Orlik
Orlik (Aquilegia) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny jaskrowatych, do którego zaliczamy około 70 gatunków, z czego w Polsce występuje jeden z nich. Część gatunków uprawia się jako na kwiaty cięte, w ogrodach skalnych i na rabaty.
To byliny, często tworzące kępy.
Występowanie
Orliki żyją w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Preferują przepuszczalną i lekką ziemię oraz stanowiska nasłonecznione.
Morfologia
Łodyga jest często rozgałęziona.
Liście są nieco podobne do liści paproci.
Kwiaty są dzwonkowate, efektowne.
Gatunki
Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:
Inne gatunki
- orlik mieszańcowy (Aquilegia × hybrida)
- orlik alpejski (Aquilegia alpina)
- orlik Amalii (Aquilegia amaliae)
- orlik czarniawy, orlik ciemny (Aquilegia atrata)
- orlik złoty (Aquilegia aurea)
- Aquilegia barbaricina
- orlik Bertoloniego (Aquilegia bertolonii)
- orlik Buergera (Aquilegia buergeriana)
- orlik błękitny (Aquilegia caerulea)
- orlik kanadyjski (Aquilegia canadensis)
- Aquilegia cazorlensis
- Aquilegia chaplinei
- orlik złocisty (Aquilegia chrysantha)
- orlik Einsela (Aquilegia einseleana)
- Aquilegia elegantula
- orlik wachlarzowaty (Aquilegia flabellata)
- orlik wspaniały (Aquilegia formosa)
- orlik wonny (Aquilegia fragrans)
- orlik gruczołowaty (Aquilegia glandulosa)
- orlik Jonesa (Aquilegia jonesii)
- Aquilegia kitaibelii
- orlik laramijski (Aquilegia laramiensis)
- orlik wydłużony (Aquilegia longissima)
- orlik newadeński (Aquilegia nevadensis)
- Aquilegia nigricans
- Aquilegia nuragica
- orlik olimpijski (Aquilegia olympica)
- orlik pirenejski (Aquilegia pyrenaica)
- orlik wysokogórski (Aquilegia saximontana)
- orlik skalny (Aquilegia scopulorum)
- orlik Skinnera (Aquilegia skinneri)
- orlik zielonawy (Aquilegia viridiflora)
Kalendarz przyrody
Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | ● | Bylina w zimowym spoczynku z zimującą rozetą – orlik pospolity tworzy przy ziemi efektowną rozetę delikatnych trójklapowych niebiesko-zielonych liści, widoczną przez całą zimę przy łagodnych warunkach; gatunek wyjątkowo mrozoodporny (strefy 3–4 do –30°C) nie wymagający żadnej ochrony zimowej; korzenie i korona całkowicie bezpieczne przy typowych polskich mrozach. | ||||||||||
| ● | Wiosenne porządkowanie. | |||||||||||
| ◂ | ▸ | Wysiew nasion do gruntu – możliwy od połowy marca w osłoniętym i cienistym miejscu. | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Podział kęp – marzec doskonały termin podziału starszych kęp orlika. | ||||||||||
| ● | Nawożenie startowe. | |||||||||||
| ● | Sadzenie zakupionych roślin z pojemnika. | |||||||||||
| ● | ● | ● | ● | ● | Regularne podlewanie. | |||||||
| ● | ● | Nawożenie. | ||||||||||
| ● | ● | Deadheading dla przedłużenia kwitnienia. | ||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie orlik pospolity. | |||||||||
| ● | ● | Dojrzewanie torebek nasiennych – po kwitnieniu rozwijają się charakterystyczne wyprostowane torebki nasienne; każdy kwiatostan tworzy 5 torebek zawierających liczne błyszczące czarne nasiona; torebki dojrzewają od końca czerwca; zbierać, gdy zaczynają brązowieć i pękać; wytrząsnąć nasiona do papierowej torby; wysiewać od razu lub przechowywać w suchym chłodnym miejscu; żywotne przez 2–3 lata; jeden egzemplarz produkuje setki nasion. | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Zamieranie liści po kwitnieniu – od połowy czerwca liście orlika stopniowo żółkną i zamierają; normalna cecha fenologii gatunku po intensywnym kwitnieniu; nie ścinać liści przed naturalnym zasychaniem; po zasychaniu liście można usunąć; miejsce po orlikach wypełniają naturalne samosiewy lub sąsiednie rośliny. | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Mączniak prawdziwy – od czerwca przy ciepłej i wilgotnej pogodzie możliwe pojawienie się mączniaka prawdziwego na liściach orlika. | ||||||||||
| ◂ | ▸ | Cięcie po kwitnieniu – po całkowitym przekwitnięciu i zebraniu nasion skrócić łodygi kwiatostanowe do rozety liściowej; stymuluje odrost nowych liści i poprawia estetykę; przy silnym porażeniu mączniakiem ciąć krótko i zebrać wszystkie liście. | ||||||||||
| ● | Letnie cięcie liści porażonych mączniakiem – przy silnym letnim porażeniu mączniakiem usunąć wszystkie porażone liście; skrócić rośliny do 5–10 cm nad ziemią; przy regularnym podlewaniu po cięciu wyrastają nowe zdrowe liście przez resztę lata; zabieg odświeżający roślinę przed kolejnym sezonem. | |||||||||||
| ● | Odrost nowych liści – sierpień przy regularnym podlewaniu i cięciu porażonych liści przynosi odrost nowych świeżych liści orlika; nowe liście intensywnie niebiesko-zielone i zdrowe zastępują letnie; roślina odbudowuje rozetę liściową dla efektywnej fotosyntezy przed zimą; efektowna dekoracyjność kęp od końca miesiąca. | |||||||||||
| ● | Ostatnia dawka nawożenia – jednorazowe słabe zasilanie nawozem wieloskładnikowym z podwyższonym potasem wzmacnia korzenie przed zimą; nie nawozić azotem po końcu sierpnia; przy żyznych glebach nawożenie zbędne. | |||||||||||
| ● | Podział kęp i sadzenie. | |||||||||||
| ● | Decyzja o cięciu jesiennym. |
Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- IUCN - Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
- Beata Grabowska, Tomasz Kubala - Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
© medianauka.pl, 2024-12-30, RODZAJ-612/21151





