Logo Media Nauka
PL

Skrzyp polny

Skrzyp polny (Equisteum arvense L.) to gatunek rośliny wieloletniej z rodziny skrzypowatych, uważanej za uciążliwy chwast polny, posiadającej lecznicze właściwości. Przypomina małą choinkę. To nasz najbardziej pospolity skrzyp. Zalicza się go do paprotników zarodnionośnych.

Skrzyp polny (Equisteum arvense)
© Kazakova Maryia - Fotolia.com

Nazwa systematyczna
Skrzyp polny
Equisteum arvense L.
Nazwy obce
angielska: Field horsetail, common horsetail
niemiecka: Acker-Schachtelhalm
czeska: Přeslička rolní
francuska: Prêle des champs
hiszpańska: Cola de caballo
Obszar występowania
Europa - tak;
Polska - tak;
Azja - tak;
Afryka - tak;
Ameryka Północna - tak;
Ameryka Południowa - nie;
Ameryka Środkowa - nie;
Australia - nie;
Antarktyda - nie;
Skrzyp polny - mapa występowania w Polsce
Wielkość
Wysokość: 40 cm
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Rośliny (Plantae)
Klad: Naczyniowe
Klad: Widłaki
Klasa: Widłaki jednozarodnikowe
Rząd: Skrzypowce (Equisetales)
Rodzina: Skrzypowate (Equisetaceae)

Występowanie i środowisko

To roślina europejska. Występuje też w Azji i Ameryce Północnej oraz w północnej Afryce. W Polsce pospolita w całym kraju. Skrzyp polny rośnie na polach, przy drogach, w zaroślach, na murawach, a także w lasach. Preferuje gleby o kwaśnym odczynie i stanowiska dobrze nasłonecznione i wilgotne.

Skrzyp zarodnikuje w okresie od marca do maja.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 40 cm.

Pędy. Wczesną wiosną z ziemi wyrastają jasnobrązowe pędy zarodnionośne. Nie mają chlorofilu. Pędy te wytwarzają na ich końcach zarodnie o długości 2-4 cm z zarodnikami. Po obumarciu pędów zarodnionośnych skrzyp wytwarza asymilacyjne pędy z pędami bocznymi ułożonymi w okółki. Pędy są sztywne i kruche.

Liście są bardzo drobne na pędach bocznych.

Kłącza podziemne wytwarzają bulwy. Są zwykle mocno rozrośnięte i wrastają głęboko w glebę.

Rozmnażanie

Zarodniki skrzypu nie są zróżnicowane pod względem płci - są obupłciowe.

Ochrona i zagrożenia

Skrzyp polny nie wymaga ochrony.

Ciekawostki

Na skrzyp polny używa się także następujących nazw: choszczyna, chrzęstka, jedlina, jodełka polna, koci ogon, krzemek, skrzypułka, strzępka.

Nazwa skrzypu bierze się od dźwięku jaki powstaje przy zgniataniu ręką jego zielonych pędów.

Zbiory i zastosowanie

Pędy zarodnionośne niegdyś były używane jako dodatek do różnych dań. Skrzypu używa się też w kosmetyce. Zawiera duże ilości krzemionki.

Zbiera się zielone pędy podczas słonecznej pogody w lecie. Ponieważ właściwości lecznicze ma ze skrzypów tylko skrzyp polny, istotne jest prawidłowe rozpoznanie gatunku.

Ma działanie moczopędne i oczyszczające. Zioło stosuje się na skąpomocz, zapalenie dróg moczowych i pęcherza moczowego, na oczyszczenie dróg moczowych ze złogów i zapobiegawczo w kamicy nerkowej. Preparaty ze skrzypu wspierają także leczenie miażdżycy, krwotoków, reumatyzmu. Ponadto pobudza przemianę materii, odtruwa organizm, działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Pozwala zmniejszyć obfitość krwawienia menstruacyjnego.

Długie stosowanie skrzypu obniża zawartość witaminy B1 w organizmie.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2018-07-14, GAT-14320



Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
skrzyp polny
         

Skrzyp polny zarodnikuje.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


Parametry

Kolor kwiatów

Brak danych
Grupa

bylina
Stanowisko

nasłonecznione
półcień
Środowsko

leśne
synantropijne
Użytek

zioła
chwasty
roślina lecznicza




© Media Nauka 2008-2018 r.