
Lipa
Tilia (Tilia) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny lipowatych, do którego zaliczamy około 45 gatunków, z czego w Polsce można spotkać koło 4-6, w naturze dwa z nich. Wiele z nich to cenne drzewa parkowe. To także cenne rośliny miododajne. Miód lipowy uchodzi za wielki przysmak. Lipa jest także rośliną leczniczą.
To drzewa, często dość okazałe.
Występowanie
Strefa umiarkowana półkuli północnej.
Morfologia
Liście opadają na zimę, są skrętoległe, pojedyncze, niepodzielone, długoogonkowe.
Kwiaty obupłciowe, pięciokrotne, żółte lub białe, często intensywnie pachnące, zebrane w baldachogrona lub wierzchotki. Kwiatostany z podsadką.
Owoc to suchy orzeszek.
Ciekawostki
Drewno lipy jest miękkie i lekkie, łatwe w obróbce, cenione w rzeźbiarstwie. Z lipowego drewna wyrabia się zabawki, instrumenty.
Gatunki
Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:
- lipa begoniolistna (Tilia begoniifolia)
- lipa drobnolistna (Tilia cordata) PL
- lipa Henry'ego (Tilia henryana) PL - ogród
- lipa holenderska (Tilia × europaea) PL
- lipa krymska (Tilia × euchlora) PL
- lipa Maksimowicza (Tilia maximowicziana)
- lipa srebrzysta, lipa węgierska (Tilia tomentosa) PL
- lipa szerokolistna, lipa wielkolistna (Tilia platyphyllos) PL
Inne gatunki
- lipa amerykańska (Tilia americana)
- Tilia amurensis
- Tilia callidonta
- Tilia caroliniana
- Tilia chinensis
- Tilia chingiana
- Tilia concinna
- Tilia dasystyla
- Tilia endochrysea
- lipa appalaska (Tilia heterophylla)
- lipa japońska (Tilia japonica)
- Tilia kiusiana
- Tilia mandshurica
- Tilia miqueliana
- lipa mongolska (Tilia mongolica)
- Tilia nobilis
- Tilia oliveri
- Tilia paucicostata
- Tilia tuan
Kalendarz przyrody
Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | Wiosenne cięcie korekcyjne i pielęgnacyjne. | |||||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Sadzenie lipy drobnolistnej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Dekoracyjność sercowatych liści lipy drobnolistnej przez sezon. | |||||||
| ● | ● | Kwitnienie lipy drobnolistnej – kremowożółte woniejące kwiatostany. | ||||||||||
| ● | ● | Intensywny słodki zapach kwiatów lipy i wyjątkowa wartość miododajna – jeden z najważniejszych pożytków dla pszczół. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring mszyc i mączniaka. | |||||||||
| ● | ● | Zbiory kwiatów lipy do celów leczniczych i kulinarnych. | ||||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie orzeszków lipy z charakterystyczną skrzydlatą przykwiatką. | ||||||||||
| ● | ● | Jesienne przebarwienia liści lipy drobnolistnej na żółto. | ||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimą i zwierzyną płową. | |||||||||||
| ◂ | ● | Kwitnie lipa Henry'ego. | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Kwitnie lipa holenderska. | ||||||||||
| ● | Kwitnie lipa krymska. | |||||||||||
| ◂ | ● | Kwitnie lipa srebrzysta. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Sadzenie lipy szerokolistnej z pojemnika lub bryły korzeniowej. | |||||||||
| ● | Wiosenne cięcie korekcyjne i pielęgnacyjne. | |||||||||||
| ● | ● | Wiosenne nawożenie młodych roślin. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Podlewanie młodych roślin przy suszy. | |||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Dekoracyjność dużych sercowatych liści lipy szerokolistnej przez sezon. | |||||||
| ● | ● | Kwitnienie lipy szerokolistnej – kremowożółte kwiatostany. | ||||||||||
| ● | Intensywny słodki zapach kwiatów lipy i wyjątkowa wartość miododajna – kwitnie wcześniej niż lipa drobnolistna. | |||||||||||
| ● | Zbiory kwiatów lipy szerokolistnej do celów leczniczych. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Monitoring mszyc i mączniaka. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie orzeszków lipy szerokolistnej. | ||||||||||
| ● | ● | Jesienne przebarwienia liści lipy szerokolistnej na żółto. | ||||||||||
| ● | Ochrona młodych nasadzeń przed zimą i zwierzyną płową. |
Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.
Filmy
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
- Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
© medianauka.pl, 2024-04-20, RODZAJ-374/20914





