Goździk
Goździk (Dianthus) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny goździkowatych, do którego zaliczamy około 300 gatunków, z czego w Polsce około 14.
To najczęściej byliny, rzadziej rośliny roczne lub krzewinki. Kwiaty są bardzo efektowne i charakterystyczne. Wiele gatunków goździków to kwiaty ozdobne.
Występowanie
Goździki występują w Europie, Azji i północnej części Afryki, z centrum występowania w obszarze Morza Śródziemnomorskiego. Pojedyncze gatunki można znaleźć także w Ameryce Północnej.
Morfologia
Kwiaty są białe, różowe, czerwone lub żółte. Mają 5 płatków korony. Płatki często ząbkowane, postrzępione.
Owoc to torebka.
Gatunki
Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:
- goździk brodaty (Dianthus barbatus) PL
- goździk kartuzek (Dianthus carthusianorum) PL
- goździk kosmaty (Dianthus armeria) PL
- goździk kropkowany, goździk widełkowaty (Dianthus deltoides) PL
- goździk ogrodowy (Dianthus caryophyllus) PL
- goździk piaskowy (Dianthus arenarius) PL
- goździk pierzasty (Dianthus plumarius) PL
- goździk pyszny (Dianthus superbus) PL
Inne gatunki
- goździk alpejski (Dianthus alpinus)
- Dianthus andronakii
- Dianthus bicolor
- goździk siedmiogrodzki (Dianthus callizonus)
- Dianthus charadzeae
- Dianthus chimanimaniensis
- goździk chiński (Dianthus chinensis) PL - ogród
- goździk pagórkowy (Dianthus collinus) PL
- goździk skupiony (Dianthus compactus) PL
- Dianthus diutinus
- goździk widełkowaty (Dianthus furcatus)
- goździk galicyjski (Dianthus gallicus)
- goździk olbrzymi (Dianthus giganteus)
- goździk lodowcowy (Dianthus glacialis) PL
- goździk siny (Dianthus gratianopolitanus) PL
- Dianthus grossheimii
- goździk krwistokielichowy (Dianthus haematocalyx)
- Dianthus hypanicus
- Dianthus karami
- goździk Knappa (Dianthus knappii)
- Dianthus kubanensis
- Dianthus lumnitzeri
- goździk drobnołuskowy (Dianthus microlepis)
- goździk montpeliański (Dianthus monspessulanus)
- Dianthus moravicus
- Dianthus morisianus
- goździk mirtowaty (Dianthus myrtinervius)
- goździk bliźniczkowaty (Dianthus nardiformis)
- goździk lśniący (Dianthus nitidus) PL
- goździk zaniedbany (Dianthus pavonius)
- goździk skalny (Dianthus petraeus)
- goździk postrzępiony (Dianthus plumarius)
- goździk Pontedery (Dianthus pontederae)
- goździk kłujący (Dianthus pungens)
- goździk pirenejski (Dianthus pyrenaicus)
- goździk Raddego (Dianthus raddeanus)
- Dianthus raddeanus
- Dianthus schemachensis
- goździk Seguiera (Dianthus seguieri)
- Dianthus serotinus
- goździk podobny (Dianthus simulans)
- goździk okazały (Dianthus speciosus) PL
- goździk ostrolistny (Dianthus spiculifolius)
- goździk niskołodygowy (Dianthus subacaulis)
- goździk leśny (Dianthus sylvestris)
- Dianthus urumoffii
- goździk Webba, goździk igiełkowaty (Dianthus webbianus)
Kalendarz przyrody
Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | Sprawdzenie pH gleby – goździk brodaty preferuje pH 6,0–7,5; dobrze znosi gleby wapienne; na glebach kwaśnych rośnie słabiej i jest podatniejszy na choroby. | |||||||||||
| ● | Główny termin wysiewu nasion na rozsadę przy uprawie jednoletniej. | |||||||||||
| ● | Podlewanie zimujących roślin przy suchym marcu – przy przesychaniu gleby rozety rosną słabiej; gleba stale lekko wilgotna. | |||||||||||
| ● | Nawożenie wiosenne zimujących roślin. | |||||||||||
| ● | Usunięcie uszkodzonych zimowych liści – przy wiosennym przeglądzie usunąć przebrązowiałe zewnętrzne liście roset; poprawa cyrkulacji powietrza i estetyki. | |||||||||||
| ● | Monitoring pod kątem mszyc – pierwsze kolonie mogą pojawiać się na wierzchołkach pędów; przy małej liczbie usuwać mechanicznie. | |||||||||||
| ● | Nawożenie pogłówne – nawóz wieloskładnikowy z podwyższoną zawartością potasu i fosforu przed kwitnieniem; stymuluje obfite kwitnienie. | |||||||||||
| ● | Sadzenie rozsady z marcowych wysiewów pod osłony lub w ciepłe dni – zahartowana rozsada przy temperaturze powyżej 5°C toleruje lekkie przymrozki; rozstawa 25–35 cm. | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie między roślinami – warstwa kompostu lub kory (5–8 cm); utrzymuje wilgoć i hamuje chwasty. | |||||||||||
| ● | ● | Obserwacja pod kątem rdzy – pomarańczowe plamy na liściach; usuwać porażone liście; opryski siarczkowe profilaktycznie. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Nawożenie co 3–4 tygodnie – nawóz wieloskładnikowy z podwyższoną zawartością potasu; gnojówka z pokrzywy doskonała; regularne zasilanie przedłuża kwitnienie. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie – maj bywa suchy. | ||||||||
| ● | ● | Główny termin wysiewu nasion na rośliny dwuletnie. | ||||||||||
| ● | ● | Regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów – deadheading po przekwitnięciu poszczególnych kwiatostanów. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitną goździki brodate. | ||||||||
| ● | Obserwacja szarej pleśni – przy wilgotnej pogodzie możliwe porażenie; usuwać porażone kwiatostany i liście; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka. | |||||||||||
| ● | Zbiór nasion – z przekwitłych i zasychających kwiatostanów wybranych roślin. | |||||||||||
| ● | Usunięcie starych roślin po kwitnieniu – gdy rośliny całkowicie przekwitną wyciągnąć; kompostować zdrowe resztki; stanowisko doskonałe pod nowe wysiewy lub warzywa. | |||||||||||
| ● | ● | Główny termin sadzenia rozsady na docelowe miejsce. | ||||||||||
| ● | Ściółkowanie na zimę – warstwa słomy liści lub kory (8–10 cm) wokół roset; chroni korzenie przy bezśnieżnych mrozach; nie przykrywać centrum rozety (ryzyko gnicia); okrycie agrowłókniną przy silniejszych mrozach. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie goździk kartuzek. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie goździk kosmaty. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Kwitnie goździk kropkowany. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie goździk ogrodowy. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie goździk piaskowy. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie goździk pierzasty. | ||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie goździk pyszny. |
Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
- Beata Grabowska, Tomasz Kubala - Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
- Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając - <em>Vascular plants of Poland a checklist</em>. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski., ISBN: 83-85444-38-6, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science 1995
© medianauka.pl, 2020-07-04, RODZAJ-83/20622
Data aktualizacji artykułu: 2025-02-07





