Jaskrowate
Jaskrowate (Ranunculaceae) są roślinami zielnymi z rzędu jaskrowców. Do tej rodziny zaliczamy około 2000 gatunków, z czego 70 występuje w Polsce.
To najczęściej rośliny zielne.
Występowanie i środowisko
Jaskrowate preferują chłodniejszy klimat. W rejonach cieplejszych preferują środowisko górskie.
Morfologia i anatomia
Kwiaty promieniste.
Rodzaje
Wykaz wszystkich opublikowanych rodzajów z tej rodziny:
- ciemiernik (Helleborus) PL
- czarnuszka (Nigella) PL
- jaskier (Ranunculus) PL
- knieć (Caltha) PL
- miłek (Adonis) PL
- orlik (Aquilegia) PL
- ostróżeczka (Consolida) PL
- ostróżka (Delphinium) PL
- powojnik (Clematis) PL
- rutewka (Thalictrum) PL
- sasanka (Pulsatilla) PL
- tojad (Aconitum) PL
- zawilec (Anemone) PL
Gatunki
Wykaz pozostałych gatunków, opisanych w naszym serwisie:
- czerniec gronkowy (Actaea spicata) PL
- mysiurek drobny (Myosurus minimus) PL
- pełnik europejski (Trollius europaeus) PL
- przylaszczka pospolita, trojanek (Hepatica nobilis) PL
- rannik zimowy (Eranthis hyemalis) PL
- zdrojówka rutewkowata (Isopyrum thalictroides) PL
- gorzknik kanadyjski (Hydrastis canadensis)
- pluskwica groniasta, pluskwica sercolistna, świecznica groniasta (Cimicifuga racemosa)
Inne gatunki
- Anemonoides uralensis
- rutewnik jaskrowaty (Callianthemum coriandrifolium) PL
- Callianthemum kernerianum
- jaskierek podolski (Ceratocephalus testiculatus) PL
- pluskwica europejska (Cimicifuga europaea) PL
- Coptis teeta
- Hamadryas argentea
- Hepatica maxima
- Krapfia gigas
- Krapfia grace-servatiae
- Krapfia gusmanii
- Krapfia haemantha
- Krapfia macropetala
- Krapfia weberbaueri
- Laccopetalum giganteum
- Megaleranthis saniculifolia
- Myosurus apetalus
- pełnik alpejski (Trollius altissimus) PL
- pełnik chiński (Trollius chinensis) PL - ogród
- pełnik ogrodowy (Trollius hybridus) PL
- Trollius laxus
Kalendarz przyrody
Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Opis |
| ● | ● | ● | Kwitnie czerniec gronkowy. | |||||||||
| ◂ | ● | ▸ | Kwitnie mysiurek drobny. | |||||||||
| ● | ● | ▸ | Kwitnie pełnik europejski. | |||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie przylaszczka pospolita. | |||||||||
| ● | ● | Kwitnie rannik zimowy. | ||||||||||
| ● | Rozwój właściwych liści – po kwitnieniu lub równolegle z nim rozwijają się właściwe liście rannika; ciemnozielone dłoniasto wcinane liście tworzą efektowną pokrywę ziemi; liście fotosyntetyzują przez kilka tygodni produkując cukry gromadzone w kłączu na następny sezon. | |||||||||||
| ● | ● | Sadzenie kłączy – marzec to najlepszy termin sadzenia rannika w postaci roślin wykopanych po kwitnieniu z zachowanym systemem korzeniowym i liśćmi; metoda znacznie skuteczniejsza niż sadzenie suszonych kłączy jesienią; przy zakupie od specjalistycznych dostawców. | ||||||||||
| ● | Dojrzewanie nasion – w kwietniu dojrzewają torebki nasienne rannika; nasiona gotowe do zbioru, gdy torebki zaczynają brązowieć; zbierać przed pęknięciem torebek; wysiewać od razu w wilgotne i cieniste miejsce lub przechowywać w wilgotnym piasku w lodówce do wysiewu; nasiona tracą żywotność przy przesuszeniu – nie przechowywać jak typowych nasion warzywnych. | |||||||||||
| ● | Samosiewy i naturalizacja – kwiecień to miesiąc aktywnego rozsiewania nasion rannika; mrówki zbierające nasiona dla elajosomu roznoszą je na nowe miejsca; efekt naturalnego rozprzestrzeniania się widoczny po kilku latach jako coraz gęstsze i rozleglejsze kolonie. | |||||||||||
| ● | Regularne podlewanie przy suszy – kwiecień bywa suchy; liście rannika potrzebują wilgoci do efektywnej fotosyntezy; przy suchej pogodzie podlewać umiarkowanie co 7–10 dni. | |||||||||||
| ● | Zamieranie liści – maj to miesiąc stopniowego żółknięcia i zamierania liści rannika; przy ciepłej wiośnie liście mogą zacząć żółknąć już od połowy maja; naturalna i konieczna faza cyklu wegetacyjnego; nie ścinać liści przed całkowitym zasychaniem – każdy dodatkowy dzień fotosyntezy wzmacnia kłącze na następny sezon. Rannik zimowy jest klasycznym geofitem wiosennym; cały cykl wegetacyjny nadziemny trwa jedynie 8–12 tygodni od przebicia przez grunt do zasychania liści; przez resztę roku roślina istnieje wyłącznie jako podziemne kłącze; strategia wykształcona przez miliony lat ewolucji w lasach liściastych gdzie wiosna przed rozwinięciem liści przez drzewa to jedyny czas dostępności światła. | |||||||||||
| ● | Opcjonalne wykopywanie i podział kłączy – po całkowitym zasychaniu liści możliwe delikatne wykopanie i podział kłączy dla powiększenia kolekcji; kłącza rannika nieregularne i bulwiaste; dzielić ostrym nożem zostawiając na każdej części co najmniej jeden pąk wzrostu; sadzić natychmiast lub przechowywać w wilgotnym torfie w cieniu do końca lata; nie suszyć kłączy – tracą żywotność. | |||||||||||
| ● | Wysiew nasion. | |||||||||||
| ● | Główny termin sadzenia kłączy. | |||||||||||
| ● | ● | ● | Kwitnie zdrojówka rutewkowata. |
Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.
Bibliografia
Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:
- Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich — Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
- Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski — Botanika. Systematyka, ISBN 978-83-01-13953-7, PWN 2013
- IUCN — Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych, ISSN 2307-8235 https://www.iucnredlist.org
- Lucjan Rutkowski — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
- Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając — <em>Vascular plants of Poland a checklist</em>. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski., ISBN: 83-85444-38-6, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science 1995
© medianauka.pl, 2017-08-02, RODZ-1259/22377
Data aktualizacji artykułu: 2024-01-10





