Logo Media Nauka

Kózkowate

Kózkowate (Cerambycidae) to rodzina owadów, która liczy dziś około 25 000 gatunków. W Polsce żyje około 180 gatunków z tej rodziny owadów.

Wygląd

Najbardziej charakterystyczną cechą tej rodziny owadów są długie czułki, które mogą przekraczać pięciokrotnie długość ich ciała. Nie mniej charakterystyczna jest smukła budowa ciała. Ubarwienie ciała od jednolitego do wzorzystego, często z metalicznym połyskiem. Zwykle odwłok jest schowany pod pokrywą skrzydeł. Samice są zwykle większe od samców. Zdarza się też inne ubarwienie obu płci. Larwy są robakowate z uwstecznionymi odnóżami, ciało z dobrze wyodrębnioną, ciemną głową.

Gatunki

Wykaz wszystkich opublikowanych artykułów tematycznych.


Baldurek pręgowanyBaldurek pręgowany PL

Leptura quadrifasciata

Ciało tego owada jest mocno wydłużone, czułki długie, jaśniejsze na końcu. Pokrywy żółto-czarne. Niewielka głowa i przedplecze mają czarną barwę. Odnóża są dość długie. Larwy żerują w drewnie a nawet w bylinach.


Kozioróg dęboszKozioróg dębosz PL

Cerambyx cerdo

Kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo) to jeden z największych kózkowatych w Polsce. Jest rzadki, występuje tam, gdzie rosną stare dęby. Jest narażony na wymarcie. Samiec ma bardzo długie czułki, dłuższe od samego ciała.


Nadobnica alpejskaNadobnica alpejska PL

Rosalia alpina

Nadobnica alpejska (Rosalia alpina) to jeden z największych i najpiękniejszych owadów z kózkowatych w Polsce. Jest bardzo rzadki, występuje tylko w górach i znajduje się pod ochroną. Jest zagrożony wyginięciem.


Rzemlik topolowiecRzemlik topolowiec PL

Saperda carcharias

Rzemlik topolowiec (Saperda carcharias) to chrząszcz z rodziny kózkowatych, żerujący na topoli i osice. Z wierzchu na jasnym tle znajdują się ciemne, drobne kropki. Czułki długie, wieloczłonowe.


Spuszczel pospolity, spuszczel domowySpuszczel pospolity, spuszczel domowy PL

Hylotrupes bajulus

Spuszczel pospolity, spuszczel domowy (Hylotrupes bajulus) to jeden z największych szkodników drewna, atakujący drewniane konstrukcje domów, słupy, składy drewna, a nawet meble.


Nazwa rodziny
Kózkowate (Cerambycidae)
Występowanie
Kózkowate - mapa występowania w Polsce
Liczba gatunków na świecie
25000
Liczba gatunków w Polsce
180
Systematyka
Domena: Eukarionty (Eukaryota)
Królestwo: Zwierzęta (Animalia)
Typ: Strunowce (Chordata)
Gromada: Owady (Insecta)
Rząd: Chrząszcze (Coleoptera)
Rodzina: Kózkowate (Cerambycidae)
Długość ciała
W Polsce od 3 mm do 6 cm.

Inne gatunki

  • Tycz cieśla (Acanthocinus aedilis)
  • Zgrzytnica zielonkawowłosa (Agapanthia villosoviridescens)
  • Wonnica piżmówka (Aromia moschata)
  • Kozioróg bukowiec (Cerambyx scopolii)
  • Biegowiec osowaty (Clytus arietis)
  • Dorcadion fuliginator
  • Borodziej próchnik (Ergates faber)
  • Zgrzypik twardokrywka (Lamia textor)
  • Średzinka plamista (Mesosa curculionoides)
  • Kurtek mniejszy (Molorchus minor)
  • Żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis)
  • Żerdzianka szewc (Monochamus sutor)
  • Kusokrywka większa (Necydalis major)
  • Dłużynka dwukropkowa (Oberea oculata)
  • Kwiatomir czteroplamy (Pachyta quadrimaculata)
  • Phytoecia coerulea
  • Paśnik pałączasty, biegowiec łucznik (Plagionotus arcuatus)
  • Rębacz szary (Rhagium mordax)
  • Rzemlik dziesięcioplamkowy (Saperda perforata)
  • Strangalia plamista (Strangalia maculata)
  • Strangalia czarniawa (Strangalia melanura)

Występowanie i środowisko

To owady obecne w całym kraju, choć wiele gatunków występuje wyłącznie na ograniczonym obszarze.

Tryb życia i zachowanie

Niektóre gatunki w obronie wydają skrzypiące dźwięki. Czasem też wydzielają w obronie substancje obronne. Pośród gatunków tej rodziny są też takie, które swoim wyglądem upodobniają się do os.

To zwykle owady trudne do zaobserwowania, gdyż starają się prowadzić skryty tryb życia. Postać dorosła zwykle jest aktywna w nocy.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Mniejsze gatunki mają roczny cykl życiowy, gatunki większe nawet kilka lat. Wiele gatunków ma charakterystyczne rójki. Samica składa jaja na lub w roślinie żywicielce. Larwy na ogół rozwijają się w drewnie.

Pożywienie

To owady roślinożerne, zarówno osobniki dorosłe jak i larwy. Rośliny żywicielki to zwykle drzewa i krzewy. Osobniki dorosłe żywią się także nektarem i pyłkiem oraz sokiem ze zranionych roślin, larwy zwykle żywią się drewnem.

Ochrona i zagrożenia

Niektóre gatunki, jak spuszczel domowy, są uważane za szkodniki drewna. Aż 56 gatunków uznawanych jest za zagrożone wyginięciem. Aż 13 gatunków znajduje się w naszym kraju pod ochroną gatunkową.

Ciekawostki

Czułki kózkowatych mogą być 5 razy dłuższe niż całe ciało!

Zdjęcia - galeria



© medianauka.pl, 2015-02-16, RODZ-248


Kalendarz przyrody

123456789101112

Opis

ukryj/pokaż
nadobnica alpejska
        

Okres występowania imago nadobnicy alpejskiej.

ukryj/pokaż
kozioróg dębosz
        

Okres występowania imago kozioroga dębosza w Polsce.

Pokaż tylko bieżące wydarzenia


© Media Nauka 2008-2018 r.