Zawilec

Zawilec

Zawilec (Anemone) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny jaskrowatych, do którego zaliczamy około 120-150 gatunków, z czego w Polsce około 5. Wiele gatunków to rośliny ozdobne, a także trujące.

To byliny, często wchodzące w skład leśnego runa, rośliny górskie, stepowe.

Występowanie

Zawilec jest rodzajem kosmopolitycznym.

Morfologia

Łodyga jest wyprostowana i nierozgałęziona.

Liście odziomkowe są osadzone na długich ogonkach. Liście łodygowe w okółkach.

Kwiaty są koloru żółtego lub białego. Wyrastają pojedynczo lub zebrane w baldachy.

Owoc to niełupka.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

123456789101112

Opis

●●        ●●Naturalna ściółka liściowa – zawilec gajowy w naturalnym środowisku rośnie pod warstwą opadłych liści; w ogrodach leśnych i naturalistycznych pozostawianie warstwy liści dębowych bukowych lub lipowych na stanowiskach zawilca jest najlepszym zabiegiem pielęgnacyjnym; nie grabić liści z miejsc, gdzie rośnie zawilec gajowy – ściółka liściowa to jego naturalne środowisko.
  ●●        Sadzenie roślin 'in the green'.
  ●●        Kwitnie zawilec gajowy.
   ●        Regularne podlewanie przy suszy – zawilec gajowy jako roślina wilgotnych lasów liściastych potrzebuje stałej wiosennej wilgoci; przy suchej wiosennej pogodzie podlewać co 7–10 dni; przy naturalnych opadach dodatkowe podlewanie zbędne; stanowiska przy oczkach wodnych i strumieniach są idealne.
    ●       Samosiewy i naturalizacja – przy pozostawieniu główek nasiennych bez zbierania siewki zawilca pojawiają się w pobliżu kolonii; siewki rozwijają się wolno przez pierwsze 3–5 lat, zanim uformują kwitnące kłącza; cierpliwość konieczna przy tworzeniu nowych kolonii z nasion; efekt naturalnego lasu leśnego osiągalny przez kilka lat przy łączeniu sadzenia kłączy i naturalnego rozsiewu.
    ●       Szybkie zamieranie liści – maj to miesiąc stopniowego żółknięcia i zamierania liści zawilca gajowego; gatunek jako klasyczny efemerofitów leśny ma krótki cykl wegetacyjny naziemny; liście produkują cukry przez kilka tygodni i magazynują je w kłączach; nie ścinać liści przed ich naturalnym zasychaniem; każdy dodatkowy dzień fotosyntezy wzmacnia kłącze i zwiększa szanse na obfitsze kwitnienie w kolejnym roku.
     ●      Całkowite zamieranie części nadziemnej – do połowy czerwca zawilec gajowy całkowicie znika nad ziemią; miejsce po kwitnących koloniach puste i często niezauważalne; kłącza korzeniowe w głębokim letnim spoczynku; gatunek przez resztę roku istnieje wyłącznie jako podziemne kłącze gromadzące substancje zapasowe na kolejny sezon.
        ●●  Główny termin sadzenia kłączy korzeniowych.
       ●●▸  Kwitnie zawilec japoński.
  ●         Ochrona przed przymrozkami – marcowe przymrozki groźne dla kiełkujących kłączy i młodych pędów; przykryć agrowłókniną przy prognozowanych przymrozkach poniżej –3°C; młode liście zawilca odporne na lekkie przymrozki do –3°C po zahartowaniu.
  ●         Główny termin sadzenia kłączy w gruncie.
   ●        Nawożenie – słabe zasilanie nawozem wieloskładnikowym o niskiej zawartości azotu stymuluje kwitnienie; unikać silnego nawożenia azotem powodującego bujny wzrost liści kosztem kwiatów.
   ●●       Regularne podlewanie – zawilec przy niedoborze wody kwitnie słabiej i krócej; co 7–10 dni przy braku opadów; podlewać pod korzenie nie zraszać kwiatów; nadmiar wody przy stojącej glebie groźny dla kłączy.
   ●●       Kwitnie zawilec wieńcowy.
    ●       Regularne usuwanie przekwitłych kwiatów – deadheading po przekwitnięciu każdego kwiatu stymuluje tworzenie kolejnych łodyg kwiatostanowych; ciąć tuż przy podstawie łodygi; bez deadheadingu roślina zasienia się i ogranicza dalsze kwitnienie; przy uprawie jako kwiat cięty regularne ścinanie zastępuje deadheading.
     ●      Wykopywanie kłączy po zasychaniu liści – po całkowitym zasychaniu liści możliwe wykopywanie kłączy; ostrożnie widłami lub łopatą; oczyszczać z ziemi i suszyć w cieniu w przewiewnym miejscu przez 2–3 tygodnie; przechowywać w suchym torfie lub trocinach w chłodnym miejscu (4–10°C) do jesiennego lub wiosennego sadzenia.
     ●      Zbiory nasion – przy pozostawieniu kilku kwiatostanów bez deadheadingu główki nasienne dojrzewają w czerwcu; puchate główki nasienne gotowe, gdy brązowieją; zbierać przed rozwianiem; nasiona przechowywać w suchym chłodnym miejscu; kiełkowanie po stratyfikacji.
        ●●  Jesienne sadzenie kłączy – wrzesień to jeden z optymalnych terminów sadzenia zawilca koronowego z myślą o wiosennym kwitnieniu; namoczone kłącza sadzić na głębokość 5–8 cm spłaszczoną stroną ku dołowi lub poziomo przy wątpliwości; rozstawa 10–15 cm; po posadzeniu przykryć warstwą kompostu lub ściółki (5–8 cm) oraz agrowłókniną na noc przy ryzyku przymrozków.
   ●●●      Kwitnie zawilec wielokwiatowy.
 ◂●●        Kwitnie zawilec żółty.


Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.




Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

  • Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
  • Beata Grabowska, Tomasz Kubala - Encyklopedia bylin t. I i II, ISBN 978-83-7506-845-0, Zysk i S-ka 2011
  • Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
  • Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając - <em>Vascular plants of Poland a checklist</em>. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski., ISBN: 83-85444-38-6, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science 1995

© medianauka.pl, 2020-07-08, RODZAJ-89/20628
Data aktualizacji artykułu: 2025-01-04



FacebookWhatsAppTwitter/XLinkedInEmail
©® Media Nauka 2008-2026 r.