Rutowce

Rutowce (Rutales) to rząd roślin naczyniowych nasiennych okrytozalążkowych, do którego zaliczamy około 4500-5400 gatunków na całym świecie, z czego w Polsce około 10. To najczęściej silnie pachnące rośliny o zdrewniałych pędach. Czasem rodzinę krzyżownicowatych wydziela się do odrębnego rzędu.

Rodziny

Alfabetyczny wykaz opublikowanych rodzin.

Nazwa rodziny	Nazwa łacińska	Liczba gatunków		Czy występuje w Polsce?
Nazwa rodziny	Nazwa łacińska	Świat	Polska	Czy występuje w Polsce?
biegunecznikowate	Simaroubaceae	200	1	Tak
krzyżownicowate	Polygalaceae	900	6	Tak
rutowate	Rutaceae	1600	3	Nie

Występowanie i środowisko

To rośliny ciepłych rejonów świata. Tylko nieliczne gatunki żyją w strefie umiarkowanej.

Morfologia i anatomia

Liście zwykle pierzasto złożone. Cechą charakterystyczną roślin z tego rzędu jest wytwarzanie przez nich tak zwanych krążków miodnikowych u podstawy słupka, a także zbiorniczków na olejki eteryczne.

Najbardziej popularne gatunki roślin

Oto wykaz dziesięciu (TOP 10) najbardziej popularnych gatunków roślin z tego rzędu. Jako kryterium popularności danej rośliny przyjęto częstość jej wyszukiwania w przeglądarce internetowej (w przypadku gdy nasz serwis posiada takie dane).

Kalendarz przyrody

Kolejne numery w tabeli oznaczają miesiące. Kolorowa kolumna oznacza bieżący miesiąc. Kropkami zaznaczono zdarzenie, które trwa przez cały okres, a trójkątami tylko początek lub koniec miesiąca. Na końcu tabeli znajduje się filtr, za pomocą można ograniczyć liczbę wyświetlanych wierszy do bieżącej daty.

Opis

●

Kwitnie bożodrzew gruczołkowaty.

◂

●

Kwitnie cytryna.

●

Kwitnie dyptam jesionolistny.

●

Kwitnie parczelina trójlistkowa.

●

Wiosenne cięcie – kluczowy zabieg.

●

Optymalny termin sadzenia wiosennego.

●

Nawożenie wiosenne – minimalne lub żadne; ruta doskonale rośnie na glebach ubogich i wapiennych; nadmiar azotu powoduje bujny miękki wzrost kosztem aromatu i zwartości; ewentualnie skromna dawka wapna lub nawozu do roślin wapieniolubnych.

●

Ściółkowanie wokół nowo posadzonych roślin – cienka warstwa żwiru lub grysu wapiennego (3–5 cm); nie bogata organiczna ściółka kompostowa; żwir poprawia drenaż wokół szyjki korzeniowej.

●

Zbiory liści i pędów.

●

Podlewanie przy suszy – ruta po ukorzenieniu się wyjątkowo odporna na suszę; przy typowych warunkach rzadko wymaga podlewania; nadmiar wody bardziej szkodliwy niż niedobór.

●

▸

Kwitnie ruta zwyczajna.

●

Cięcie po kwitnieniu – po przekwitnięciu skrócić pędy kwiatostanowe o 1/3 dla utrzymania zwartości i pobudzenia odrostu nowych liści; ruta po cięciu szybko odrasta; rękawice ochronne przy cięciu.

●

Dojrzewanie i zbiory nasion.

●

Zbiory liści i pędów do suszenia – sierpień to dobry termin na ostatnie zbiory do suszenia; suszone liście ruty do nalewek i tradycyjnych receptur; suszyć w cieniu w temp. max 35°C; rękawice przy zbiorach.

●

Doskonały termin sadzenia jesiennego – wrzesień i październik to drugi optymalny termin sadzenia; ciepła gleba sprzyja ukorzenieniu przed zimą; ruta sadzona jesienią doskonale przezimowuje przy dobrym drenażu.

●

Absolutny zakaz cięcia – nie ciąć ruty w październiku ani późniejszych miesiącach; jedyny właściwy termin cięcia to wiosna (marzec); cięcie jesienią powoduje wzrost delikatnych pędów przemarzających zimą.

●

Ściółkowanie na zimę – warstwa żwiru lub grysu wapiennego wokół roślin; nie organiczna ściółka kompostowa; przy stanowiskach narażonych na mroźne wiatry możliwe okrycie gałązkami świerkowymi od listopada.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004