Wiesiołek dwuletni, nocna świeca
Wiesiołek dwuletni, nocna świeca (Oenothera biennis) to roślina dwuletnia z rodziny wiesiołkowatych o leczniczych właściwościach. W pierwszym roku rozwoju wyrasta rozeta liści. Pędy kwiatowe pojawiają się w drugim roku życia.
Występowanie i środowisko PL
Ojczyzną wiesiołka dwuletniego jest Ameryka Północna. Obecnie występuje także w Azji. Zadomowiony w całej Europie, w tym w naszym kraju na terenie całej Polski, poza wysokimi partiami gór. Porasta tereny ruderalne, piaszczyste, przydroża. To roślina światłolubna. Preferuje glebę piaszczystą i żwirową, suchą.
Tryb życia i zachowanie
Kwitnie w okresie od czerwca do września.
Morfologia i anatomia
Osiąga wysokość 50-150 cm.
Łodyga jest pojedyncza, wyprostowana, owłosiona.
Liście są eliptyczne lub eliptyczno-lancetowate, w rozecie długoogonkowe. Ulistnienie na łodydze gęste, skrętoległe, krótkoogonkowe, o blaszkach eliptycznych. charakterystyczne są czerwonawe nerwy główne.
Kwiaty są żółte, mają średnicę do 4-5 cm, pachnące (pod wieczór). Korona złożona z 4 płatków.
Owoc to torebka o długości do 3c, pokryta gruczołami.
Rozmnażanie
To roślina owadopylna.
Ochrona i zagrożenia
Brak danych.
Ciekawostki
Kwiaty otwierają się na dobę wieczorem.
Zbiory i zastosowanie
Korzenie w pierwszym roku rośliny są jadalne, a nasiona zawierają duże ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych. Olej z tych nasion znajduje zastosowanie w chorobach układu krążenia oraz w dermatologii. Jadalne jest też ziele, które można przyrządzać podobnie jak szpinak. Ma pieprzowy smak. Jadalne są też kwiaty.
Biologia i ekologia
- Kolor kwiatów:

- Grupa roślin: roślina zielna dwuletnia.
- Stanowisko: nasłonecznione.
- Środowisko: synantropijne.
- Użytek: roślina lecznicza, zioła.
- Strefy mrozoodporności: 4-10. Uprawa w Polsce na zewnątrz jest możliwa na terenie całego kraju.
- Forma życiowa według klasyfikacji Raunkiaera: hemikryptofit.
- Kategoria przybysza: kenofit.
- Częstość występowania gatunku: pospolity na całym terenie lub prawie całym terenie.
- Dynamika rozprzestrzeniania się gatunku: gatunek zajmujący nowe stanowiska.
- Diploidalna liczba chromosomów: 2n=14.
- Status popularności rośliny: gatunek znany, znajduje się pośród 1000 najbardziej popularnych i znanych wśród Polaków roślin.
- Jadalność: Gatunek jadalny.
Kalendarz przyrody
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie wiesiołek dwuletni. | ||||||||
| ● | ● | Zmroczniki i fruczaki przy kwiatach – czerwiec szczyt sezonu dla nocnych motyli zapylających wiesiołka; zjawisko możliwe do obserwowania z lampą czołową przy wieczornym spacerze po ogrodzie. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Brak konieczności nawożenia – wiesiołek jako roślina naturalnie ubogich stanowisk piaszczystych i suchych nie wymaga nawożenia; przy żyznej i bogatej w azot glebie rośnie bujnie ale kwitnie słabiej; nawożenie całkowicie zbędne i często szkodliwe. | |||||||||
| ◂ | ● | Zamieranie roślin drugiego roku – wrzesień to miesiąc ostatecznego zamierania kwitnących wiesiołków drugiego roku; rośliny po wyczerpaniu energii na kwitnienie i nasiona żółkną, brązowieją i zamierają; normalne zakończenie cyklu dwuletniego; usunąć martwe resztki do kompostu przy zdrowych roślinach. |
Liczba zadań dostępnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 9
Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.
Pokrewne gatunki roślin
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
- Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
© medianauka.pl, 2018-10-23, GAT-14527/9284
Data aktualizacji artykułu: 2026-05-27








