Logo Media Nauka

Facebook

Pomidor zwyczajny (Lycopersicon esculentum)
© Krzysztof Trawiński - medianauka.pl

Pomidor zwyczajny

Pomidor zwyczajny (Lycopersicon esculentum) to roślina jednoroczna uprawna (warzywo) z rodziny psiankowatych, dająca duże, czerwone i soczyste owoce, powszechnie uprawiana w przydomowych ogródkach i na przemysłową skalę. Nowe odmiany czynią z pomidora także roślinę ozdobną. U nas to zwarty krzak lub w przypadku form szklarniowych - pnącze.

Wybrane odmiany:

  • Pomidor czekoladowy 'Kumato' - hiszpańska odmiana o słodkich owocach w kolorze brązu.
  • 'Zielona Zebra' - odmiana europejska o zielonych owocach i ma pikantny posmak.
  • 'Cerisette Brin de Munguet', 'Delicado', 'Goldita', 'Mirabell', 'Orange Bourgoin', 'Green en Grappe', 'Ilka', 'Red Pear', 'Sweet 100' - pomidory koktajlowe cherry o aromatycznych, małych owocach, żółtych, zielonych lub czerwonych.
  • 'Balkonstar', 'Patio', 'Red robin', 'Totem', 'Tumpler' - odmiany karłowe, dorastające do 20-60 cm wysokości, nadające się do upraw w doniczkach.
  • 'Bonset', 'Harzfeuer', 'Hildares', 'Moneymaker', 'Poivron jaune', 'Sparta', 'Vitella' - odmiany wysokopienne, o czerwonych owocach o masie od 60 do 120 g (w zależności od odmiany).
  • 'Master', 'St. Pierre', 'Myrto' - odmiany o mięsistych owocach.
  • 'Aranca', 'Piccolino' - odmiany gronowe, o małych owocach, odporne na choroby.
  • 'Ranger', 'Roma' - odmiany śliwkowe, z przeznaczeniem na przetwory: ketchup, przeciery, musy, soki.

 

Występowanie i środowisko PL - tylko ogrody

Pomidor pochodzi z rejonów tropikalnych Ameryki Południowej lub Środkowej. W Polsce to roślina powszechnie uprawiana i przejściowo dziczejąca.

Kwitnie w okresie od lipca do września. Jest wrażliwy na niskie temperatury. Preferuje podłoże przepuszczalne, żyzne, lekko kwaśne, miejsce słoneczne i osłonięte od wiatru.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 300-400 cm.

Łodyga jest wzniesiona, lepka, owłosiona, wieloosiowa. Pęd główny wytwarza kwiatostan i przestaje rosnąć. Wypuszcza pędy boczne.

Kwiaty są żółte, zebrane w skrętki, zakwitają w skrętce kolejno, przez co na roślinie znajdują się jednocześnie i kwiaty i owoce.

Owoc jest kulisty, u form bywa wydłużony, gruszkowaty, mięsisty, soczysty, duży, czerwony, a u odmian także żółty, pomarańczowy, zielony, a nawet ciemnogranatowy.

Korzeń tworzy system krzaczasty, wnikający na głębokość nawet 1,5 m. Większość masy korzenia znajduje się do głębokości 40 cm.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Znanych jest około 7500 odmian pomidora!

Pomidor zjawił się w Europie dzięki Krzysztofowi Kolumbowi, który przywiózł go ze swojej wyprawy do Ameryki.

W Polsce produkcja pomidora to 0,5 mln ton rocznie.

Wybrane przepisy:

 

Pytania

Czy pomidor to owoc, czy warzywo?

Z botanicznego punktu widzenia pomidor jest owocem. Z punktu widzenia spożywczego - to warzywo.


Zdjęcia - galeria


© medianauka.pl, 2018-09-26, GAT-14642
Data aktualizacji artykułu: 2020-03-19




Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

         Kwitnie pomidor zwyczajny.
          Wysiew nasion pomidora na uprawę w szklarni.
          Wysadzanie do gruntu siewek pomidora w uprawach szklarniowych.
          Wysiew nasion pomidora na uprawę otwartą.
          Wysadzanie do gruntu siewek pomidora w uprawach otwartych - po Zimnej Zośce i Ogrodnikach, gdy gleba ma temperaturę powyżej 14 °C.
       Zbiory plonów pomidora.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia





