Logo Media Nauka

Facebook



Kózkowate

Kózkowate (Cerambycidae) to rodzina owadów, która liczy dziś około 25 000 gatunków. W Polsce żyje około 180 gatunków z tej rodziny owadów.

Wygląd

Najbardziej charakterystyczną cechą tej rodziny owadów są długie czułki, które mogą przekraczać pięciokrotnie długość ich ciała. Nie mniej charakterystyczna jest smukła budowa ciała. Ubarwienie ciała od jednolitego do wzorzystego, często z metalicznym połyskiem. Zwykle odwłok jest schowany pod pokrywą skrzydeł. Samice są zwykle większe od samców. Zdarza się też inne ubarwienie obu płci. Larwy są robakowate z uwstecznionymi odnóżami, ciało z dobrze wyodrębnioną, ciemną głową.

Gatunki

Wykaz gatunków.

Phytoecia nigricornisPhytoecia nigricornis PL

Phytoecia nigricornis

Phytoecia nigricornis to gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych. Ma bardzo długie czułki, smukłą budowę ciała. Ma jednolicie szare ubarwienie poza jaśniejszymi, podłużnymi pasami na przedpleczu.


Baldurek pręgowanyBaldurek pręgowany PL

Leptura quadrifasciata

Ciało tego owada jest mocno wydłużone, czułki długie, jaśniejsze na końcu. Pokrywy żółto-czarne. Niewielka głowa i przedplecze mają czarną barwę. Odnóża są dość długie. Larwy żerują w drewnie a nawet w bylinach.


Biegowiec osowatyBiegowiec osowaty PL

Clytus arietis

Biegowiec osowaty (Clytus arietis) to gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych, którego wygląd przypomina nieco osę. Ubarwienie czarne z żółtymi przepaskami na przedpleczu i pokrywach. Czułki cienkie i brązowe u nasady u nasady.


Dłużynka dwukropkowaDłużynka dwukropkowa PL

Oberea oculata

Dłużynka dwukropkowa (Oberea oculata) to chrząszcz z rodziny kózkowatych. Ciało wydłużone, smukłe. Głowa i czułki czarne, przedplecze pomarańczowoczerwone z dwiema czarnymi kropkami.


Kozioróg bukowiecKozioróg bukowiec PL

Cerambyx scopolii

Kozioróg bukowiec (Cerambyx scopolii) to gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych, podobny do kozioroga dębosza, od którego jest dużo mniejszy oraz ma ciemniejsze, jednolite ubarwienie, niemalże czarne. W tylnej części nie jest rozjaśnione.


Kozioróg dęboszKozioróg dębosz PL

Cerambyx cerdo

Kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo) to jeden z największych kózkowatych w Polsce. Jest rzadki, występuje tam, gdzie rosną stare dęby. Jest narażony na wymarcie. Samiec ma bardzo długie czułki, dłuższe od samego ciała.


Kwiatomir czteroplamyKwiatomir czteroplamy PL

Pachyta quadrimaculata

Kwiatomir czteroplamy to gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych. Pokrywy skrzydłowe zwężają się ku tyłowi. Ubarwienie czarne z wyjątkiem pokryw skrzydłowych, które są żółtobrązowe z czterema ciemnymi plamami.


Rębacz szary, rębacz pniowiecRębacz szary, rębacz pniowiec PL

Rhagium mordax

Rębacz szary, rębacz pniowiec (Rhagium mordax) to gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych, podobny do rębacza sosnowca. Ma dość krótkie czułki jak na kózkę. Na przedpleczu widoczne wzgórki. Ciało owłosione na żółto.


Rzemlik topolowiecRzemlik topolowiec PL

Saperda carcharias

Rzemlik topolowiec (Saperda carcharias) to chrząszcz z rodziny kózkowatych, żerujący na topoli i osice. Z wierzchu na jasnym tle znajdują się ciemne, drobne kropki. Czułki długie, wieloczłonowe.


Spuszczel pospolity, spuszczel domowySpuszczel pospolity, spuszczel domowy PL

Hylotrupes bajulus

Spuszczel pospolity, spuszczel domowy (Hylotrupes bajulus) to jeden z największych szkodników drewna, atakujący drewniane konstrukcje domów, słupy, składy drewna, a nawet meble.


Strangalia plamistaStrangalia plamista PL

Strangalia maculata

Strangalia plamista, pętlak pstrokaty (Strangalia maculata) to gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych o zmiennym ubarwieniu. Najczęściej spotykamy osobniki z żółtymi pokrywami, pokrytymi czarnymi plamami, które tworzą przepaski.


Ściga dębowaŚciga dębowa PL

Phymatodes testaceus

Ściga dębowa, ściga bukowa, płaskowiak zmiennik, zmiennik bukowiec (Phymatodes testaceus) to chrząszcz z rodziny kózkowatych. Jest szkodnikiem technicznym drewna. W Polsce owad ten jest pospolity.


