Winobluszcz

Winobluszcz (Parthenocissus) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny winoroślowatych, do którego zaliczamy około 10-15 gatunków, z czego w Polsce można spotkać dwa z nich. To cenione w ogrodnictwie pnącza, które nie wymagają podwiązywania. Świetnie nadają się na przykrywanie murów i ogrodzeń. To rośliny odporne na zanieczyszczenie powietrza.

To liany, które wspinają się po podporze za pomocą korzeni przybyszowych oraz wąsów czepnych z przylgami.

Występowanie

Liany te pochodzą z Ameryki Północnej, Środkowej oraz z Azji. To mrozoodporne rośliny. Wymagają gleb próchniczych i przepuszczalnych, miejsc półcienistych lub zacienionych.

Morfologia

Osiąga wysokość 25 m.

Liście są pojedyncze, klapowane lub dłoniaste, sezonowe, jesienią przebarwiające się na czerwony lub fioletowy kolor.

Kwiaty są niepozorne.

Owoc to kulista jagoda w kolorze granatu lub prawie czarnym.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

winobluszcz Henryego (Parthenocissus henryana)
winobluszcz trójkalpowy (Parthenocissus tricuspidata) PL - ogród

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

Opis

●

Kwitnie winobluszcz amerykański.

●

Cięcie pielęgnacyjne i formujące.

●

Ściółkowanie wokół nowo posadzonych roślin – kora lub zrębki (8–10 cm); utrzymuje wilgoć i hamuje chwasty. Usunięcie obumarłych gałązek po zimie – wiosenny przegląd; wyciąć brązowe i suche pędy; winobluszcz doskonale maskuje uszkodzone fragmenty nowymi przyrostami.

●

Nawożenie wiosenne – skromna dawka nawozu wieloskładnikowego lub kompostu wokół roślin; winobluszcz na żyznych glebach rośnie szybciej; na glebach ubogich nawożenie przyspiesza pokrycie powierzchni.

●

Optymalny termin sadzenia wiosennego.

●

Nawożenie pogłówne – nawóz wieloskładnikowy po pojawieniu się liści; wspomaga intensywny wzrost wiosenny; winobluszcz na żyznych glebach może nie wymagać nawożenia.

●

Odchwaszczanie wokół rośliny u nasady – szczególnie ważne przy nowych nasadzeniach; starsze rośliny same sobie radzą.

●

Kontrola wzrostu – przy winobluszczu rosnącym na ścianie budynku regularne kierowanie pędów z dala od okien rynien i wentylacji; pędy pod okradzionymi dachówkami lub w rynnach mogą powodować uszkodzenia.

●

Regularne podlewanie przy suszy – winobluszcz po 2–3 latach jest stosunkowo odporny na suszę; przy dłuższej suszy liście mogą więdnąć, ale roślina szybko się regeneruje po podlaniu.

●

Kwitnie dzikie wino.

●

Letnie cięcie korygujące.

●

Obserwacja zdrowia liści – brązowienie lub plamistość liści przy wilgotnej pogodzie; usuwać porażone liście; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka; winobluszcz na ogół odporny na choroby i szkodniki.

●

Owoce w pełni dojrzałości – sinoniebieskawa lub ciemnoniebieskie kuliste jagody w gronach osiągają pełną dojrzałość; efektowne w połączeniu z ciemnozielonymi liśćmi; stopniowo zjadane przez ptaki. Uwaga – owoce winobluszczu pięciolistkowego są toksyczne dla ludzi i zwierząt domowych; ptaki są odporne; przy ogrodach z małymi dziećmi sadzić ostrożnie.

●

Pierwsze przebarwienia liści – wrzesień to miesiąc początku spektakularnych jesiennych przebarwień winobluszczu pięciolistkowego; liście stopniowo zmieniają kolor z ciemnozielonego na pomarańczowy szkarłatny i intensywnie czerwony; jeden z najpiękniejszych jesiennych spektakli ogrodowych. Przebarwienia zależne od ekspozycji – liście na pełnym słońcu przebarwiają się wcześniej i intensywniej niż w cieniu; na ścianie południowej możliwe intensywne czerwienie już od połowy września; na ścianie północnej przebarwienia wolniejsze i mniej intensywne. Październik to szczyt jesiennych barw – pokryta pnączem ściana lub ogrodzenie zamienia się w spektakularną kolorową mozaikę; jeden z absolutnie najpiękniejszych jesiennych widoków w polskim ogrodzie. Efektowna gradacja kolorów – na jednej roślinie jednocześnie liście w różnych stadiach przebarwienia od zielonego przez żółty pomarańczowy do intensywnie czerwonego.

●

Doskonały termin sadzenia jesiennego.

●

Nawożenie jesienne – skromna dawka kompostu wokół roślin; wzmacnia korzenie przed zimą; nie nawozić azotem.

●

Opadanie liści – pod koniec miesiąca winobluszcz stopniowo traci liście, odsłaniając sieć brązowych gałązek z przylgami na ścianie; efektowna zimowa struktura.

●

Ściółkowanie na zimę – warstwa kory (8–10 cm) wokół nasady nowych nasadzeń; stare zakorzenione rośliny nie wymagają ochrony zimowej.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005