Parametry

Kolor kwiatów

żółty kwiat
Grupa

roślina zielna jednoroczna
Stanowisko

nasłonecznione
Użytek

zioła
rośliny uprawne
roślina lecznicza
warzywa
Jadalność

Gatunek jadalny

uprawa

Uprawa

Czynności i właściwościOpis
Odczyn glebyOdczyn od lekko kwaśnego do obojętnego.
pH 5.5-7.0
Właściwości glebyGleba żyzna, przepuszczalna, niezbyt mokra, bogata w próchnicę, piaszczysta, gliniasta.
Trudność uprawyUprawa i pielęgnacja łatwa.
ZmianowanieNie uprawiamy pomidorów na miejscu uprawy w zeszłym roku pomidorów i innych roślin psiankowatych. Konieczna 3-letnia przerwa. Jako przedplon stosujemy ogórki, kapustę, por, szpinak i seler.
Czas uprawyJeden rok.
NawożenieWysokie wymagania wobec azotu (N), fosforu (P) i potasu (K). Przed sadzeniem glebę należy spulchnić i wzbogacić kompostem lub obornikiem.
PodlewanieNie moczymy liści przy podlewaniu.
MrozoodpornośćNie toleruje mrozów.
StanowiskoNasłonecznione, osłonięte.
Rozstawa40-60 cm w rzędach, 70-100 cm odległości między rzędami - pomidory wysokopienne. 50 na 50 cm dla pomidorów karłowatych.
Wysiew do gruntuTak.
Terminy siewu / zbioru plonów / pielęgnacjiZobacz w kalendarzu.
Uprawa doniczkowaTak.
Zalecenia uprawy w doniczceOdmiany karłowe.
RozmnażanieZ nasion, wysiewanych pod szkło wczesna wiosną i wysadzanie siewek do gruntu. Przed posadzeniem wbijamy 2-metrowe tyczki,najlepiej z tworzywa innego niż drewno, które przenosi choroby.
Choroby i szkodnikiZaraza ziemniaczana, wirus mozaiki, bakteryjna plamistość liści i owoców, mszyce, mączlik szklarniowy, mątwik ziemniaczany, mątwik pomidorowy, nicienie.
Dodatkowe informacjeNadmierne podlewanie i nawożenie negatywnie odbija się na smaku owoców. Wilgoć i niższe temperatury hamują wzrost rośliny. Pędy do tyczek mocujemy nie za ciasno, aby nie "zdusić" rośliny. Ważne jest usuwanie na bieżąco zbędnych pędów bocznych (poniżej 10 cm długości). Usuwanie polega na wyłamaniu ich, a nie wycinaniu. W przypadku pomidorów wysokopiennych pozostawiamy tylko pęd główny. Pędy takie prowadzi się na sznurach lub drutach. Gdy pęd główny wykształci maksymalnie 10-ty kwiatostan - ścinamy jego wierzchołek. Na bieżąco usuwamy też pożółkłe liście oraz liście nad zebranymi owocami. Można też w uprawach zamkniętych potrząsać kwiatostanami w celu uwolnienia pyłku.

Jak chronić pomidory przed zarazą?

Najlepszym sposobem jest ich uprawa w inspektach, pod folią i wybór odpornych odmian (np. 'Vitella', 'Myrto'). Podczas podlewania uważamy na liście, które powinny pozostać suche, usuwanie dolnych liści przy pierwszych objawach choroby. Porazonych roślin nie kompostujemy. Zmieniamy co roku miejsce uprawy.


zioła

Zbiory i zastosowanie w zielarstwie


ZastosowanieOpis
Zastosowanie ogólneRoślina o leczniczych właściwościach.
Zastosowanie terapeutyczne
  • obniżona odporność
  • nowotwory
  • choroby prostaty
Sposób działania,
właściwości lecznicze
Pomidory zawierają dużo potasu i witaminy C, a także witaminy K, B1, B2 i B6 oraz PP. są tu także jony fosforu, magnezu i wapnia. Pomidor zawiera likopen, który ma działanie antyoksydacyjne, może hamować rozwój komórek rakowych, wpływać na odporność organizmu. Szacuje się, że jedząc pomidory i przetwory z niego można obniżyć znacznie ryzyko zachorowania na raka prostaty.
Przyjmowana postać
  • postać surowa, produkt spożywczy
PrzeciwwskazaniaNie wiadomo jak wpływa pomidor na chorych poddanych chemioterapii i radioterapii.
SurowiecOwoc.

Pokrewne gatunki roślin

ikonaZiemniak, kartofel
Solanum tuberosum
ikonaLulek czarny
Hyoscyamus niger
ikonaMiechunka pomidorowa
Physalis ixocarpa
ikonaMiechunka rozdęta
Physalis alkekengi
ikonaTytoń bakun, machorka
Nicotiana rustica
ikonaPsianka czarna
Solanum nigrum
ikonaPsianka słodkogórz
Solanum dulcamara
ikonaKolcowój chiński
Lycium chinense
ikonaPapryka roczna
Capsicum annuum
ikonaLulek biały
Hyoscyamus albus
ikonaBieluń dziędzierzawa
Datura stramonium
ikonaPetunia ogrodowa
Petunia ×atkinsiana
ikonaPokrzyk wilcza-jagoda
Atropa bella-donna
ikonaTytoń szlachetny
Nicotiana tabacum
Psiankowate
Psiankowate

Zobacz inne gatunki
z tej rodziny.
Zioła
Zioła

Zobacz atlas ziół, roślin leczniczych i przyprawowych.



Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej., ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
  • Agnieszka Gawłowska - 500 owoców i warzyw, 978-83-7845-874-6, SBM 2015
  • Rebecca L. Johnson, Steven Foster, Tieraona Low Dog, David Kiefer - Przewodnik po ziołach leczniczych, ISBN 978-83-274-8955-5, wydawnictwo Olesiejuk 2019
  • Wolfgang Kawollek - Wielka księga ogrodnika i działkowca, ISBN 978-83-245-1259-1, Publicat 2001

Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.