Średzinka plamistaŚredzinka plamista PL

Mesosa curculionoides

Średzinka plamista (Mesosa curculionoides) to gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych o pięknym ubarwieniu. Ciało ma brązową barwę z żółtymi nalotami oraz ciemnymi plamami w żółtej obwódce.


Tycz cieślaTycz cieśla PL

Acanthocinus aedilis

Tycz cieśla (Acanthocinus aedilis) to gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych. Ciało jest brązowo-szare u obu płci. Czułki samca mogą być pięć razy dłuższe od samego ciała tego chrząszcza. Czułki samic są dużo krótsze (do dwóch długości ciała).


Wonnica piżmówkaWonnica piżmówka PL

Aromia moschata

Wonnica piżmówka (Aromia moschata) to chrząszcz z rodziny kózkowatych o zielonej, niebieskiej, nabiegłej purpurowo lub brązowej barwie ciała z wyraźnym, metalicznym połyskiem. To jedna z najładniejszych europejskich kózek.


Zgrzypik twardokrywkaZgrzypik twardokrywka PL

Lamia textor

Zgrzypik twardokrywka (Lamia textor) to rzadki chrząszcz z rodziny kózkowatych. Ubarwienie ciała ciemnobrązowe. Występuje w wilgotnych lasach.


Zgrzytnica zielonkawowłosaZgrzytnica zielonkawowłosa PL

Agapanthia villosoviridescens

Zgrzytnica zielonkawowłosa (Agapanthia villosoviridescens) to chrząszcz z rodziny kózkowatych. Przez głowę i przedplecze biegną czarne pasy. Pokrywy skrzydłowe są żółto plamkowane.


Żerdzianka szewcŻerdzianka szewc PL

Monochamus sutor

Żerdzianka szewc (Monochamus sutor) to chrząszcz z rodziny kózkowatych. Stopy tej kózki są dość duże i nieco przypominają buty. Występuje w Polsce przede wszystkim w górach.





Inne gatunki

  • Dorcadion fuliginator
  • Borodziej próchnik (Ergates faber)
  • Kurtek mniejszy (Molorchus minor)
  • Żerdzianka sosnówka (Monochamus galloprovincialis)
  • Kusokrywka większa (Necydalis major)
  • Phytoecia coerulea
  • Paśnik pałączasty, biegowiec łucznik (Plagionotus arcuatus)
  • Rzemlik dziesięcioplamkowy (Saperda perforata)
  • Strangalia czarniawa (Strangalia melanura)

Występowanie i środowisko

To owady obecne w całym kraju, choć wiele gatunków występuje wyłącznie na ograniczonym obszarze.

Tryb życia i zachowanie

Niektóre gatunki w obronie wydają skrzypiące dźwięki. Czasem też wydzielają w obronie substancje obronne. Pośród gatunków tej rodziny są też takie, które swoim wyglądem upodobniają się do os.

To zwykle owady trudne do zaobserwowania, gdyż starają się prowadzić skryty tryb życia. Postać dorosła zwykle jest aktywna w nocy.

Morfologia i anatomia

Brak danych.

Rozmnażanie

Mniejsze gatunki mają roczny cykl życiowy, gatunki większe nawet kilka lat. Wiele gatunków ma charakterystyczne rójki. Samica składa jaja na lub w roślinie żywicielce. Larwy na ogół rozwijają się w drewnie.

Pożywienie

To owady roślinożerne, zarówno osobniki dorosłe jak i larwy. Rośliny żywicielki to zwykle drzewa i krzewy. Osobniki dorosłe żywią się także nektarem i pyłkiem oraz sokiem ze zranionych roślin, larwy zwykle żywią się drewnem.

Ochrona i zagrożenia

Niektóre gatunki, jak spuszczel domowy, są uważane za szkodniki drewna. Aż 56 gatunków uznawanych jest za zagrożone wyginięciem. Aż 13 gatunków znajduje się w naszym kraju pod ochroną gatunkową.

Ciekawostki

Czułki kózkowatych mogą być 5 razy dłuższe niż całe ciało!

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

         Biegowiec osowaty: Spotkać można postać dorosłą biegowca osowatego.
        Dłużynka dwukropkowa: Okres występowania imago dłużynki dwukropkowej.
        Kozioróg dębosz: Okres występowania imago kozioroga dębosza w Polsce.
        Kwiatomir czteroplamy: Możliwość obserwacji postaci dorosłej kwiatomira czteroplamego.
        Rębacz szary, rębacz pniowiec: Okres występowania imago rębacza pniowca.
        Strangalia plamista: Okres występowania strangalii plamistej.
         Ściga dębowa: Trwa rójka ścigi dębowej.
       Tycz cieśla: Okres występowania postaci dorosłej chrząszcza tycz cieśla.
         Wonnica piżmówka: Okres lotu wonnicy piżmówki.
          Zgrzypik twardokrywka: Okres występowania imago zgrzypika twardokrywki.
       Zgrzytnica zielonkawowłosa: Okres występowania imago zgrzytnicy zielonkawowłosej.
Pokaż tylko bieżące wydarzenia




© medianauka.pl, 2015-02-16, RODZ-248



Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.