Logo Media Nauka

Cis pospolity (Taxus baccata)
Okaz z cisa z Łubnian koło Opola, GPS N 50°47′00″ , E 18°00′01″, szacowany wiek na 570 lat XV.w. © Krzysztof Trawiński - medianauka.pl

Cis pospolity

Cis pospolity (Taxus baccata L.) to gatunek zimozielonego drzewa lub krzewu z rodziny cisowatych. Znanych jest około 150 różnych odmian, z czego w Polsce uprawianych jest około 30. Oto wybrane:

  • 'Aurea Decora' - krzew (4 m) o szerokim pokroju o żółtozielonych igłach;
  • 'David' - krzew, odmiana o kolumnowym pokroju i żółtozielonych igłach, mrozoodporna;
  • 'Dovastoniana' - krzew lub drzewko o szerokim pokroju (2 m wysokości i 8m szerokości), o ciemnozielonych igłach;
  • 'Elegantissima' - szeroko rozgałęziony krzew (3 m) o zielonożółtych liściach, bielejące;
  • 'Fastigiata' - szybko rosnący krzew o kolumnowym pokroju i zwartej sylwetce;
  • 'Fastigiata Aurea' - krzew kolumnowy (3 m), igły z żółtym brzegiem;
  • 'Fastigiata Robusta' - kolumnowy krzew (6 m) o długich (4 cm) i zielonych igłach;
  • 'Nissen's Corona' - szeroki, niski krzew (120 cm);
  • 'Overeynderi' - krzew szybko rosnący, gęsty, osiąga 5 m wysokości, o ciemnozielonych igłach;
  • 'Repandens' - krzew o pokładających się gałęziach, niski (60 cm);
  • 'Semperaurea' - niski krzew (1 m), wolno rosnący, igły złoto-żółte.

To jedyny przedstawiciel rodziny cisowatych w Polsce. Można go formować i przycinać.

Występowanie i środowisko PL

Występuje w lasach Europy, Azji i północno-zachodniej części Afryki. U nas rzadki gatunek w naturze, lecz często sadzony. Nie występuje na Mazowszu, Lubelszczyźnie i Podlasiu. Cis wymaga gleby wapiennej, głębokiej i wilgotnej.

Cis pospolity nie znosi suszy i dużych mrozów. Jest odporny na zanieczyszczenie powietrza. Cis pospolity może dożyć nawet 1500 lat. Kwitnie w okresie od marca do kwietnia.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 10-15 m, najwięcej 27 m.

Kora jest czerwonobrązowa, łuszcząca się płatami, zielona na młodych pędach.

Igły są dość krótkie, mają 1-3 cm długości. Są ciemnozielone z wierzchu, lekko błyszczące i jasnozielone od spodu. Igły układają się skrętolegle. Są miękkie i nie kłują. Są dość trwałe (7-8 lat).

Kwiaty męskie znajdują się w kątach igieł, są żółte i kuliste. Kwiat żeńskie, niepozorne, są zielone.

Owoc to czerwona, słodka i lepka osnówka, zjadana przez niektóre ptaki.

Ochrona i zagrożenia LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną w Polsce. To gatunek ginący w Europie. Już Władysław Jagiełło zakazał wycinki cisa w lasach.

Ciekawostki

To roślina trująca (poza osnówką owocu).

Drewno tego drzewa jest bardzo cenne.

Najwięcej, bo aż kilka tysięcy drzew, rośnie w Borach Tucholskich - stanowią rezerwat "Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego" w Wierzchlesie.

To roślina o leczniczych właściwościach. Z igieł cisu wytwarza się półprodukt, który służy do produkcji leku na nowotwory.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2017-09-16, GAT-4800

Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
Cis pospolity
          

Kwitnie cis pospolity.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia



Parametry

Kolor kwiatów

zielony kwiatżółty kwiat
Grupa

drzewo
krzew
Stanowisko

nasłonecznione
półcień
Środowsko

leśne
Użytek

rośliny ogrodowe
roślina lecznicza
Ochrona

Gatunek pod ścisłą ochroną
Jadalność

Gatunek trujący
Liście

igły

Pokrewne gatunki roślin

ikonaCis japoński
Taxus cuspidata
ikonaCis pośredni
Taxus ×media
Cisowate
Cisowate

Zobacz inne gatunki
z tej rodziny.




Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© Media Nauka 2008-2019 r.