Logo Media Nauka

Facebook

Liczby rzymskie

Powszechnie używamy cyfr arabskich, czyli 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 do zapisu liczb. Nadal jednak korzystamy z innego zapisu liczb - rzymskiego systemu (łacińskiego systemu) zapisu liczb. To addytywny system liczbowy, w którym mamy do dyspozycji 7 znaków - to cyfry rzymskie.

Znaki rzymskie

Do rzymskich znaków zaliczamy:

Znak Znaczenie
I1
V5
X10
L50
C100
D500
M1000

 

Tablica liczb rzymskich do 1000

Oto wykaz wybranych liczb rzymskich.

I1IX9LXXX80DCC700
II2X10XC90DCCC800
III3XX20C100CM900
IV4XXX30CC200M1000
V5XL40CCC300MM2000
VI6L50CD400MMC2100
VII7LX60D500MMD2500
VIII8LXX70DC600MMM3000

Jak odczytywać liczby rzymskie?

Obowiązują następujące zasady:

  • jednakowe cyfry są dodawane (np. III - 3, XXX -30);
  • cyfry mniejsze, które stoją przed większymi są odejmowane od nich (np. IV - 4, XIX -19);
  • cyfry mniejsze, które stoją za większymi są do nich dodawane (np. VI - 6, XXIII -13).

Zastosowanie liczb rzymskich

Liczby rzymskie stosujemy dość powszechnie w następujących przypadkach:

  • oznaczanie miesięcy w kalendarzu;
  • oznaczenia godzin na zegarach z cyferblatem;
  • numeracja stuleci;
  • liczebniki porządkowe;
  • numeracja szkół licealnych, klas, studiów;
  • numeracja pięter;
  • numeracja wydziałów w instytucjach;
  • numeracja pozycji list w wypunktowaniach w dokumentacji;
  • numeracja tomów książek;
  • numeracja rzędów w salach kinowych, koncertowych i teatrach;
  • numeracja wydarzeń rocznych, rocznic, na przykład festiwali.

Kalkulator liczb rzymskich

Poniższy kalkulator to przeliczanie liczb rzymski na arabskie i odwrotnie.

Kalkulator naukowy Kalkulator
Konwersja liczb rzymskich na arabskie i na odwrót


Wpisz dane:




Rozwiązanie:



Objaśnienia:
  • Jeżeli wynik wskaże wartość "infinity" to oznacza, że jest poza zakresem dostępnym dla niniejszego kalkulatora.
  • Zapis wyniku 1.2e+12 oznacza liczbę 1.2 pomnożoną przez 1012.
  • Gdy jedna z liczb będąca wynikiem działań jest większa od jej reprezentacji 64-bitowej, kalkulator stosuje przybliżenia wyniku.

Oprogramowanie: Natalia Okoń

Ciekawostki

Czasem na cyferblatach zegarów na oznaczenie czwartej godziny używa się liczby IIII zamiast IV. Jest to sprzeczne z zasadami zapisu rzymskich liczb.

Pytania

Dlaczego w matematyce nie używa się zapisu rzymskiego?

Nawet proste działania na liczbach rzymskich sprawiają dużą trudność, a zapis wielkiej liczby lub jej odczyt nie należy do intuicyjnych lub w ogóle nie jest możliwy.


Ćwiczenia
ikona - ćwiczenia


Wykonaj ćwiczenia związane z tym tematem

© medianauka.pl, 2020-07-04, ART-3916

 


Powiązane quizy

Quiz
Liczby rzymskie 1-12
Szkoła podstawowa
Klasa 2
Liczba pytań: 18

Powiązane karty pracy do druku

ikona - karta pracy

Liczby rzymskie od 1 do 12

karta009.pdf
Szkoła podstawowa
Klasa 2







Polecamy w naszym sklepie

laboratorium w szufladzie Matematyka
kolorowe skarpetki matematyka
Rodzinna matematyka
Kubek matematyka pi
kolorowe skarpetki góra lodowa
Niektóre treści nie są dostosowane do Twojego profilu. Jeżeli jesteś pełnoletni możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych. W ten sposób będziesz miał także wpływ na rozwój naszego serwisu.
© ® Media Nauka 2008-2020 r.