Logo Media Nauka

Facebook

Chmiel zwyczajny (Humulus lupulus)
© Оксана Скиданова - Fotolia.com

Chmiel zwyczajny

Chmiel zwyczajny (Humulus lupulus) to gatunek pnącza, wieloletniej rośliny uprawnej z rodziny konopiowatych o leczniczych właściwościach. W uprawach można spotkać wiele odmian, które posiadają cechy, odróżniające je od formy dzikiej, która rośnie w naturze także u nas. Część nadziemna jesienią obumiera. W Polsce uprawia się odmianę goryczkową i aromatyczną.

Wybrane odmiany:

'Aureus' - odmiana o złocistych liściach.

Występowanie i środowisko PL

Chmiel zwyczajny ma szeroki zasięg występowania. Obejmuje Europę, północną część Afryki, Azję oraz Amerykę Północną. W Polsce występuje w całym kraju dość pospolicie. Poza tym jest uprawiany na skalę przemysłową. W naturze rośnie w wilgotnych lasach, w różnego rodzaju zaroślach. Preferuje glebę wilgotną i żyzną oraz w uprawie miejsca dobrze nasłonecznionego. W naturze rośnie w półcieniu. Jest rośliną azotolubną.

Kwitnie w okresie od czerwca do sierpnia.

Morfologia i anatomia

Osiąga wysokość 2-6 m.

Łodyga wyrasta co roku z podziemnego kłącza, wije się i oplata prawoskrętnie, kanciasta i pokryta włoskami.

Liście są 3-5-klapowe, u nasady sercowate, brzegiem ząbkowane, szorstkie w dotyku, wyrastają naprzeciwlegle.

Kwiaty są rozdzielnopłciowe. Kwiaty żeńskie przypominają szyszki, są zielone, nie posiadają okwiatu. Kwiaty męskie są zielonożółte, zebrane w luźne wiechy.

Owoc to orzeszek.

Kłącze jest mocno zbudowane, z rozległym systemem korzeniowym.

Rozmnażanie

To roślina dwupienna.

Ochrona i zagrożenia

Brak danych.

Ciekawostki

Początek upraw chmielu na plantacjach datuje się na IX w, a w Polsce na XI w.

Polska jest potentatem w produkcji chmielu. Zajmuje pod tym względem piąte miejsce na świecie i trzecie w Europie.

Zdjęcia - galeria

Zbiory i zastosowanie

Produktem pozyskiwanym z upraw chmielu są szyszki, które zawierają lupulinę, która jest jednym z podstawowych składników piwa. Lupulina ma działanie konserwujące, nadaje piwu charakterystyczny smak i aromat.

Ponadto jadalne są młode pędy, liście, korzenie oraz kwiaty.


© medianauka.pl, 2018-10-13, GAT-14403
Data aktualizacji artykułu: 2020-03-07




Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

         Kwitnie chmiel zwyczajny.
         Czas zbioru chmielu.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia





Parametry

Kolor kwiatów

zielony kwiatżółty kwiat
Grupa

bylina
pnącze
Stanowisko

nasłonecznione
półcień
Środowsko

leśne
Użytek

zioła
rośliny uprawne
rośliny uprawne przemysłowe
roślina lecznicza
pnącze
Jadalność

Gatunek jadalny

uprawa

Uprawa

Czynności i właściwościOpis
Odczyn glebyOdczyn obojętny lub lekko kwaśny.
Właściwości glebyGleba powinna być żyzna, umiarkowanie wilgotna, przepuszczalna, bogata w próchnicę.
Trudność uprawyUprawa i pielęgnacja łatwa.
Czas uprawyWieloletnia.
NawożenieNależy regularnie nawozić.
PodlewanieNależy regularnie podlewać.
MrozoodpornośćChmiel jest odporny na mróz.
StanowiskoWymaga stanowisk dobrze nasłonecznionych.
Terminy siewu / zbioru plonów / pielęgnacjiZobacz w kalendarzu.
RozmnażanieRozmnażanie z odrostów korzeniowych i z nasion
Choroby i szkodnikiMączniak, przędziorek chmielowiec.
Dodatkowe informacjeDo uprawy konieczne są tyczki, o które chmiel się opiera.

zioła

Zbiory i zastosowanie w zielarstwie


ZastosowanieOpis
Zastosowanie ogólneRoślina o leczniczych właściwościach.
Zastosowanie terapeutyczne
  • niestrawność
  • niepokój, lęki
  • bezsenność
  • menopauza
Sposób działania,
właściwości lecznicze
Chmiel ma działanie uspakajające, poprawia apetyt, łagodzi nerwobóle w tym ból zębów. Działa łagodnie na bezsenność i ułatwia zrelaksowanie się.
Przyjmowana postać
  • ekstrakt, esencja
  • tabletki i kapsułki
  • herbata, napar
  • nalewka
Przepisy zielarskieHerbata, napar - 1 łyżeczkę szyszek chmielu zalać we filiżance wrzątkiem, zaparzać przez około 5 minut.
Dawkowanie

Przed snem wypić filiżankę herbaty z szyszek chmielu.

chmiel w kapsułkach to 500 mg w 1-3 dawkach.

W przypadku nalewki, nie więcej niż 2 ml 1-3 razy na dzień.

PrzeciwwskazaniaChmielu nie należy stosować przy raku piersi lub jego zwiększonym ryzykiem pojawienia się. Nie należy obsługiwać pojazdów i maszyn ciężkich po zażyciu chmielu.
SurowiecSzyszki chmielowe.

Pokrewne gatunki roślin

ikonaKonopie indyjskie
Cannabis indica
ikonaKonopie siewne
Cannabis sativa
Konopiowate
Konopiowate

Zobacz inne gatunki
z tej rodziny.
Zioła
Zioła

Zobacz atlas ziół, roślin leczniczych i przyprawowych.



Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej., ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
  • Rebecca L. Johnson, Steven Foster, Tieraona Low Dog, David Kiefer - Przewodnik po ziołach leczniczych, ISBN 978-83-274-8955-5, wydawnictwo Olesiejuk 2019
  • Anna i Łukasz Przybyłowiczowie - Ilustrowana Encyklopedia Roślin Polski, ISBN 978-83-7705-826-8, PWN
  • Beata Grabowska, Tomasz Kubala - Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
  • Praca zbiorowa - 500 przypraw i ziół leczniczych, 978-83-7845-996-5, SBM 2015
  • Wolfgang Kawollek - Wielka księga ogrodnika i działkowca, ISBN 978-83-245-1259-1, Publicat 2001
  • Franz-Xaver Treml - Zioła z ogrodu i balkonu - 500 ziół przyprawowych i leczniczych, ISBN 978-83-7175-702-0, Delta

Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.