Lawenda

Lawenda (Lavandula) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny jasnotowatych, do którego zaliczamy około 25-30 gatunków, z czego w Polsce można spotkać w uprawie przede wszystkim lawendę wąskolistną.

To przede wszystkim krzewy.

Występowanie

Najwięcej gatunków żyje w strefie śródziemnomorskiej, a także od Wysp Kanaryjskich po Indie.

Morfologia

Osiąga wysokość do 150 cm.

Liście są wiecznie zielone, naprzeciwległe, pojedyncze, całobrzegie o wąskiej blaszce lub głęboko ząbkowane lub pierzastosieczne, nierzadko pokryte kutnerem.

Kwiaty zebrane w okółkach po 3–9 sztuk w gęstych wierzchotkach. Okółki są luźne lub gęste, tworzące szczytowy, kłosokształtny kwiatostan. Korona mniej lub bardziej wyraźnie dwuwargowa, najczęściej niebieskofioletowa do fioletowej lub białej, rzadziej żółtawa.

Ciekawostki

Lawenda jest używana w przemyśle perfumeryjnym. Z kilku gatunków lawendy wytwarza się olejki eteryczne.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) PL - ogród

Inne gatunki

lawenda ogrodowa (Lavandula × intermedia)
Lavandula bipinnata
Lavandula dentata
Lavandula gibsonii
Lavandula lanata
Lavandula latifolia
Lavandula maroccana
Lavandula nimmoi
Lavandula rotundifolia
lawenda stoichadeska (Lavandula stoechas)
Lavandula viridis

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

Opis

●

Wiosenne cięcie – kluczowy coroczny zabieg.

●

Optymalny termin sadzenia wiosennego.

●

Nawożenie wiosenne – minimalne lub żadne.

●

Ściółkowanie wokół nowo posadzonych roślin – cienka warstwa żwiru lub grysu wapiennego (5–8 cm); poprawia drenaż wokół szyjki korzeniowej; odzwierciedla ciepło na dolne pędy; zapobiega zachwaszczeniu.

●

Pobieranie sadzonek wierzchołkowych.

●

Podlewanie przy suszy – lawenda po ukorzenieniu się wyjątkowo odporna na suszę; przy typowych polskich warunkach rzadko wymaga podlewania; na glebach piaszczystych jedno głębsze podlanie tygodniowo przy długotrwałej suszy; nadmiar wody bardziej szkodliwy niż niedobór.

●

Absolutny zakaz nawożenia azotem – azot powoduje bujny wzrost kosztem aromatu i kwitnienia; lawenda najlepsza na glebach ubogich i przepuszczalnych.

●

Odchwaszczanie – regularne przy nowych nasadzeniach; starsze kępy same tłumią chwasty.

◂

●

▸

Kwitnie lawenda wąskolistna.

●

Zbiór kwiatów do suszenia i destylacji.

●

Letnie cięcie po pierwszym kwitnieniu.

●

Obserwacja zdrowia roślin.

●

Ocena kondycji krzewów – sierpień to dobry czas na ocenę, które krzewy wymagają silniejszego cięcia wiosną lub wymiany; przy starych i zdrewniałych krzewach powyżej 10 lat często lepiej wymienić na nowe sadzonki niż próbować odmładzać.

●

Doskonały termin sadzenia jesiennego – wrzesień i październik to drugi optymalny termin sadzenia; ciepła gleba sprzyja ukorzenieniu przed zimą; lawenda sadzona jesienią zdąży się zakorzenić przed mrozami przy odpowiednim stanowisku i drenażu.

●

Ściółkowanie na zimę – warstwa grysu wapiennego lub żwiru (5–8 cm) wokół roślin; nie organiczna ściółka zatrzymująca wilgoć; przy stanowiskach narażonych na silne wschodnie wiatry możliwe okrycie gałązkami świerkowymi.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005