Trędownikowate

Trędownikowate (Scrophulariaceae) to rośliny z rzędu jasnotowców. Czasem rodzinę tę wydziela się do odrębnego rzędu trędownikowców. Do rodziny zaliczamy około 5000 gatunków, z czego około 100 występuje w Polsce.

To w znakomitej większości rośliny zielne, rzadziej pnącza i krzewy. Wiele gatunków to pasożyty innych roślin.

Występowanie i środowisko

Przedstawiciele trędownikowatych są obecni na wszystkich kontynentach, jednakże najwięcej gatunków żyje w strefie umiarkowanej.

Morfologia i anatomia

Ulistnienie skrętoległe lub naprzeciwległe, czasem okółkowe. Kwiaty grzbieciste, często duże i efektowne.

Rodzaje

Wykaz wszystkich opublikowanych rodzajów z tej rodziny:

Gatunki

Wykaz pozostałych gatunków, opisanych w naszym serwisie:

Inne gatunki

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

     ●●●●   Kwitnie cymbalaria murowa.
    ●●●     Kwitnie gnidosz rozesłany.
      ●●●●  Kwitnie kiksja zgiętoostrogowa.
     ●●●    Kwitnie konitrut błotny.
     ◂●●●▸  Kwitnie kroplik żółty.
  ◂●●       Kwitnie łuskiewnik różowy.
    ●●●●●●  Kwitnie namulnik brzegowy.
 ●●●●       Kwitnie pantofelnik.
     ●●●▸   Kwitnie penstemon bródkowy.
    ●●●     Kwitnie szelężnik mniejszy.
    ●●●●●   Kwitnie szelężnik włochaty.
     ●●●▸   Kwitnie trędownik bulwiasty.
    ●●●     Kwitnie trędownik wiosenny.
 ●          Główny termin wysiewu nasion na rozsadę – od początku lutego w ogrzewanym pomieszczeniu lub pod lampą wzrostową.
  ●         Pielęgnacja rozsady.
  ◂▸        Drugi wysiew nasion – możliwy od połowy marca dla kolejnej partii rozsady kwitnącej w czerwcu–lipcu; postępować jak przy lutowym wysiewie.
   ◂▸       Hartowanie rozsady – od połowy kwietnia stopniowe wystawianie rozsady na zewnątrz przy temperaturze powyżej 8°C; wyżlin toleruje lekkie przymrozki po zahartowaniu (do –3°C); zaczynać od 1–2 h w osłoniętym miejscu bez bezpośredniego słońca; stopniowo zwiększać ekspozycję przez 2–3 tygodnie.
   ◂▸       Wysiew nasion bezpośrednio do gruntu – od połowy kwietnia możliwy wysiew na grządkę; nasiona na powierzchnię lub bardzo płytko; przykryć cienką warstwą piasku lub nie przykrywać; kiełkowanie po 14–21 dniach; rośliny z bezpośredniego wysiewu kwitną później (lipiec–sierpień).
    ◂▸      Sadzenie rozsady po 15 maja – po ustąpieniu ryzyka silniejszych przymrozków sadzić wszystkie partie rozsady; wyżlin preferuje chłodniejszą pogodę więc sadzenie w maju zapewnia optymalne warunki startowe.
    ◂●●     Ślimaki groźne dla świeżo posadzonej rozsady – wystawiać pułapki; stosować bariery miedziane; wyżlin jest atrakcyjny dla ślimaków.
     ●●●▸   Kwitnie lwia paszcza.
     ◂●●▸   Regularne deadheading – usuwanie przekwitłych kwiatostanów tuż poniżej ostatniego kwiatu stymuluje tworzenie pędów bocznych z nowymi kwiatostanami; klucz do długiego i obfitego kwitnienia; bez deadheadingu wyżlin szybko ogranicza kwitnienie.
     ●●●▸   Nawożenie co 2–3 tygodnie – nawóz wieloskładnikowy z podwyższoną zawartością potasu i fosforu stymuluje intensywne kwitnienie; unikać nadmiaru azotu powodującego bujny wzrost kosztem kwitnienia.
     ●●●▸   Regularne podlewanie – czerwiec bywa upalny; wyżlin przy suszy ogranicza kwitnienie; co 5–7 dni przy braku opadów.
     ●●     Monitoring rdzy – przy wilgotnej pogodzie pomarańczowe plamy na spodniej stronie liści; usuwać porażone liście; opryski fungicydami miedziowymi; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka; rdza jest jedną z najpoważniejszych chorób tego gatunku.
      ●     Silne cięcie letnie dla jesiennego kwitnienia.
      ●     Obserwacja pod kątem mszyc – kolonie na wierzchołkach pędów; przy małej liczbie biedronki wystarczają.
       ●●   Zbiory nasion.
      ●●●   Kwitnie żółwik nagi.


Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.




Filmy




Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
  • Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
  • Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
  • IUCN — Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając — <em>Vascular plants of Poland a checklist</em>. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski., ISBN: 83-85444-38-6, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science 1995

© medianauka.pl, 2017-06-05, RODZ-1234/22353
Data aktualizacji artykułu: 2024-01-13



FacebookWhatsAppTwitter/XLinkedInEmail
©® Media Nauka 2008-2026 r.