Dereń

Dereń (Cornus) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny dereniowatych, do którego zaliczamy około 50 gatunków, z czego w Polsce można w naturze spotkać dwa z nich. Część gatunków to rośliny ozdobne.

To głównie drzewa i krzewy, rzadko byliny. Wiele dereni ma efektowne kwiaty lub kwiatostany, podsadki, owoce, liście, pokrój.

Występowanie

To przede wszystkim rośliny strefy umiarkowanej północnej półkuli. Nieliczne gatunki można spotkać w Afryce i Ameryce Południowej.

Morfologia

Niektóre gatunki osiągają wysokość 25 m.

Liście są całobrzegie, opadające na zimę. Ulistnienie zwykle naprzeciwległe.

Kwiaty są najczęściej obupłciowe, drobne, zebrane w baldachy lub wiechy,a często efektowne są podsadki.

Owoc to pestkowiec z dwoma komorami.

Ciekawostki

Większość dereni można uprawiać w Polsce.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

dereń skrętolistny (Cornus alternifolia)
Cornus amomum
Cornus asperifolia
dereń kanadyjski (Cornus canadensis)
dereń główkowaty (Cornus capitata)
Cornus chinensis
dereń pagodowy (Cornus controversa)
Cornus darvasica
Cornus disciflora
Cornus drummondii
Cornus excelsa
dereń kwiecisty (Cornus florida)
Cornus foemina
Cornus glabrata
Cornus hemsleyi
Cornus hongkongensis
Cornus iberica
Cornus koehneana
Cornus macrophylla
Cornus monbeigii
Cornus multinervosa
dereń Nuttalia (Cornus nuttallii)
Cornus obliqua
Cornus oblonga
Cornus parviflora
Cornus peruviana
dereń niski (Cornus pumila)
Cornus rugosa
Cornus sessilis
Cornus ulotricha
Cornus volkensii
Cornus walteri
Cornus wilsoniana

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

Opis

◂

●

◂

●

Czas sadzenia derenia białego.

●

▸

Cięcie żywopłotów z derenia.

●

Cięcie formujące/korygujące derenia białego.

◂

▸

Cięcie radykalne (odmładzające) derenia białego.

●

▸

Kwitnie dereń biały.

◂

●

Przebarwianie liści derenia białego.

●

Owocuje dereń biały.

●

Rozmnażanie przez sadzonki zdrewniałe derenia białego.

●

Rozmnażanie przez sadzonki zielone derenia białego.

●

Rozmnażanie przez podział krzewu derenia białego.

●

Nawożenie starszych roślin.

●

Cięcie pielęgnacyjne.

●

Kwitnie dereń jadalny.

●

Regularne podlewanie.

●

Sadzenie sadzonek.

●

Nawożenie azotowe (pogłówne).

●

Odchwaszczanie i uzupełnianie mulczu.

●

Kontrola pod kątem mszyc na młodych pędach (rzadkie — dereń bardzo odporny).

●

Obserwacja pod kątem przędziorka.

●

Lekkie cięcie formujące.

●

Nawożenie potasowe — wspomaga jakość i wielkość owoców.

◂

●

Dojrzewają owoce derenia jadalnego.

●

Uzupełnienie mulczu przed zimą.

●

▸

Jesienne sadzenie sadzonek.

●

Sadzonki zdrewniałe — pobieranie i ukorzenianie.

●

Główne cięcie pielęgnacyjne po opadzie liści.

●

Opad liści — naturalny i prawidłowy.

●

Kwitnie dereń kousa.

●

Kwitnie dereń rozłogowy.

◂

●

Kwitnie dereń szwedzki.

●

Zimowy aspekt dekoracyjny – dereń świdwa to jeden z absolutnych mistrzów zimowego ogrodu; nagie pędy w kolorze intensywnej czerwieni lub koralowej przy odmianach ozdobnych tworzą spektakularny zimowy obraz szczególnie przy śniegu; jeden z najważniejszych zimowych elementów ogrodu naturalistycznego.

●

Cięcie odmładzające.

●

Optymalny termin sadzenia wiosennego.

●

Nawożenie wiosenne – kompost (2–3 kg/m²) lub długo działający nawóz wieloskładnikowy wokół krzewów; po silnym cięciu odmładzającym nawożenie szczególnie ważne dla stymulacji intensywnego odrostu.

●

Ściółkowanie wokół nowo posadzonych roślin – kora lub zrębki (8–10 cm); utrzymuje wilgoć i hamuje chwasty.

●

Monitoring pod kątem mszyc – pierwsze kolonie na młodych liściach i wierzchołkach pędów; przy małej liczbie usuwać mechanicznie; biedronki naturalnie regulują populacje.

●

Nawożenie pogłówne po cięciu odmładzającym – nawóz azotowy lub gnojówka z pokrzywy stymuluje intensywny odrost pędów; szczególnie ważne po silnym cięciu.

●

Nawożenie pogłówne – nawóz wieloskładnikowy lub gnojówka z pokrzywy co 4–6 tygodni; wspomaga intensywny wzrost wegetatywny i późniejsze owocowanie.

●

Regularne podlewanie przy suszy.

●

Kwitnie dereń świdwa.

●

Obserwacja pod kątem mączniaka – przy ciepłej i suchej pogodzie biały nalot na liściach; usuwać porażone liście; dobra cyrkulacja powietrza jako profilaktyka.

●

Odchwaszczanie wokół krzewów – szczególnie ważne przy nowych nasadzeniach; stare rozrośnięte krzewy skutecznie tłumią chwasty.

●

Pobieranie sadzonek półzdrewniałych – lipiec i sierpień to dobry termin; pędy tegoroczne częściowo stwardniałe; dereń łatwo się ukorzenia; ukorzeniane w piasku lub perlicie pod folią.

●

Uzupełnienie ściółki przy upalnym lecie – szczególnie ważne przy stanowiskach słonecznych.

●

Doskonały termin sadzenia jesiennego.

●

Intensywne przebarwienie liści – wrzesień to miesiąc efektownych jesiennych barw derenia świdwy; liście nabierają intensywnie czerwonych fioletowych i purpurowych odcieni; jeden z najpiękniejszych krzewów jesiennego ogrodu naturalistycznego; połączenie czerwonych liści i czarnych owoców jest spektakularne. Pędy nabierają intensywnej czerwieni – przy chłodniejszych nocach tegoroczne pędy coraz wyraźniej czerwienieją; zapowiedź efektownego zimowego aspektu; u odmiany 'Midwinter Fire' gradient kolorów od żółtego przez pomarańczowy do czerwonego coraz wyraźniejszy.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.

Galeria zdjęć

W galerii publikujemy dodatkowe zdjęcia i grafiki.

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Owen Johnson, David More - Drzewa - Przewodnik Collinsa, ISBN 978-83-7073-643-9, Multico Oficyna Wydawnicza 2014
Bronisław Szmit, Bronisław Jan Szmit, Maciej Mynett - Drzewa i krzewy liściaste, ISBN 978-83-7073-724-5, Multico Oficyna Wydawnicza 2013
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005