Psiankowate

Psiankowate (Solanaceae) to rodzina roślin naczyniowych z rzędu jasnotowców. Zaliczamy do niej w Polsce 28 gatunków, w tym takie rośliny jak ziemniak, pomidor, tytoń i wiele innych. Na świecie znanych jest około 900-2900 gatunków. Psiankowate są często uprawiane jako warzywa o dużym znaczeniu gospodarczym (na przykład ziemniak, pomidor, tytoń), także jako rośliny ozdobne (petunia, miechunka).

To rośliny zielne, krzewy, półkrzewy, pnącza, a nawet małe drzewa.

Występowanie i środowisko

Najwięcej gatunków występuje w tropikach i rejonach subtropikalnych, najczęściej w Ameryce Południowej. Rośliny psiankowate wymagają stanowisk dobrze nasłonecznionych.

Morfologia i anatomia

Liście są najczęściej osadzone na ogonkach. Ulistnienie skrętoległe lub naprzeciwległe. Kwiaty zebrane w grona, wiechy lub baldachogrona, rzadko pojedyncze. Najczęściej są pięciokrotne i promieniste, kielich dzwonkowaty. Pręciki ukryte w rurce korony. Owocem jest najczęściej soczysta jagoda.

Rodzaje

Wykaz wszystkich opublikowanych rodzajów z tej rodziny:

Gatunki

Wykaz pozostałych gatunków, opisanych w naszym serwisie:

Inne gatunki

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

 ●●●●●●●●●● Kwitnie browalia.
     ●●●●▸  Kwitnie bieluń dziędzierzawa.
   ●●       Kwitnie lulecznica kraińska.
   ●●●●●●●  Kwitnie motylek wisteoński.
     ●●●●   Kwitnie nikandra miechunkowata.
 ◂▸         Wysiew nasion papryki rocznej pod szkło
  ◂●▸       Pielęgnacja rozsady
   ◂▸       Rozłożenie czarnej folii lub agrowłókniny na grządkach – ogrzewa glebę przed sadzeniem; papryka przy zimnej glebie rośnie bardzo słabo nawet przy ciepłym powietrzu
    ◂▸      Sadzenie rozsady pod tunel foliowy od początku maja – pod tunelem temperatura jest wystarczająco wysoka; rozstawa 40–50 cm × 50–60 cm; sadzić z pełną bryłą korzeniową
    ◂▸      Sadzenie rozsady na zewnątrz nie wcześniej niż 20–25 maja
    ◂▸      Ściółkowanie gleby wokół roślin – czarna folia lub słoma (8–10 cm); ogrzewa glebę; zatrzymuje wilgoć; hamuje chwasty; kluczowe dla ciepłolubnej papryki w Polsce
    ◂▸      Nawożenie startowe
    ◂▸      Ochrona przed chłodem – przy prognozowanym ochłodzeniu poniżej 12°C okryć agrowłókniną; papryka ginie przy przymrozku i bardzo słabo rośnie przy chłodzie
     ●      Nawożenie co 2 tygodnie
     ●      Mszyce - kontrola
     ●      Odchwaszczanie – płytkie dla nieuszkadzania płytkich korzeni papryki; po rozrośnięciu roślin chwasty naturalnie tłumione
     ●●●●●  Kwitnie papryka roczna.
     ●●●    Regularne i równomierne podlewanie
     ●      Szczypanie pierwszego pąka kwiatowego
      ●●    Nawożenie co 7–14 dni
      ●     Obserwacja owoców – zgnilizna wierzchołkowa
      ●     Usuwanie dolnych liści – przy silnym zagęszczeniu roślin usunięcie dolnych liści poprawia cyrkulację powietrza i ogranicza choroby grzybowe
      ●     Wciornastki i przędziorek – kontrola
      ◂●●   Szczyt zbiorów najpierw zielonych owoców później kolorowych
       ●    Obserwacja pod kątem szarej pleśni i mączniaka
        ●●  Zbiory nasion
        ●●  Obserwacja pod kątem zarazy ziemniaczanej – przy chłodnej i mokrej jesieni możliwe porażenie podobne jak u pomidora; usuwać porażone liście i owoce; opryski miedziowe profilaktycznie
         ●  Głęboka uprawa gleby po zbiorach – przekopanie z kompostem pod przyszłe nasadzenia.
  ●         Główny termin wysiewu nasion na rozsadę
   ●        Pikowanie siewek
    ◂▸      Sadzenie na zewnątrz wyłącznie po 15 maja
    ◂●      Szczypanie wierzchołka (pinching)
    ◂●      Ślimaki groźne dla świeżo posadzonej rozsady – wystawiać pułapki lub stosować bariery
     ●●     Deadheading
     ●      Uwaga przy deszczowej pogodzie – mokre kwiaty petunii grandiflora kleją się i brązowieją; odmiany multiflora i Surfinia są bardziej odporne na deszcz
     ●      Cięcie regeneracyjne
     ●●●●●  Kwitnie petunia ogrodowa.
     ●●●    Nawożenie co 7–14 dni
     ●●●    Regularne, obfite podlewanie
      ●     Cięcie regeneracyjne w połowie miesiąca
      ●     Obserwacja pod kątem mszyc, przędziorka i wciornastków
      ●     Obserwacja pod kątem szarej pleśni
       ●    Zbiór nasion – z odmian gatunkowych (nie F1) możliwy zbiór nasion, gdy torebki nasienne brązowieją i wysychają
       ●●   Pobieranie sadzonek do zimowania
         ●  Wniesienie sadzonek do domu przed przymrozkami – ukorzenione sadzonki przenieść na jasny, słoneczny parapet lub pod lampę wzrostową; temperatura min. 15°C. Usunięcie roślin z rabat i pojemników po przymrozkach – kompostowanie zdrowych resztek.
     ●●●    Kwitnie pokrzyk wilcza jagoda.
 ◂▸         Wysiew nasion pomidora na uprawę w szklarni.
  ◂▸        Wysiew nasion pomidora na uprawę otwartą.
  ●●     ●● Nawożenie podstawowe (przed sadzeniem) wiosna lub jesień (obornik jesienią)
   ◂▸       Wysadzanie do gruntu siewek pomidora w uprawach szklarniowych.
   ●▸       Pielęgnacja rozsady
    ●       Nawożenie startowe (przy sadzeniu)
    ◂●      Palikowanie pomidorów
    ◂▸      Wysadzanie do gruntu siewek pomidora w uprawach otwartych
    ◂▸      Ściółkowanie gleby
    ◂▸      Nawożenie startowe
     ◂●●●▸  Zbiory plonów pomidora.
     ◂●     Nawożenie pogłówne (w trakcie wegetacji)
     ●●●●   Kwitnie pomidor zwyczajny
     ●●     Usuwanie bocznych pędów (pasynkowanie)
     ●●▸    Nawożenie co 2 tygodnie
     ●●     Mszyca – kolonie na wierzchołkach pędów
      ●●    Pierwsze objawy zarazy ziemniaczanej (Phytophthora infestans)
      ●     Usuwanie dolnych liści – liście poniżej pierwszego grona owocowego usunąć dla poprawy cyrkulacji powietrza; poprawia też dostęp światła do owoców
       ◂▸   Zacinanie wierzchołka (topping) – od połowy sierpnia
         ●  Sprzątanie po uprawie


Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.




Filmy




Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
  • Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
  • IUCN — Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
  • Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004

© medianauka.pl, 2018-08-25, RODZ-1331/22440
Data aktualizacji artykułu: 2024-01-13



FacebookWhatsAppTwitter/XLinkedInEmail
©® Media Nauka 2008-2026 r.