Logo Media Nauka
PL

Cis pospolity

Cis pospolity (Taxus baccata L.) to gatunek zimozielonego drzewa lub krzewu z rodziny cisowatych. Znanych jest około 150 różnych odmian, z czego w Polsce uprawianych jest około 30. Oto wybrane:

  • 'Aurea Decora' - krzew (4 m) o szerokim pokroju o żółtozielonych igłach;
  • 'David' - krzew, odmiana o kolumnowym pokroju i żółtozielonych igłach, mrozoodporna;
  • 'Dovastoniana' - krzew lub drzewko o szerokim pokroju (2 m wysokości i 8m szerokości), o ciemnozielonych igłach;
  • 'Elegantissima' - szeroko rozgałęziony krzew (3 m) o zielonożółtych liściach, bielejące;
  • 'Fastigiata' - szybko rosnący krzew o kolumnowym pokroju i zwartej sylwetce;
  • 'Fastigiata Aurea' - krzew kolumnowy (3 m), igły z żółtym brzegiem;
  • 'Fastigiata Robusta' - kolumnowy krzew (6 m) o długich (4 cm) i zielonych igłach;
  • 'Nissen's Corona' - szeroki, niski krzew (120 cm);
  • 'Overeynderi' - krzew szybko rosnący, gęsty, osiąga 5 m wysokości, o ciemnozielonych igłach;
  • 'Repandens' - krzew o pokładających się gałęziach, niski (60 cm);
  • 'Semperaurea' - niski krzew (1 m), wolno rosnący, igły złoto-żółte.

To jedyny przedstawiciel rodziny cisowatych w Polsce. Można go formować i przycinać.

Cis pospolity (Taxus baccata)
Okaz z cisa z Łubnian koło Opola, GPS N 50°47′00″ , E 18°00′01″, szacowany wiek na 570 lat XV.w. © medianauka.pl

Nazwa systematyczna
Cis pospolity
Taxus baccata L.
Nazwy obce
angielska: English yew, European yew
niemiecka: Europäische Eibe
czeska: Tis červený
francuska: If commun
hiszpańska: Tejo común, tejo negro
Obszar występowania
Europa - tak;
Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - tak;
Ameryka Północna - nie;
Ameryka Południowa - nie;
Ameryka Środkowa - nie;
Australia - nie;
Antarktyda - nie;
Wielkość
Wysokość: 2700 cm
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Rośliny (Plantae)
Klad: Naczyniowe
Klad: Nasienne
Klasa: Nagonasienne, nagozalążkowe
Rząd: Cisowce (Taxales)
Rodzina: Cisowate (Taxaceae)

Występowanie i środowisko

Występuje w lasach Europy, Azji i północno-zachodniej części Afryki. U nas rzadki gatunek w naturze, lecz często sadzony. Nie występuje na Mazowszu, Lubelszczyźnie i Podlasiu. Cis wymaga gleby wapiennej, głębokiej i wilgotnej.

Cis pospolity nie znosi suszy i dużych mrozów. Jest odporny na zanieczyszczenie powietrza. Cis pospolity może dożyć nawet 1500 lat. Kwitnie w okresie od marca do kwietnia.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 10-15 m, najwięcej 27 m.

Kora jest czerwonobrązowa, łuszcząca się płatami, zielona na młodych pędach.

Igły są dość krótkie, mają 1-3 cm długości. Są ciemnozielone z wierzchu, lekko błyszczące i jasnozielone od spodu. Igły układają się skrętolegle. Są miękkie i nie kłują. Są dość trwałe (7-8 lat).

Kwiaty męskie znajdują się w kątach igieł, są żółte i kuliste. Kwiat żeńskie, niepozorne, są zielone.

Owoc to czerwona, słodka i lepka osnówka, zjadana przez niektóre ptaki.

Rozmnażanie

Brak danych.

Ochrona i zagrożenia

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną w Polsce. To gatunek ginący w Europie. Już Władysław Jagiełło zakazał wycinki cisa w lasach.

Ciekawostki

To roślina trująca (poza osnówką owocu).

Drewno tego drzewa jest bardzo cenne.

Najwięcej, bo aż kilka tysięcy drzew, rośnie w Borach Tucholskich - stanowią rezerwat "Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego" w Wierzchlesie.

To roślina o leczniczych właściwościach. Z igieł cisu wytwarza się półprodukt, który służy do produkcji leku na nowotwory.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2017-09-16, GAT-4800



Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
cis pospolity
          

Kwitnie cis pospolity.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


Parametry

Kolor kwiatów

zielony kwiatżółty kwiat
Grupa

drzewo
Stanowisko

nasłonecznione
półcień
Środowsko

leśne
Użytek

rośliny ogrodowe
roślina lecznicza
Ochrona

Gatunek pod ścisłą ochroną
Jadalność

Gatunek trujący
Liście

igły




© Media Nauka 2008-2018 r.