Winobluszcz pięciolistkowy

Winobluszcz pięciolistkowy (Parthenocissus quinquaefolia) to gatunek rośliny z rodziny winoroślowatych. To pnącze, którego powszechna nazwa brzmi dzikie wino.

Wybrane odmiany:

var. murorum - odmiana murowa z dobrze wykształconymi przylgami.

Szczególnie wymieniona wyżej odmiana idealnie nadaje się do pokrywania murów wysokich budynków zielonym kobiercem.

Występowanie i środowisko PL

Pochodzi z Ameryki Północnej. W Polsce liana ta jest często spotykana w uprawach, można też spotkać osobniki zdziczałe.

Tryb życia i zachowanie

Kwitnie w okresie od lipca do sierpnia.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość aż 15-25 m.

Liście są złożone z 5 listków o eliptycznym lub odwrotnie jajowatym kształcie, brzegiem ostro piłkowane. Długość listków wynosi od 4 do 12 cm. Są zielone, a jesienią czerwone lub fioletowe. Wąsy są rozgałęzione ze słabo wykształconymi przylgami lub bez nich.

Kwiaty zielonkawe, pojawiają się w kątach liści, zebrane w wierzchotki.

Owoc kulisty, fioletowy z nalotem woskowym, o średnicy do 8 mm.

Ochrona i zagrożenia LC

Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych.

Synonimy

W literaturze można spotkać następujące synonimy dla określenia nazwy tego gatunku:

Hedera quinquefolia L.

Biologia i ekologia

Kolor kwiatów:
Grupa roślin: krzew, pnącze.
Środowisko: leśne.
Użytek: rośliny ogrodowe, pnącze.
Strefy mrozoodporności: 3-9. Uprawa w Polsce na zewnątrz jest możliwa na terenie całego kraju.
Kategoria przybysza: kenofit, roślina uprawiana.
Status popularności rośliny: gatunek powszechnie znany, roślina bardzo popularna, znajduje się pośród 100 najbardziej znanych wśród Polaków roślin.

Kalendarz przyrody

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	Opis
					●	●						Kwitnie dzikie wino.
					●							Kontrola wzrostu – przy winobluszczu rosnącym na ścianie budynku regularne kierowanie pędów z dala od okien rynien i wentylacji; pędy pod okradzionymi dachówkami lub w rynnach mogą powodować uszkodzenia.
							●					Owoce w pełni dojrzałości – sinoniebieskawa lub ciemnoniebieskie kuliste jagody w gronach osiągają pełną dojrzałość; efektowne w połączeniu z ciemnozielonymi liśćmi; stopniowo zjadane przez ptaki. Uwaga – owoce winobluszczu pięciolistkowego są toksyczne dla ludzi i zwierząt domowych; ptaki są odporne; przy ogrodach z małymi dziećmi sadzić ostrożnie.
								●	●			Pierwsze przebarwienia liści – wrzesień to miesiąc początku spektakularnych jesiennych przebarwień winobluszczu pięciolistkowego; liście stopniowo zmieniają kolor z ciemnozielonego na pomarańczowy szkarłatny i intensywnie czerwony; jeden z najpiękniejszych jesiennych spektakli ogrodowych. Przebarwienia zależne od ekspozycji – liście na pełnym słońcu przebarwiają się wcześniej i intensywniej niż w cieniu; na ścianie południowej możliwe intensywne czerwienie już od połowy września; na ścianie północnej przebarwienia wolniejsze i mniej intensywne. Październik to szczyt jesiennych barw – pokryta pnączem ściana lub ogrodzenie zamienia się w spektakularną kolorową mozaikę; jeden z absolutnie najpiękniejszych jesiennych widoków w polskim ogrodzie. Efektowna gradacja kolorów – na jednej roślinie jednocześnie liście w różnych stadiach przebarwienia od zielonego przez żółty pomarańczowy do intensywnie czerwonego.
									●			Opadanie liści – pod koniec miesiąca winobluszcz stopniowo traci liście, odsłaniając sieć brązowych gałązek z przylgami na ścianie; efektowna zimowa struktura.

Liczba zadań dostępnych dodatkowo w Kalendarzu ogrodnika: 12

Zobacz nasz Kalendarz ogrodnika - interaktywne narzędzie wspomagane technologią AI, które pomoże Ci zaplanować i uporządkować pracę w ogrodzie przez cały sezon. Śledź postęp prac, odznaczaj wykonane zadania i twórz własny harmonogram dopasowany do Twojego ogrodu. Dodawaj wybrane gatunki roślin i otrzymuj dopasowane wskazówki dotyczące ich uprawy. Znajdziesz tu także praktyczne porady dotyczące warzyw, owoców, drzew, krzewów ozdobnych, bylin i ziół. Sprawdź i przekonaj się, jak łatwo możesz zadbać o swój ogród krok po kroku.

Pokrewne gatunki roślin

winobluszcz amerykański (Parthenocissus inserta)

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

IUCN – Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
Lucjan Rutkowski – Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich – Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Praca zbiorowa – Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005