Bukszpan zwyczajny, bukszpan wiecznozielony

Okaz z Arboretum w Wojsławicach. © Krzysztof Trawiński - medianauka.pl

Bukszpan zwyczajny, bukszpan wiecznozielony (Buxus sempervirens L.) to zimozielony krzew z rodziny bukszpanowatych, uprawiany powszechnie jako roślina ozdobna, w szczególności na żywopłoty i tak zwane rzeźby z roślin. Ma zwarty pokrój o jajowatym kształcie. Oto wybrane odmiany:

'Blauer Heinz' - z sinoniebieskim nalotem na liściach;
'Elegantissima' - z kremowo obrzeżonymi liśćmi;
'Latifolia Maculata' - liście mają nieregularne plamy;
'Suffruticosa' - odmiana karłowa, odmiana najczęściej uprawiana;

To podstawowy gatunek ogrodów formalnych.

Występowanie i środowisko PL

Krzew ten w stanie dzikim rośnie w południowej części Europy (Półwysep Bałkański), w Turcji, Iranie oraz w północno-zachodniej części Afryki. Nie ma dużych wymagań co do podłoża. Wyjątkiem co do wymagań są gleby bardzo piaszczyste i zbyt wilgotne, których nie lubi. Lubi jednak glebę żyzną, umiarkowanie wilgotną. Preferuje półcień, ale świetnie sobie radzi także na stanowiskach nasłonecznionych i cienistych.

Tryb życia i zachowanie

Dość debrze znosi suszę.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 30-500 cm.

Liście są skórzaste, całobrzegie, eliptyczne, nierzadko z wciętym wierzchołkiem, o długości do 3 cm. Błyszczą się z wierzchu, od spodu są matowe.

Kwiaty są miododajne, drobne, żółtawe.

Owoc to niewielka torebka.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

To jeden z najszybciej wprowadzonych obcych gatunków do Polski. Na Wawelu rósł już w XVI w.

Liście bukszpanu są trujące.

Drewno bukszpanu jest bardzo twarde i ciężkie. Stosuje się je w stolarstwie artystycznym.

Pielęgnacja

O ile bukszpan rośnie na stanowisku nasłonecznionym dobrą praktyką jest jego okrywanie na zimę i wczesną wiosną.

Bardzo dobrze znosi cięcie.

Często choruje na infekcje grzybicze. Stosujemy wówczas dostępne preparaty grzybobójcze.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: krzew.
Stanowisko: nasłonecznione, półcień, cień.
Użytek: rośliny ogrodowe.
Strefy mrozoodporności: 5-10. Uprawa w Polsce na zewnątrz jest możliwa na terenie całego kraju.
Forma życiowa według klasyfikacji Raunkiaera: nanofanerofit.
Kategoria przybysza: roślina uprawiana.
Diploidalna liczba chromosomów: 2n=28.
Status popularności rośliny: gatunek znany, roślina popularna, znajduje się pośród 500 najbardziej znanych wśród Polaków roślin.
Jadalność: Gatunek trujący.
Liście: całobrzegie, eliptyczne

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
		●	●									Monitoring pod kątem ćmy bukszpanowej – marzec to czas wylęgania się pierwszego pokolenia gąsienic; intensywna lustracja roślin; charakterystyczne zielone lub żółtozielone gąsienice z czarnymi i białymi prążkami; przy pierwszych objawach natychmiastowe działanie.
			●									Kwitnienie – bukszpan kwitnie dyskretnie w kwietniu; drobne żółtawozielone lub kremowe kwiaty wyrastają w kątach liści; niepozorne, ale intensywnie pachnące; charakterystyczny ostry i niepowtarzalny zapach kwiatów bukszpanu wyczuwalny z odległości. Roślina atrakcyjna dla owadów – kwitnący bukszpan odwiedzany przez pszczoły i dzikie pszczoły samotnice; cenny wiosenny pożytek szczególnie dla pszczół murarki; nektar dostępny w dyskretnych kwiatach.
				●	●	●						Monitoring pod kątem ćmy bukszpanowej – kolejne pokolenie tego szkodnika. Regularna lustracja; przy silnym porażeniu opryski preparatami Bt lub spinosadem; feromony pułapki do monitorowania populacji motyli.
									●			Absolutny zakaz cięcia – nie ciąć bukszpanu w październiku ani późniejszych miesiącach; cięcie powoduje wzrost delikatnych pędów wrażliwych na mróz; następne cięcie dopiero w marcu–maju.

Liczba zadań dostępnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 15

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Pokrewne gatunki roślin

bukszpan drobnolistny (Buxus microphylla)

Powiązane materiały

Gatunek

Ćma bukszpanowa

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005