Róża

Róża (Rosa) to rodzaj dwuliściennych roślin z rodziny różowatych, do którego zaliczamy około 200 gatunków, z czego w Polsce można spotkać około 23, a w stanie dzikim 16. To jedne z najpiękniejszych roślin ozdobnych, znanych od zarania dziejów. Znanych jest około 12 000 odmian szlachetnych i kilkadziesiąt tysięcy w ogóle.

To krzewy, zwykle zaopatrzone w kolce o najróżniejszych kształtach. To najbardziej popularne krzewy ozdobne. Cześć z nich to gatunki pnące.

Występowanie

Róże dziko rosną na półkuli północnej.

Morfologia

Osiąga wysokość od 10 cm do 7 m.

Liście są nieparzystopierzaste, skórzaste, opadają na zimę. Ulistnienie skrętoległe.

Kwiaty są okazałe, duże, obupłciowe, pachnące, należące do najładniejszych kwiatów w świecie roślin. Są pięciokrotne. Płatki korony są białe, różowe, żółte, czerwone.

Owoc to rozrośnięte dno kwiatowe (owoc pozorny) w kolorze czerwonym lub pomarańczowym, rzadziej czarnym, zawierający wewnątrz niełupki.

Ciekawostki

Róże wykorzystuje się w przemyśle kosmetycznym, farmaceutycznym, a także w kuchni.

Gatunki

Wykaz gatunków, które zostały opisane w naszym serwisie:

Inne gatunki

róża białokwiatowa (Rosa × alba) PL
róża stulistna (Rosa × centifolia) PL
róża damasceńska (Rosa × damascena) PL
róża franfurcka (Rosa × francofourtana) PL
Rosa abietina
Rosa abutalybovii
Rosa arabica
róża Banksa (Rosa banksiae)
róża labradorska (Rosa blanda) PL
Rosa bracteata
Rosa buschiana
róża skórzasta (Rosa caesia) PL
róża goździkowa (Rosa caryophyllacea) PL
róża chińska (Rosa chinensis)
róża Davida (Rosa davidii)
róża dahurska (Rosa davurica) PL
Rosa dolichocarpa
Rosa doluchanovii
róża sina (Rosa dumalis) PL
Rosa ecae
róża eliptyczna (Rosa elliptica) PL
Rosa galushkoi
róża olbrzymia (Rosa gigantea)
róża rosyjska (Rosa gorinkensis) PL
Rosa holodonta
Rosa hracziana
róża eliptyczna (Rosa inodora) PL
Rosa isaevii
Rosa jaroshenkoi
róża Jundziłła (Rosa jundzillii) PL
Rosa komarovii
Rosa laevigata
róża wielkolistna (Rosa macrophylla)
róża girlandowa (Rosa majalis) PL
róża drobnokwiatowa (Rosa micrantha) PL
róża piżmowa (Rosa moschata)
róża błyszcząca (Rosa nitida)
Rosa palustris
Rosa rapinii
Rosa rhaetica
róża szorstka (Rosa scabriuscula) PL
róża szczeciniasta (Rosa setigera)
róża zapoznana (Rosa sheradii) PL
Rosa sjunikii
Rosa sosnovskyana
Rosa transcaucasica
Rosa tuschetica
róża wirginijska (Rosa virginiana) PL
róża Wichury (Rosa wichuriana)
Rosa xanthina
Rosa zakatalensis
róża węgierska (Rosa zalana) PL
Rosa zangezura

Kalendarz przyrody

Poniższy kalendarz zawiera wszystkie gatunki, które nie znalazły się w opisie żadnego rodzaju. Każdy rodzaj zawiera niezależny kalendarz przyrody.

Opis

◂

●

Kwitnie róża alpejska.

●

Kwitnie róża czerwonawa.

●

Optymalny termin sadzenia wiosennego

●

Podlewanie, jeśli gleba jest przesuszona po zimie – szczególnie przy świeżo posadzonych roślinach

●

Nawożenie

●

Usunięcie opadłych liści i resztek organicznych spod roślin

●

Cięcie pielęgnacyjne i odmładzające

●

Monitorowanie pod kątem pierwszych szkodników – mszyce różane, przędziorek; przy małej liczbie usuwać mechanicznie

●

Obserwacja pod kątem czarnej plamistości róż (Diplocarpon rosae)

◂

●

▸

Róża dzika kwitnie

●

Podlewanie przy suszy

●

Odchwaszczanie wokół roślin

●

Możliwe pobieranie sadzonek zielnych z tegorocznych, niekwieconych pędów

●

Cięcie formujące po kwitnieniu

●

Obserwacja pod kątem mszyc i przędziorka

●

Galasy na liściach

●

Kontrola rozrastania się przez odrosty korzeniowe

●

Najlepszy czas na sadzonki półzdrewniałe

◂

●

Owocowanie dzikiej róży

●

Główny sezon zbiorów owoców dzikiej róży

●

Doskonały termin sadzenia jesiennego

●

Ściółkowanie korzeni świeżo posadzonych roślin – warstwa 8–10 cm kory wokół bryły

●

▸

Grabienie opadłych liści spod krzewów – profilaktyka chorób grzybowych

●

Kwitnie róża francuska.

