Logo Media Nauka
PL

Chaber bławatek

Chaber bławatek (Centaurea cyanus L.) to roślina jednoroczna lub dwuletnia, pospolity chwast zbożowy, tworzący łany.

Chaber bławatek (Centaurea cyanus)
© medianauka.pl

Nazwa systematyczna
Chaber bławatek
Centaurea cyanus L.
Synonimy
Modrak, modrzeniec, chaber zbożowy.
Nazwy obce
angielska: Cornflower, bachelor's button
niemiecka: Kornblume
czeska: Chrpa polní
francuska: Centaurée bleuet
hiszpańska: Aciano, scabiosa, azulejo, pincel
Obszar występowania
Europa - tak;
Polska - tak;
Azja - tak;
Chaber bławatek - mapa występowania w Polsce
Wielkość
Wysokość: 80 cm
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Rośliny (Plantae)
Klad: Naczyniowe
Klad: Nasienne
Klasa: Okrytonasienne, okrytozalążkowe
Rząd: Astrowce (Asterales)
Rodzina: Astrowate, złożone (Asteraceae)

Występowanie i środowisko

W Polsce to pospolity chwast polny, przede wszystkim zbożowy. Obecny wzdłuż torów kolejowych i przy drogach. To roślina europejska. Występuje także w Azji.

Kwitnie w okresie od czerwca do września, a nawet października. Wiąże się przede wszystkim z uprawami zbóż ozimych. Chaber bławatek lubi stanowiska słoneczne i półcieniste.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 80 cm.

Łodyga jest rozgałęziona od połowy swej wysokości.

Liście dolne i odziomkowe są pierzastodzielne, liście górne są lancetowate, całobrzegie. Ulistnienie skrętoległe.

Kwiaty są mają niebieski kolor, rzadko są różowe lub białe. Zebrane w koszyczkach.

Owoc to niełupka z puchem kielichowym.

Rozmnażanie

W kwiatach dojrzewają w pierwszej kolejności pręciki, potem słupki, dzięki czemu nie dochodzi do samozapylenia. To rośliny owadopylne. Owoce roznoszone są przez mrówki. W hodowli rozmnażamy przez rozsiew nasion.

Ochrona i zagrożenia

Nie wymaga ochrony, choć dzisiaj, poprzez stosowanie środków chemicznych zwalczających chwasty, staje się coraz rzadszą rośliną w naszym krajobrazie.

Ciekawostki

Występowanie bławatka wiąże się z rozpowszechnianiem upraw żyta.

Roślina ta pochodzi z rejonu śródziemnomorskiego oraz z Bliskiego Wschodu.

Kwiaty brzeżne w koszyczkach są mylone z płatkami kwiatu.

Zbiory i zastosowanie

To gatunek wskaźnikowy gleby z małą ilością wapnia.

Zbieramy kwiaty na początku okresu kwitnienia i zwykle suszymy je. Zbiera się całe koszyczki, a następnie delikatnie wyskubuje się kwiaty zewnętrzne. Staramy się nie wyrywać kwiatów rurkowatych. Surowiec nie powinien mieć zapachu. Surowiec od razu suszymy w przewiewie i w cieniu, aby kwiaty nie straciły koloru. W suszarni utrzymujemy temperaturę 45 °C. Można także kwiaty suszyć na płycie kuchennej lub w piekarniku. Po wysuszeniu kwiaty pakujemy w ciemne, szczelne opakowania. Surowiec źle przechowywany traci swoje właściwości.

Kwiaty zawierają cyjaninę, pelargoninę, flawonoidy, centaurynę, śluzy, garbniki, witaminę C, sole mineralne, mangan i potas w dużych ilościach.

To silnie moczopędne zioło. Może spowodować zwiększenie ilości wydalanego moczu nawet kilkakrotnie. Dlatego napar stosujemy jako środek moczopędny, przeciwzapalny i odkażający, przy skąpomoczu, a także pomocniczo w stanach zapalnych nerek i przy kamicy nerkowej.

Napar z chabrów bławatków działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Przemywamy nim oczy przy zapaleniu spojówek, skóry przy łupieżu i grzybicy.

Kwiaty można zjadać jako dodatek do sałatek. Są stosowane także jako źródło zapachu w woreczkach zapachowych.

Może być stosowany doustnie w stanach zapalnych nerek.

W mieszankach stosuje się go w zaburzeniach miesiączkowania, w gorączce, jk środek rozluźniający wydzielinę śluzową, pobudzający czynność wątroby i pęcherzyka żółciowego.

naparNapar: 1 łyżeczkę kwiatów zalewamy 1 szklanką wrzątku i zaparzamy pod przykryciem 15 minut. Pojemy 2 razy dziennie po 1/2 szklanki pomiędzy posiłkami.

Pielęgnacja

Wymaga regularnego podlewania. Nie wymaga częstego nawożenia.

Choroby: rdza.

Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2017-05-21, GAT-4401



Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
chaber bławatek
       

Kwitnie chaber bławatek.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


Parametry

Kolor kwiatów

niebieski kwiatbiały kwiatróżowy kwiat
Grupa

bylina
Stanowisko

nasłonecznione
półcień
Środowsko

synantropijne
Użytek

zioła
chwasty
roślina lecznicza
Liście

skrętoległe




© Media Nauka 2008-2018 r.