Tytoń

Tytoń (Nicotiana) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny psiankowatych, do którego zaliczamy około 67 gatunków, z czego w Polsce spotyka się około 4 gatunki, głownie w uprawie. To rośliny ozdobne i użytkowe. Z niektórych gatunków pozyskuje się handlowy tytoń.

To rośliny jednoroczne, byliny, krzewy.

Występowanie

W naturze są spotykane w obu Amerykach i Australii. W uprawie są spotykane w wielu innych rejonach świata, w tym w Polsce.

Morfologia

Osiąga wysokość 500 cm.

Liście są pojedyncze, zwykle miękkie i gruczołowato owłosione.

Kwiaty są dekoracyjne, zwykle otwierają się w nocy.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

tytoń Sandera (Nicotiana ×sanderae) PL
Nicotiana africana
Nicotiana bigelovii
Nicotiana cutleri
Nicotiana fatuhivensis
Nicotiana glaca
tytoń sinolistny (Nicotiana glauca)
Nicotiana kawakamii
tytoń Langsdorfa (Nicotiana langsdordii)
tytoń leśny (Nicotiana silvestris)
Nicotiana tomentosa

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

Opis

◂

●

Kwitnie machorka.

●

Wysiew nasion na rozsadę.

●

Pielęgnacja rozsady.

●

Hartowanie rozsady – od połowy kwietnia stopniowe wystawianie rozsady na zewnątrz przy temperaturach dziennych powyżej 10°C; tytoń pachnący ciepłolubny i wrażliwy na przymrozki; zaczynać od 1–2 h dziennie w osłoniętym miejscu bez bezpośredniego słońca i wiatru; stopniowo zwiększać ekspozycję przez 2–3 tygodnie; nie wystawiać przy nocnych temperaturach poniżej 8°C.

◂

▸

Sadzenie zahartowanej rozsady do pojemników – przy utrzymywaniu pojemników w osłoniętym miejscu lub wnoszeniu na noc możliwe sadzenie do dużych pojemników (minimum 25 cm średnicy) od połowy kwietnia; pojemniki wynosić na zewnątrz przy pogodzie i chować przy prognozowanych przymrozkach; tytoń w pojemnikach doskonały na tarasy i balkony od południa.

◂

●

Regularne podlewanie po posadzeniu – świeżo posadzone rośliny wymagają regularnego podlewania co 5–7 dni przez pierwsze 4–6 tygodni; po ukorzenieniu się rośliny bardziej tolerancyjne na krótką suszę; ściółkowanie wokół roślin utrzymuje wilgoć gleby.

◂

▸

Sadzenie rozsady do gruntu po 15 maja – po ostatecznym ustąpieniu ryzyka przymrozków i przy nocnych temperaturach stale powyżej 10°C; tytoń pachnący wrażliwy na przymrozki – temperatura poniżej –1°C niszczy rośliny; rozstawa 30–40 cm dla odmian kompaktowych i 50–60 cm dla form wysokich; głębokość sadzenia taka jak bryła korzeniowa; obficie podlać po posadzeniu; ściółkować kompostem dla utrzymania wilgoci.

◂

▸

Wysiew nasion bezpośrednio do gruntu – od połowy maja możliwy wysiew nasion na powierzchnię ziemi w słonecznym i żyznym miejscu; nasiona nie przykrywać lub przykryć mikroskopijnie cienką warstwą piasku; regularnie podlewać mgiełką do wschodów; rośliny z bezpośredniego wysiewu kwitną 4–6 tygodni później niż z rozsady; metoda prosta, ale dająca późniejsze kwitnienie.

●

Kwitnie tytoń skrzydlaty.

●

Regularny deadheading.

●

Nawożenie co 2–3 tygodnie – nawóz wieloskładnikowy z podwyższoną zawartością potasu i fosforu stymuluje obfite i długotrwałe kwitnienie; unikać nadmiaru azotu powodującego bujny wzrost liści kosztem kwiatów i zapachu; przy pojemnikach nawożenie co 7–10 dni ze względu na szybkie wymywanie składników.

●

Obserwacja szkodników – mszyce możliwe na wierzchołkach pędów i przy pąkach kwiatowych; tytoń zawiera nikotynę – naturalny insektycyd odstraszający wiele owadów; mszyce jednak potrafią kolonizować tytonie szczególnie przy stresie wodnym; przy małej liczbie biedronki wystarczają; przy kolonii — oprysk.

●

Główny termin zbioru nasion.

●

Usuwanie resztek po przymrozkach – po przymrozkach usunąć zwiędłe rośliny z rabat i pojemników; zdrowe resztki kompostować; pojemniki wyczyścić i przechować do wiosny;

◂

●

Kwitnie tytoń szlachetny.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005