Skąd się biorą bąbelki w napojach?

Po otwarciu szampana, piwa lub innego napoju gazowanego pojawiają się bąbelki, które czasem tworzą całe sznury. Skąd się biorą te pęcherzyki?


© BRAD — stock.adobe.com

W każdym napoju gazowanym znajduje się rozpuszczony dwutlenek węgla. W zamkniętym naczyniu (butelce) panuje wyższe ciśnienie niż atmosferyczne i to podwyższone ciśnienie utrzymuje rozpuszczony w cieczy dwutlenek węgla. W butelce szampana ciśnienie to może być nawet sześć razy wyższe niż ciśnienie panujące na zewnątrz naczynia. Dlatego korek od szampana może wystrzelić z prędkością nawet 50 km/h. To wystarczy, żeby uszkodzić oko.

Otwarcie butelki powoduje obniżenie ciśnienia powietrza poza cieczą, które nie jest w stanie już utrzymać rozpuszczonego dwutlenku węgla w cieczy.

Powszechnie się uważa, że cały proces rozpoczyna się od powstania na nierównościach, drobnych zabrudzeniach naczynia, w którym znajduje się nasycony dwutlenkiem węgla płyn. Są to tak zwane zarodki. Pęcherzyk gazu nabiera go coraz więcej i, gdy osiągnie krytyczny rozmiar, siła wyporu unosi go w górę.

Proces ten jest lepiej widoczny, gdy kieliszek lub szklankę wytrzemy ręcznikiem papierowym, lub z materiału. Wówczas na ściankach naczynia pozostają mikroskopijne włókna z celulozy, które są w środku puste (zawierają powietrze). Te puste przestrzenie inicjują tworzenie się bąbelków gazu. Jeśli naczynie zostanie umyte w zmywarce z użyciem detergentu i wysuszone powietrzem, efekt bąbelków już nie będzie taki wyraźny.

Takim zarodkiem dla tworzenia się pęcherzyków gazu są także same turbulencje cieczy, które towarzyszą otwarciu puszki lub butelki, a także przy nalewaniu cieczy do naczynia.

Wrzucenie lodu lub cytryny do gazowanego napoju również pomaga bąbelkom. Lód i cytryna zawierają całkiem sporo uwięzionego powietrza, a więc zarodków niezbędnych do unoszenia w formie pęcherzyków gazu z cieczy. Czasem bąbelków na cytrynie jest tak dużo, że unoszą ją ku powierzchni. Gdy tu gazu uwolni się, cytryna opada na dno i cały proces się powtarza.

Prędkość unoszenia się pęcherzyków gazu zależy od tego, z jakim napojem mamy do czynienia. W niektórych napojach podczas ruchu bąbli w górę przywierają do nich różne cząsteczki, które są zawarte w cieczy, powodując zwiększenie oporu ruchu pęcherzyka, a przez to zmniejszenie jego prędkości.

To dlatego bąbelki w szampanie poruszają się szybko, a w piwie wolno.




Ostatnio opublikowane w Pytajniku

Krokodyle łzy - czy krokodyl płacze?
Czy krokodyle płaczą? Co to znaczy wylewać krokodyle łzy? Co to wszystko ma wspólnego ze szczerością?
Indyki — czego o nich nie wiecie?
Indyki są znane przede wszystkim jako ptaki hodowlane. Czy można je spotkać w naturze?
Piranie — mit czy rzeczywistość?
Piranie uchodzą za wyjątkowo krwiożercze ryby rodem z horrorów. Czy rzeczywiście piranie są na tyle niebezpieczne, by zagrozić człowiekowi?
Zobacz więcej
Przeglądaj wszystkie artykuły dotyczące ciekawostek ze świata nauki.

Zobacz też

Mechanika płynów


Mechanika płynów obejmuje kilka dziedzin fizyki. Są to: hydrostatyka, aerostatyka, hydrodynamika.

Ogólne własności płynów


To, czym jest gaz, ciecz i ciało stałe będziemy omawiać w dziale o własności materii. Teraz wystarczy nam przyjęcie do rozważań pewnych cech cieczy i gazów, które odróżniają je od ciał stałych.

Ciśnienie


Płyn w fizyce oznacza pewien ośrodek przyjmujący kształt naczynia, w którym się znajduje. Zatem płyny nie posiadają kształtu (brak sprężystości kształtu).


© medianauka.pl, 2023-05-21, A-4901



©® Media Nauka 2008-2023 r.