Logo Serwisu Media Nauka
polska - ikona

Kozioróg dębosz
(Cerambyx cerdo)

Kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo) to rzadki u nas i narażony na wymarcie chrząszcz z rodziny kózkowatych o dość dużych rozmiarach. Ma czarne ciało z jaśniejszymi końcówkami pokryw skrzydłowych. Przedplecze usiane bruzdami, przypominające nieco strukturę mózgu. Po bokach przedplecza widać po jednym kolcu. Samiec ma bardzo długie czułki, dłuższe od samego ciała. Samica ma czułki o długości ciała. Samica jest większa od samca.

Kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo)
© M.R. Swadzba - Fotolia.com

Nazwa gatunku
Kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo)
Nazwy obce
angielska: Cerambyx Longicorn, Greater Capricorn Beetle
niemiecka: Großer Eichenbock
czeska: Tesařík obrovský
francuska: Capricorne du chêne
hiszpańska: Gran capricornio
Pierwsze opisanie gatunku
Linnaeus, 1758
Obszar występowania
Europa - tak; Polska - tak;
Wielkość
Długość: od 24 mm do 53 mm
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Stawonogi (Arthropoda)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Chrząszcze (Coleoptera)
Rodzina: Kózkowate (Cerambycidae)

Występowanie i środowisko

To bardzo rzadki u nas gatunek. W Polsce występuje wyspowo, głównie na południu kraju. Preferuje nadrzeczne lasy i parki, w których rosną stare dęby.

Tryb życia i zachowanie

Za dnia chrząszcz ten chowa się w korytarzach wydrążonych przez postać larwalną. Na powierzchnię wychodzi wieczorem. Owad ten eksploruje stare dęby całe lata. Zaatakowany dąb nie umiera cały, może być jednak całkowicie podziurawiony wewnątrz.

Samce mogą latać tylko na odległość kilkuset metrów. Stąd migracja tych owadów jest powolna, a populacja wrażliwa na wymarcie.

Samce walczą o samice.

Dorosłe osobniki żyją 2-3 miesiące.

Pożywienie

Spija sok ze zranionych dębów. Larwy odżywiają się drewnem dębu.

Rozmnażanie

Samica nosi na sobie samca. Kopulacja jest krótka i powtarza się wiele razy. Samica składa w korze 2-3 jaja. Rozwój larwalny trwa od 3 do 5 lat. Larwy rozwijają się w mocnych, starych dębach. Drążą w nich korytarze. Larwy rozwijają się w pierwszym etapie w korze, później w łyku drzewa, na końcu w samym drewnie.

Ochrona i zagrożenia status IUCN - VU

Gatunek ten jest narażony na wymarcie. Ma status VU w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Gatunek ten jest narażony na wyginięcie. W Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt ma status narażonego na wymarcie (VU). Jest to u nas gatunek chroniony.

Ciekawostki

Owada tego można zwabić, smarując pień dębu mocno posłodzonym winem lub dżemem.

Kózka ta może ugryźć człowieka. Jej szczęki są bardzo silne.

To drugi co do wielkości kózkowaty Europy.

Zdjęcia i grafiki - galeria


© medianauka.pl, 2015-06-24, GAT-865


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
kozioróg dębosz
    tlo-ikonatlo-ikonatlo-ikonatlo-ikona    

Okres występowania imago kozioroga dębosza w Polsce.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia




Polecamy koszyk



© Media Nauka 2008-2017 r.