Szorstkolistne, ogórecznikowate
Ogórecznikowate, szorstkolistne (Boraginaceae) to rodzina roślin z rzędu ogórecznikowców, do której zaliczamy około 2000 gatunków, z czego w Polsce można spotkać około 30 z nich.
Do ogórecznikowatych zaliczamy rośliny zielne, drzewa i krzewy oraz pnącza.
Występowanie i środowisko
Ogórecznikowate występują w strefie tropikalnej, subtropikalnej i w mniejszym stopniu w strefie umiarkowanej.
Morfologia i anatomia
Ulistnienie skrętoległe. Większość przedstawicieli tej rodziny pokryta jest szorstkimi włoskami.
Rodzaje
Wykaz wszystkich opublikowanych rodzajów z tej rodziny:
- miodunka (Pulmonaria) PL
- nawrot (Lithospermum) PL
- niezapominajka (Myosotis) PL
- żmijowiec (Echium) PL
- żywokost (Symphytum) PL
Gatunki
Wykaz pozostałych gatunków, opisanych w naszym serwisie:
- farbownik lekarski (Anchusa officinalis) PL
- farbownik polny, krzywoszyj polny (Anchusa arvensis) PL
- heliotrop europejski (Heliotropium europaeum) PL
- lepczyca rozesłana (Asperugo procumbens) PL
- ogórecznik lekarski (Borago officinalis) PL
- ostrzeń pospolity (Cynoglossum officinale) PL
- ośmiał mniejszy (Cerinthe minor) PL
- ośmiał większy (Cerinthe major) PL
- ułudka wiosenna (Omphalodes verna) PL
- zapłonka brunatna (Nonea pulla) PL
- zapłonka żółta (Nonea lutea) PL
- brunnera wielkolistna (Brunnera macrophylla)
Inne gatunki
- Adelocaryum coelestinum
- Adelocaryum lambertianum
- Adelocaryum malabaricum
- Alkanna leiocarpa
- Alkanna maleolens
- Alkanna prasinophylla
- alkanna pierwiosnkowa (Alkanna primuliflora) PL
- Amsinckia lycopsoides PL
- Amsinckia marginata
- Amsinckia menziesii PL
- farbownik lazurowy (Anchusa azurea) PL
- Anchusa cespitosa
- Anchusa crispa
- Anchusa orientalis PL
- Arnebia benthamii
- Arnebia purpurascens
- ośmiał alpejski (Cerinthe glabra) PL
- Cynoglossum birkinshawii
- ostrzeń górski (Cynoglossum germanicum) PL
- Cynoglossum imeretinum
- Cynoglossum inyangense
- Cynoglossum lowryanum
- Cynoglossum microglochin PL
- Cynoglossum tsaratananense
- Cystostemon socotranus
- Echiochilon pulvinata
- Gyrocaryum oppositifolium
- lepnik odgiętoowockowy (Lappula deflexa) PL
- lepnik różnokolcowy (Lappula heteracantha) PL
- lepnik obrzeżony (Lappula marginata) PL
- Lappula patula PL
- lepnik zwyczajny (Lappula squarrosa) PL
- Lithodora nitida
- Maharanga bhutanica
- Nonea daghestanica
- Nonea karsensis
- Nonea rosea PL
- Nonea uctea PL
- Omphalodes kusnetzovii
- Omphalodes kuzinskyanae
- Omphalodes littoralis
- ułudka leśna (Omphalodes scorpioides) PL
- Onosma arcuata
- Onosma echioides PL
- Onosma griersonii
- Onosma nigricaulis
- Onosma obtusifolia
- Onosma tornensis
- Onosma troodi
- Solenanthus albanicus
- Solenanthus reverchonii
- StableGlobal, Europe, MediterraneanlcView
- Trichodesma laxiflorum
- Trichodesma microcalyx
- Trichodesma scotti
Kalendarz przyrody
Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | Usunięcie ubiegłorocznych liści. | |||||||||||
| ● | ● | Optymalny termin sadzenia wiosennego. | ||||||||||
| ● | Optymalny termin podziału starych kęp. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie. | ||||||
| ● | Nawożenie wiosenne. | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie pod roślinami. | |||||||||||
| ● | Ślimaki – szczególnie niebezpieczne dla młodych liści; pułapki piwne lub bariery miedziane wokół roślin. | |||||||||||
| ◂ | ● | ▸ | Kwitnie brunnera wielkolistna. | |||||||||
| ● | Usunięcie przekwitniętych kwiatostanów. | |||||||||||
| ● | Nawożenie pogłówne. | |||||||||||