◂

●

Kwitnie róża gęstokolczasta.

●

▸

Kwitnie róża karolińska

●

Kwitnie róża pomarszczona.

●

Kwitnie róża wielokwiatowa.

●

Kwitnie róża żółta.

Zobacz nasz kalendarz ogrodnika. Śledź postęp prac w swoim ogrodzie.

<h2>Odmiany róż</h2> Róża to jedna z najwcześniej uprawianych roślin ozdobnych w historii ludzkości. Wiemy, że różane krzewy uprawiano już w Babilonii i starożytnej Persji. Już tam znano wodę różaną. Uprawa róż przeniknęła do Egiptu, Grecji i Rzymu, Azji Mniejszej. O ogrodach królów macedońskich wspomina sam Herodot. Wiemy o uprawie ze starożytnych czasów róży damasceńskiej (R. damascena) i róży stulistnej (R. centifolia). Uzyskiwano wiele odmian w czasach późniejszych, głównie w Europie, a od XIX wieku mamy do czynienia niemalże z eksplozją uzyskiwanych odmian z różnych gatunków. Klasyfikacja odmian róż jest dyskusyjna i najczęściej opiera się o formy wzrostu, pochodzenie, budowy kwiatów oraz od pochodzenia gatunków macierzystych. Wymienimy tutaj: <ul> <li>róże rasy Gallica</li> <li>róże damasceńskie</li> <li>róże stulistne</li> <li>róże rasy Moss</li> <li>róże rasy Alba</li> <li>róże chińskie</li> <li>róże herbatnie</li> <li>róże portlandzkie</li> <li>róże burbońskie</li> <li>róże Noisette'a</li> <li>róże rasy Boursault</li> <li>róże remontantów</li> <li>róże pnące i czepne</li> <li>róże rasy Scotch i Burnet</li> <li>róże krzewiaste wielkokwiatowe</li> <li>róże Polyantha</li> <li>róże wielkokwiatowe Floribunda</li> <li>róże parkowe Musk</li> <li>róże Rugosa</li> <li>róże parkowe angielskie</li> <li>róże miniaturowe</li> </ul> Róża jest najczęściej uprawianym na świecie krzewem ozdobnym. Dziś znanych jest co najmniej kilkanaście tysięcy odmian róż.

Galeria zdjęć

W galerii publikujemy dodatkowe zdjęcia i grafiki.

Autor: © Krzysztof Trawiński - medianauka.pl

Opis: Rosa 'STRonin' POLAR ICE®

Autor: © Krzysztof Trawiński - medianauka.pl

Opis: Odmiana 'Händel' z grupy róż pnących. Zdjęcie wykonano w arboretum w Wojsławicach.

Opis: Odmiana 'Fresia'. Zdjęcie wykonano w arboretum w Wojsławicach. Odmiana niemiecka z 1973 roku.

Opis: Odmiana 'Mozart' z grupy róż piżmowych. Zdjęcie wykonano w arboretum w Wojsławicach. Odmiana niemiecka z 1937 roku.

Opis: Odmiana PINK PINSTM 'Intropi' z grupy róż miniaturowych. Zdjęcie wykonano w arboretum w Wojsławicach. Odmiana francuska z 1995 roku.

Opis: Odmiana 'Alba Rose' z grupy róż okrywowych. Zdjęcie wykonano w arboretum w Wojsławicach.

Opis: Odmiana 'Louise Odier' z grupy róż burbońskich. Zdjęcie wykonano w arboretum w Wojsławicach. Odmiana pochodzi z 1851 roku.

Opis: Odmiana 'Gefylt' z grupy róż parkowych. Zdjęcie wykonano w arboretum w Wojsławicach.

Opis: Odmiana 'Heidenröslein' z grupy róż okrywowych. Zdjęcie wykonano w arboretum w Wojsławicach. Odmiana japońska z 1968 roku.

Filmy

Bibliografia

Wykaz całej bibliografii dla wszystkich artykułów opublikowanych w niniejszym serwisie znajduje się w odnośniku w stopce. Poniżej znajduje się wykaz publikacji, które w szczególności były wykorzystywane w przygotowaniu niniejszego artykułu:

Lucjan Rutkowski - Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, ISBN 978-83-01-14342-8, PWN SA 2004
Bronisław Szmit, Bronisław Jan Szmit, Maciej Mynett - Drzewa i krzewy liściaste, ISBN 978-83-7073-724-5, Multico Oficyna Wydawnicza 2013
Pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich - Słownik botaniczny, ISBN 83-214-1305-6, Wiedza Powszechna 2003
Praca zbiorowa - Botanica ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, ISBN 3-8331-1916-0, Könemann 2005