatr i śnieg; pozostawić min. 80–100 cm pędów jako ochronę dla podstawy krzewu przez zimę.

●

Ściółkowanie na zimę – warstwa kory lub liści (10–15 cm) wokół podstawy krzewu; chroni korzenie i dolną część pędów przy bezśnieżnych mrozach; szczególnie ważne przy nowych nasadzeniach w pierwszej zimie.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Wolfgang Kawollek - Wielka księga ogrodnika i działkowca, ISBN 978-83-245-1259-1, Publicat 2001
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005