Ruta zwyczajna

Dzięki uprzejmości Katarzyny Koc. © Krzysztof Trawiński - medianauka.pl

Ruta zwyczajna (Ruta graveolens L.) to bylina z rodziny rutowatych o pachnących liściach. W ogrodach bywają uprawiane odmiany:

'Jackmans Blue' - odmiana wysoka (nawet 1 m), o zimotrwałych liściach i zwartym pokroju;
'Variegata' - odmiana o liściach w kremowe plamki.

To roślina lecznicza, przyprawowa oraz barwierska.

Występowanie i środowisko PL

Roślina ta występuje w południowo-wschodniej części Europy. Rośnie na stepach. Wymaga dużo słońca. Podłoże powinno być żyzne, wapienne. Nie lubi zbyt dużej ilości wilgoci.

Tryb życia i zachowanie

Kwitnie od czerwca do początku sierpnia.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 15-50 cm.

Łodyga jest wyprostowana, u nasady zdrewniała, rozgałęziona na górze.

Liście dolne są długoogonkowe, górne siedzące, o podwójnie lub potrójnie pierzasto podzielonych blaszkach. Mają zielony kolor z niebieskawym odcieniem, listki lancetowate, wąskopodługowate lub łopatkowate i odwrotnie jajowate.

Kwiaty są pachnące, zebrane w baldachogrono. Płatki korony o długości do 10 mm są żółtawe.

Owoc to torebka nasienna, naga.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Już w starożytnym Rzymie uprawiano rutę.

Ważna uwaga o fitotoksyczności – ruta zwyczajna zawiera furanokumaryny, powodujące silne uczulenie skóry; kontakt soku z roślin ze skórą i następnie ekspozycja na słońce powoduje ciężkie oparzenia chemiczne z pęcherzami i długotrwałymi przebarwieniami; przy pracy z rutą zawsze stosować rękawice i odzież ochronną zakrywającą ramiona; nie dotykać oczu; po kontakcie umyć ręce mydłem; osoby o jasnej i wrażliwej skórze szczególnie narażone; nie mylić z uczuleniem kontaktowym – efekt fitotoksyczny dotyczy większości ludzi niezależnie od alergii.

Zbiory i zastosowanie

Termin zbioru przypada na okres od maja do sierpnia. Surowcem są liście.

Zioło to ma właściwości moczopędne, oczyszczające wątrobę, pęcherz i nerki, reguluje ciśnienie krwi. Ma także zbawienne działanie w zaburzeniach nerwowych.

Poprzez okłady z liści można leczyć zapalenie żył, zwichnięcia.

Uwaga! Ruta nie może być stosowana u kobiet w ciąży, ani przez dłuższy czas u nawet zdrowych osób.

To także przyprawa. Nadaje się do sałatek, mięsa i ryb.

Pielęgnacja

Zioło to bywa atakowane przez mączniaka.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: bylina.
Stanowisko: nasłonecznione.
Środowisko: łąkowe.
Użytek: zioła, roślina lecznicza, rośliny ogrodowe.
Strefy mrozoodporności: 5-10. Uprawa w Polsce na zewnątrz jest możliwa na terenie całego kraju.
Forma życiowa według klasyfikacji Raunkiaera: chamefit zdrewniały.
Kategoria przybysza: efemerofit, roślina uprawiana.
Diploidalna liczba chromosomów: 2n=72, 81.
Status popularności rośliny: gatunek znany, roślina popularna, znajduje się pośród 500 najbardziej znanych wśród Polaków roślin.
Jadalność: Gatunek trujący.

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
					●	●	▸					Kwitnie ruta zwyczajna.
									●			Absolutny zakaz cięcia – nie ciąć ruty w październiku ani późniejszych miesiącach; jedyny właściwy termin cięcia to wiosna (marzec); cięcie jesienią powoduje wzrost delikatnych pędów przemarzających zimą.

Liczba zadań dostępnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 11

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Pokrewne gatunki roślin

Zioła
Zobacz atlas ziół, roślin leczniczych i przyprawowych.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005