| ● | Odchwaszczanie między roślinami – po rozrośnięciu brunnera sama skutecznie tłumi chwasty; przy młodych roślinach odchwaszczanie regularne i ostrożne. | |||||||||||
| ● | Ślimaki – czerwiec to szczyt aktywności; wieczorne patrole; pułapki; naturalne drapieżniki (jeże, żaby). | |||||||||||
| ● | Obserwacja zdrowia liści. | |||||||||||
| ● | Szczyt dekoracyjności liści – brunnera w czerwcu jest w pełni dekoracyjnej wartości dzięki efektownym liściom; odmiany srebrzyste ('Jack Frost', 'Looking Glass') są wyjątkowo efektowne kontrastując z ciemnym tłem cienistego ogrodu. | |||||||||||
| ● | Letni stres cieplny – przy ekstremalnych upałach liście brunnery mogą zasychać i tracić dekoracyjność nawet przy regularnym podlewaniu; jest to normalna reakcja obronna; rośliny odrastają przy powrocie chłodniejszej pogody; nie wyrywać pozornie martwych roślin. | |||||||||||
| ● | Obserwacja pod kątem mączniaka prawdziwego. | |||||||||||
| ● | Uzupełnienie ściółki – przy upalnym lecie ściółka kluczowa dla utrzymania wilgoci przy korzeniach; warstwa 8–10 cm kory lub kompostu. | |||||||||||
| ● | Możliwy podział kęp. | |||||||||||
| ● | Nawożenie – ostatnia dawka nawozu przed jesienią; długo działający nawóz lub kompost wzmacnia korzenie przed zimą. | |||||||||||
| ● | Uzupełnienie ściółki przed jesienią – odświeżenie warstwy kompostu lub kory wokół roślin. | |||||||||||
| ● | Usunięcie zniszczonych liści. | |||||||||||
| ◂ | ● | Doskonały termin sadzenia nowych roślin – sierpień i wrzesień to dobry czas; chłodniejsza pogoda sprzyja ukorzenieniu się przed zimą; regularnie podlewać po posadzeniu. | ||||||||||
| ● | Jesienne odrodzenie – przy chłodniejszej pogodzie brunnera odżywa; nowe liście odrastają, jeśli letnie zostały zniszczone; odmiany srebrzyste odzyskują pełnię dekoracyjności; piękny jesienny aspekt w zacienionym ogrodzie. | |||||||||||
| ● | Optymalny termin podziału kęp jesiennych. | |||||||||||
| ● | Nawożenie jesienne – kompost (2–3 kg/m²) rozsypany wokół kęp przed zimą; wzbogaca glebę i chroni korzenie. | |||||||||||
| ● | Ściółkowanie korzeni – warstwa kompostu (5–8 cm) wokół roślin; przygotowanie do zimy; szczególnie ważne przy nowo posadzonych i podzielonych roślinach. | |||||||||||
| ● | Stopniowe zamieranie liści – przy pierwszych przymrozkach liście żółkną i opadają; brunnera jest byliną półzimozieloną; przy łagodnej jesieni liście mogą pozostawać zielone bardzo długo. | |||||||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ● | Kwitnie farbownik lekarski. | |||||||
| ◂ | ● | ● | ● | ● | Kwitnie farbownik polny. | |||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie heliotrop europejski. | |||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie lepczyca rozesłana. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie ogórecznik lekarski. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie ostrzeń pospolity. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie ośmiał mniejszy. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie ułudka wiosenna. | ||||||||||
| ● | ● | ● | ● | Kwitnie zapłonka brunatna. | ||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie zapłonka żółta. |
Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
- IUCN — Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
- Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając — <em>Vascular plants of Poland a checklist</em>. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski., ISBN: 83-85444-38-6, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science 1995
© medianauka.pl, 2017-07-17, RODZ-1256/22374
Data aktualizacji artykułu: 2024-01-14





